اقتصاد کشور، انتقال اطلاعات

مالی اعتبارات عمرانی دستگاه در بانک عامل 76
2-16 الزامات اجرایی تحقق گشایش اعتبار اسنادی ریالی برای طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی 77
2-16-1 اخذ مجوزهای قانونی لازم جهت انتقال اعتبار عمرانی دستگاه به بانک عامل 78
2-16-2 مجوزهای بانک مرکزی برای گشایش LC ریالی از منابع داخلی بانک تا سقف معین 78
2-16-3 تبدیل ردیف اعتبارات عمرانی دستگاه از حساب قرض الحسنه‌ جاری دولتی به حساب قرض الحسنه‌ جاری 79
2-16-4 گشایش اعتبار اسنادی ریالی برای کل دوره اجرای طرح از زمان شروع تا پایان آن در سررسیدهای مشخص 79
2-16-5 هدایت گردش مالی پروژه به سمت بانک عامل 80
2-16-6 شروع بکارگیری مکانیزم LC ریالی در فازهای مستقل و یا طرح‌‌های جدید عمرانی 80
2-17 مثال اجرایی 81
2-18 بررسی تجربیات جهانی 87
2-18-1 تجربیات جهانی گشایش اعتبار اسنادی داخلی پروژه‌های دولتی 87
2-18-2 استانداردهای جهانی مدت اجرای طرح‌های عمرانی 89
2-19 پیشینه تحقیق 90
فصل سوم روش تحقیق 92
3-1-روش تحقیق: 92
3-2 متغیرهای تحقیق 93
3-3 ابزار گردآوری داده ها 93
3-4 چگونگی جمع اوری اطلاعات و داده ها: 93
3-5 جامعه آماری، 93
3-6 روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها: 94
فصل چهارم تجزیه تحلیل داده ها 94
4-1بخش اول آمار دموگرافیک 95
4-2 آمار توصیفی 100
4-3 آمار استنباطی 102
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری 107
5-1بحث و نتیجه گیری: 108
5-2محدودیت های پژوهش 111
5-3پیشنهادات پژوهشی 111
منابع: 112

فهرست جداول
جدول (2-1)مهمترین علل تاخیر در پروژهای عمرانی 55
جدول(2-2) رتبه بندی عوامل تاخیر از دیدگاه کارفرما ،مشاور و پیمانکار در ایران 61
جدول2-3 .رتبه بندی عوامل تاخیر به طور کلی در ایران 62
جدول (2-4 ) وضعیت موجود پروژه‌های عمرانی ملی 63
جدول (2-5 ) اختلاف برآورد اعتبارات طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در سال‌های مختلف 65
جدول (2-6) فازهای مختلف بکارگیری گشایش اعتبارات اسنادی ریالی تحت شرایط فوق 81
جدول شماره (2-7) مقایسه‌ حالت‌های مختلف تأمین منابع مالی طرح‌ها 85
جدول (4-1) بررسی فراوانی جنسیت در نمونه مورد مطالعه 95
جدول( 4-2) بررسی فراوانی سن در نمونه مورد مطالعه 96
جدول 4(-3 )بررسی فراوانی تحصیلات در نمونه مورد مطالعه 98
جدول (4-4) بررسی فراوانی تاهل در نمونه مورد مطالعه 99
جدول( 4-5 )آماره مربوط به متغیر عوامل مالی در نمونه مورد مطالعه 100
جدول (4-6 )آماره مربوط به متغیر نیروی انسانی در نمونه مورد مطالعه 100
جدول (4-7 )آماره مربوط به متغیر عوامل طبیعی در نمونه مورد مطالعه 101
جدول( 4-8)آماره مربوط به متغیر کارفرما در نمونه مورد مطالعه 101
جدول(4-9) همبستگی بین مقیاس عوامل مالی در تاخیر پروژه 102
جدول(4-10) همبستگی بین مقیاس نیروی انسانی در تاخیر پروژه 104
جدول(4-11) همبستگی بین مقیاس عوامل طبیعی در تاخیر پروژه 105
جدول(4-12) همبستگی بین مقیاس کارفرما در تاخیر پروژه 106

فهرست اشکال
شکل (2-1) مقایسه کارکرد مخزن انبساطی در سیستم گرمایش با اعتبار اسنادی ریالی در طرح‌های عمرانی 77
شکل( 2-2 )اجرای طرح عمرانی 83
شکل( 2-3 )استفاده از تسهیلات بانکی 84

فهرست نمودار ها
نمودار شماره (2-1): جریان تخصیص اعتبار به پروژه بیمارستان خلخال در شرایط واقعی (عملکرد) 86
نمودار شماره (2-2): جریان تخصیص اعتبار به پروژه بیمارستان خلخال در شرایط استفاده از تسهیلات بانکی………….. 87
نمودار (4-1) فراوانی جنسیت در نمونه مورد مطالعه 96
نمودار (4-2) فراوانی سن در نمونه مورد مطالعه 97
نمودار (4-3) فراوانی تحصیلات در نمونه مورد مطالعه 98
نمودار (4-4) فراوانی تاهل در نمونه مورد مطالعه 99

چکیده

اجرای طرح های زیر بنایی در هر منطقه باعث بهبود وضعیت اقتصادی و مبادلات تجاری درآن منطقه خواهد شد.پروژه های عمرانی که جزوپروژه های زیر بنایی کشور می باشد ،معمولا نیاز به بودجه های سنگین و مدت زمان طولانی دارد. لذا تاخیر در این گوونه پروژه ها باعث صدمات جبران ناپذیری به اقتصاد کشور می شود. بنابراین برنامه ریزی و مدیریت مناسب و کارامد در پروژه های عمرانی بسیار ضروری است. تا بتوان انها را در زمان براورده شده ،هزینه پیش بینی شده و کیفیت مناسب به بهره برداری رساند.هدف این پژوهش شناسایی و بررسی عوامل موثر بر بروز تاخیرات زمانی در پروژه های عمرانی در محدوده شهرستان اردبیل می باشد.روش تحقیق در این نوع پژوهش از نوع توصیفی _ پیمایشی است جامعه آماری ما پروژه های عمرانی شهرستان اردبیل شامل 100پروژه بوده و روش نمونه گیری با توجه به تعداد پروژه ها موجود در شهر اردبیل یا قسمت تعیین می گردد . حجم نمونه 30 پروژه انتخاب گردیده است . برای گردآوری داده های مربوط از پرسشنامه عوامل تاخیر پروژه استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که متغیر های عوامل مالی،نیروی انسانی عوامل طبیعی و کارفرما بر تاخیر پروژه تاثیر دارد این عوامل به ترتیب عوامل مالی با 47 درصد سهم،کارفرما یا 25 درصد سهم ،نیروی انسانی با 23 درصد سهم و عوامل طبیعی با 19 درصد سهم توان تاثیر بر تاخیر پروژه دارد.
کلید واژه: تاخیرات پروژه ، عوامل مالی ، عوامل طبیعی ، عوامل انسانی ، کارفرما ،

فصل اول
کلیات

< br />

1-1 مقدمه
روند اجرایی طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی دولت همواره به علل گوناگون دچار توقف‌های پی در پی می‌شود که نهایتاً موجب طولانی شدن پروژه‌ها و تأخیر در زمان بهره‌برداری از آنها می‌شود. افزایش عمر طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی ضمن اینکه اجرای آنها را با ریسک‌ زیاد همراه می‌سازد، هزینه تمام شده آنها را هم افزایش می‌دهد. افزایش عمر طرح‌های عمرانی دولت تا بدانجا پیش رفته که عدم اتمام طرح‌ها در زمان تعیین شده امری عادی و اساساً یک رویه جاافتاده و نانوشته از سوی نظام بودجه‌ریزی و اجرایی کشور تلقی می‌شود.
بنا بر گزارش‌های رسمی منتشر شده (گزارش دفتر نظارت و ارزیابی طرح‌ها، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی) مهمترین علل تأخیر پروژه‌ها و طرح‌های عمرانی از زمان‌بندی اجرا شامل موارد زیر است ( ذبیحی، 1386، ص 39-33 )
1- نارسایی اعتبارات: (%3/48)
2- ضعف دستگاه‌های اجرایی: (%6/15)
3- ناتوانی پیمانکاران: (%7/4)
بنابراین بزرگترین سهم از علل تأخیر در طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی مربوط به نارسایی اعتبارات است. تداوم مشکلات مالی طی سالهای متمادی و عمومیت داشتن آنها در اکثریت طرح‌ها و پروژه‌ها نشان می‌دهد نوع مسائل از جنس ساختاری است. ساختارهای موجود نظام تأمین و تخصیص بودجه بدلیل پیچیدگی بسیار و فرآیندهای طولانی، فاقد کارایی لازم و مورد نیاز توسعه کشور می‌باشند.
با توجه به حجم بالای طرح‌ها و پروژه‌های ناتمام و افزایش بیش از پیش هزینه‌های آنها و عدم بازگشت هزینه‌های انجام شده در آنها (طرف تقاضا) به شکل تولید (طرف عرضه) در چرخه اقتصاد کشور می‌توان از جمله عوامل ایجاد تورم فزاینده را طولانی شدن پروژه‌ها دانست.
این نوشتار ابتدا در تحلیل وضعیت موجود آثار و پیامدهای حاصل از افزایش عمر طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی را بررسی نموده و با تأکید بر نارسایی اعتبارات و مشکلات مالی به عنوان مهمترین علت، ضمن برشمردن عوامل بروز مشکلات مالی و ریشه‌یابی آنها و ارائه راهکارهای مناسب جهت کاهش مدت زمان اجرای پروژه‌ها به باز مهندسی نظام تأمین و تخصیص اعتبار طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای می‌پردازد.

1-2 بیان مساله
اجرای طرح های زیر بنایی در هر منطقه باعث بهبود وضعیت اقتصادی و مبادلات تجاری درآن منطقه خواهد شد.پروژه های عمرانی که جزوپروژه های زیر بنایی کشور می باشد ،معمولا نیاز به بودجه های سنگین و مدت زمان طولانی دارد. لذا تاخیر در این گوونه پروژه ها باعث صدمات جبران ناپذیری به اقتصاد کشور می شود. بنابراین برنامه ریزی و مدیریت مناسب و کارامد در پروژه های عمرانی بسیار ضروری است. تا بتوان انها را در زمان براورده شده ،هزینه پیش بینی شده و کیفیت مناسب به بهره برداری رساند.(1)
شهرستان اردبیل باتوجه به موقعیت جغرافیایی ،یکی از شهر های مهم در برقراری مبادلات تجاری داخلی و خارجی می باشدف اماعلیرغم تصویب و شروع چندین پروژه عمرانی در این منطقه ،همواره شاهد عدم تحقق و یا تطویل زمان اجرای این پروژه ها هستیم . هرچند در اینگونه پروژه ها به دلیل ماهیت پیچیده و وجود عدم قطعیت های فراوان ،اجتناب از بروز تاخیرات تقریبا غیر ممکن می باشد، ولی پروژه هایی در سطح شهرستان مشاهده میگردد.که میزان تاخیر انها بیش از 100درصد زمان براورد شده پروژه است.
این مقدارتاخیر باتوجه به میزان بودجه در نظر گرفته شده ،افزایش قابل ملاحضه هزینه ی پروژه را به دنبال دارد که با در نظر گرفتن تخصیص محدود بودجه ،احتمال توقف وعدم تکمیل این پروژه ها بسیار زیاد است و همین امر اعث از بین رفتن منابع مالی هنگفتی می گردد.
در این تحقیق، ریسک های مختلف موجود در پروژه های عمرانی شناسائی خواهد شد و با توجه به اثر مستقیم تاخیر بر هزینه و کیفیت پروژه ، میزان تاثیر هریک از این ریسک ها براهداف زمانی مالی و کیفی پروژه ، مورد مطالعه و بررسی قرارگرفته خواهد شد تا بتوان راهکارهای مناسبی را جهت تقلیل یا حذف این عوامل ارائه نمود.همچنین با استفاده از نتایج حاصله و شناسایی ریسک هایی که احتمال وقوع آن ها در این گونه پروژه ها زیاد می باشد، می توان قبل از شروع پروژه برنامه ریزی موثر را جهت پیشگیری از وقوع این عوامل انجام داد و یا تاثیر آن ها را بر اهداف اصلی پروژه به حداقل رساند
عوامل رایج در تاخیرات پروژه ها را می توان به دو دسته عوامل غیر قابل کنترل (غیر قابل برنامه ریزی) و قابل کنترل(قابل برنامه ریزی)(عوامل فنی) دسته بندی کرد و طبیعی است که شناخت عوامل فنی و قابل کنترل از اهمیت بیشتری برخوردار است .
در کشور های مختلف بسته به مسائل اختماعی ،فرهنگی ،سیاسی،مدیریتی و … بعضی از دلایل تاخیرات اکنون به بررسی هر کدام از این دلایل می پردازییم.
الف)عوامل غیر قابل کنترل (عوامل محیطی)
1. عوامل طبیعی
حوادث قهریه(همچون سیل وزلزله).
آب و هوای نامناسب.
صعب العبور بودن راه دسترسی به محل پروژه.
آلاینده های محیطی.
مشکلات زمین شناسی پیش بینی نشده.
2.عوامل سیاسی و اقتصادی
مسائل سیاسی.
اعتصابات کارگری.
مشکلات در صنعت یااقتصاد کشور.
تغییرات نظام بانکی و تضامین یا قوانین مربوطه.
مشکلات مربوط به اقتصاد جهانی.
عدم وجود منابع قرضه مناسب.
کمبود مصالح اصلی مانند سیمان . آرماتور در کشور.
تغییرات جهش و ناگهانی قیمت مواد و مصالح.
3.عوامل اجتماعی و حقوقی
مشکلات اجتماعی.
ع
دم انطباق ضوابط و آیین نامه ها با شرایط روز.
معارضین( حقیقی و حقوقی).
تردد افراد و وسائل نقلیه از محل پروژه.
ب)عوامل قابل کنترل(عوامل فنی):به دو دسته عوامل داخلی و خارجی تقسیم می شوند.
.عوامل داخلی
عوامل مرتبط با براوردهای نیروی انسانی وزمان-
عدم تناسب نفر ساعت برآوردشده با مجموعه فعالیت های .
تخصیص ناکافی نیروی انسانی برای فعالیت ها.
عدم تطبیق کیفیت نیروی کار با انجه در برآوردها پیش بینی شده.
عدم بررسی میزان حجم کاری برای نفرات کلیدی بخش های مهندسی.
-عوامل مرتبط با نارسایی سیستم های اطلاع رسانی بخش های مهندسی
میزان و کیفیت اطلاع رسانی از جانب مدیر پروژه به تیم های مهندسی.
میزان آشنایی و اشراف کارشناسان به فرآیندتولید مدارک و انتقال اطلاعات به بخش ها.
نحوه ارتباطات موثر بین مهندسان پروژه با بخش های مهندسی.
رعایت و توجه به توالی تولید مدارک و انجام فعالیت ها.
-عوامل مرتبط با برنامه ریزی و مدیریت منابع انسانی
نحوه ومکانیزم توزیع انسانی درمقاطع زمانی مختلف پروژه ها.
کمبود پرسنل متخصص در بخش های مهندسی.
توان شرکت در جذب و حفظ نیرو های فعال و با تجربه.
سیستم پرداخت پاداش در پروژه ها.
سیستم تعیین حقوق و مزایا وسایر امکانات دیگر.
عوامل مرتبط با خطا و اشتباهات پرسن(10)
روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره به‌منظور کمک به تصمیم‌گیرندگان به‌منظور تصمیم‌سازی مناسب و با در نظر گرفتن مجموعه معیارها، کاربرد زیادی در زمینه‌های مختلف علمی است. یکی از مهمترین موضوعات در علل تاخیر پروژه‌ها تعیین اهمیت عوامل آن است. در روش‌های معمول ارزیابی علل تاخیر پروژه ها بخصوص در ایران، غالباً شدت اثر (در برخی موارد دامنه اثر)، به‌عنوان یگانه معیارکمّی برای ارزیابی علل تاخیر پروژه‌ها مطرح است و سایر معیارها (در صورت وجود) به‌صورت کیفی و توصیفی ایفای نقش می‌کنند. غالباً برای کمّی‌سازی شدت آثار نیز از قضاوت‌های کارشناسی استفاده به‌عمل می‌آید که در بسیاری از مواقع به‌دلیل عدم دقت کافی، یا یکجانبه‌نگری در قضاوت‌ها، از قاطعیت ارزیابی و تحلیل آثار کاسته و نتیجه‌گیری در مورد اهمیت آثار را دچار ابهام می‌کند. لذا استفاده از روشی معتبر برای کمّی‌سازی معیارهای کیفی و تحلیل یکپارچه اثرها با در نظر گرفتن معیارهای تعیین‌کننده ویژگی‌های آن ضروری بوده و موجب افزایش اطمینان به نتایج تحلیل‌ها و ارزیابی‌ها می‌شود.

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه اکثرکشور های پیشرفته و در حال توسعه با علم به محدود بودن منابع و بازار رقابتی شدید،جهت استفاده بیشتر از منابع .و کسب سود بیشتر ، بدنبال ریشه یابی علل تاخیر در پروژه ها هستند تا با ارائه راهکارهایی از میزان تاخیر در پروژه های اتی بکاهند.تاخیر در اتمام و بهره برداری از پروژه ها زیان های متعددی رادر پی دراد که برخی ازآن ها عبارتند از:
.افزایش هزینه کل (هزینه های مستقیم و غیر مستقیم)
.راکدماندن سرمایه و تعویق افتاد و بازگشت ان
.از بین رفتن موضوعیت پروژه به دلیل طولانی شدن زمان اجرای ان
. کاهش قدرت بودجه پروژه به دلیل افزایش نرخ تور مو کاهش ارزش زمانی پول
.معطل ماندن منابع و عدم به کارگیری ان ها در پروژه های مرتبط
. به هدر رفتن هزینه هایی همچون انرزی بیمه ،اجاره و …
. کاهش کیفیت و افزایش هزینه اجرا به دلیل افزایش حجم عملیات برای رسیدن به اهداف پروژه
.نارضایتی مردم ومشتری و خدشه دار شدن اعتبار عوامل پروژه(3)
لذا شناسایی علل تاخیرات و ریشه یابی آن ها در پروژه ها امری ضروری می باشد تا بتوان تاثیرات منفی آنرا به

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *