گزارش میدانی سایت ما از جامعه گیمرها: گیرم که کنسول خریدیم، با بازی‌های یک میلیون تومانی چه می‌کنیم؟

خبر کوتاه بود و جانسوز، در همه سایتا و کانالای تلگرامی فروش بازیای اورجینال کنسولی، نوشته شده بود: واسه استعلام قیمت تماس بگیرین. این جمله از همون روزای اول نوسانات بازار دلار تقریبا سردر همه فروشگاه های اینترنتی زده شده بود و وقتی هم سراغ فروشگاه ها رو واسه خرید بازی می گرفتید، معمولا با جمله فروش نداریم روبرو می شدید. این وضع ادامه داشت تا به امروز که بازیا حدودا اندازه ثابتی پیدا کرده و هر عنوان جدیدی که عرضه می شه بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومن ارزش گذاری می شه، من شخصا کنسول پلی استیشن ۴ خودمو یه میلیون تومن خریده بودم.

هنوز سه ماه از گزارش بازیای نیم میلیون تومانی در سایت ما نگذشته که با یه بازار به طور کامل متفاوت در بخش بازیای ویدئویی روبرو شدیم. جامعه گیمرها دوباره در ایران با بحران ارز و دلار روبرو شد و قیمت کنسولا، قطعات کامپیوتری سیستمای گیمینگ و لپتاپای مخصوص این کار و از همه مهم تر، اندازه بازیای اورجینال به شکل عجیبی بالا رفت. قبل از این فرهنگ خرید بازیای اورجینال تا حد زیادی به مردم نفوذ کرده بود و با اینکه به قول «عماد»، یه گیمر ۲۲ ساله، هیچ وقت دلار در نیاوردیم که دلار بخریم، ولی می شد با رقمای فروردین ماه سر کرد. اون به سایت ما میگه:

«تا همین شش ماه گذشته قیمتا تقریبا مناسب بود و بازیای جدید رقمی معاد ۲۰۰ هزار تومن داشت که با کمی صبر و یا خرید موارد دست دوم، می شد یه عنوان رو ۱۵۰ هزار تومن هم خرید. اما اندازه دلار یهو بالا رفت و قیمت همه چیز از جمله گیم که رابطه بسیار مستقیمی با اندازه ارز داره شدیدا بالاترین درجه گرفت. قیمتها رسما تا ۴ ۵ برابر بالا رفته ولی درآمد هیچکی از جمله گیمرها ۴ برابر نشد.»

«سجاد» که سن و سال کمتری نسبت به عماد داره، نکته ای رو گوشزد می کنه که جالبه. اون باور داره که کلی گیمرها در سنین نوجوونی هستن و درآمد خاصی ندارن و با جمع کردن پول تو جیبیا و موارد دیگه می تونستن به بازی خریدن دست بزنن. اما حالا با شرایط فعلی نه هیچ والدینی حاضره نزدیک به یه میلیون تومن پول یه بازی بده و نه نوجوانان درآمدهای اینجور نجومی دارن. پدر سجاد به من میگه:

«فرهنگ خرید بازی کپی با کنسولای نسل قبلی در ایران جا افتاده بود و بعضی از اقوام ما حتی حاضر شدن که کنسولای کپیخور از ایران بخرن و با صدها بازی اونو از کشور خارج کنن تا خرج و مخارج بازیای فرزاندانشان گریبانگیر اونا نشه. بعضیا اما که فرهنگ درست غربیا مبنی بر پشتیبانی از اجناس اورجینال رو بیشتر حس کرده بودن، از این کار سرباز می زدن. والدین جوون تر ایرونی اما از همون نسلیه که قبح خرید اجناس کپی براشون ریخته شده بود و اینکه یه دیسک رو اورجینال بخرن، هضمشون براشون سخته. والدین سن و سال دارتر هم که کلا با بحث گیم آشنایی آنچنانی ندارن و این همه هزینه کردن رو الکی می دونن.»

اون اما تاکید می کنه که نسل جدید با فرهنگ خرید عناوین اورجینال راه اومده و اونو واسه خود نهادینه کرده، اما قیمتای فعلی بعضی وقتا به مصاف این باورها میره و اونا رو شکست می خوره. نظر این پدر گیمر کم و بیش با «سعید» که یه گیم نت تازه تاسیس در اکباتان رو گشایش کرده یکیه. سعید راه اندازی گیم نت در شرایط فعلی رو خیلی منطقی نمی دونه:

«واسه کسی که تازه قصد تاسیس یه گیم نت رو داشته باشه، با یه نگاه به هزینه های راه اندازی شاید پشیمونی به همراهش میاد. خرید کنسولای چندین میلیون تومانی و بازیای نیم میلیون تومانی که باید به تعداد خریده شن و کلی لوازم دیگه، سرمایه زیادی می خواد که دیگه مثل قبل توجیه اقتصادی چندانی براش وجود نداره. هرچند با گران شدن بازیا، شاید بعضیا ترجیح بدن که به جای خریدن اونا به گیم نت اومده و اونا رو بازی کنن ولی این موضوع واسه مغازه دار مثل گذشته صرف نداره چون که باید بازیای جدید رو با قیمتی نجومی جفت و جور کنه تا بعد از ماه ها بازی کردن مشتریان، تازه پول اولیه خرید بازی در بیاد.»

سعید به بحث کرایه دادن بازیا هم اشاره می کنه که در سالای گذشته در ایران پا گرفته بود و به یه روش عادی به خاطر تجربه بازی واسه گیمرها شده بود، ولی اون باور داره که این موضوع هم در شرایط الان توجیه پذیر نیس: «خیلی از همکاران ما در بحث کرایه به مشکل برخورده ان و بازیایی که با کارت شناسایی و… کرایه دادن به یغما رفته. ضمن اینکه امروزه یه بازی هشتصد هزارتومانی باید دست کم سه ماه به کرایه بره تا قیمت خودش در بیاد و به چرخ سوددهی برسه.»

«پویا» از مشتریان گیم نت سعیده و در آستانه ۲۰ سالگی قرار داره. اون از رواج بازیای هکی در بین گیمرها میگه و باور داره که خیلی از آدمایی که تا به امروز به سراغ اینجور روشی نرفته بودن، ناچارا به سمت این ترفندها اومده ان تا از هزینه های گیمر بودنشون کم کنن:

«روشای هک حساب در کنسول پلی استیشن ۴ به کار میاد و دستگاه نینتندو سوییچ هم تازگیا با روشی به صورت سخت افزاری هک شده. روی پی سی هم که بازیا معمولا بعد از یه مدت قفلشان می شکنه و ایکس باکس وان هم که مدتیست به راه های جور واجور میشه با هارد اکسترنال بازی هاش رو اجرا کرد. این روش ها رو هر کسی که طالبش بوده بهتر ازم و شما می دونه ولی خیلی جدی می گم که گرویدن به اونا بسیار بیشتر شده.»

عماد با تایید حرفای مشتری اش میگه که اون و خیلی از همکارانش شروع به یادگیری فنون این کارا کردن و با اینکه از غیرقانونی بودن اونا و عواقب ناگوارش اطلاع داره، ولی تاکید می کنه که جیبای خالی گیمرها رو باید به روشی پر کرد.

روشی که عماد از اون دم می زنه، غیر قانونیست ولی در خیلی از نقاط توپخانه، مرکز فروش گیم ایران، به طور رسمی روی مغازه ها نوشته شده و افراد زیادی مشغول به تبلیغ هک کردن هستن. بعضی از اونا رو راست از عواقب این کار میگن و عده زیادی هم با حرفای فریبکارانه می خوان تا مشتری رو وارد چاله هک کردن کنسول بندازن. «ناصر» یه ماهیه که وارد این وادی شده و میگه که با در نظر گرفتن اندازه فعلی، بهترین روش همین کار بوده: «تا کجا می تونستم پیش بروم؟ وقتی که درزمان یه تماس تلفنی قیمت بازی جدیدی رو ۷۰۰ هزار تومن یعنی برابر نصف حقوقم شنیدم، گوشی رو قطع کردم و دست به کار شدم. دیگه نمی شد با این اندازه های فعلی خرید اجناس اصلی رو ادامه دهم.»

در بین فروشگاه های این مرکز اما مغازه دارانی وجود دارن که از مشتریان خاص خودشون میگن. هرچه تلاش می کنم منو با یکی از اونا لینک کنن، فایده ای نداره تا وقتی که یکی شون وارد مغازه می شه و همه عناوین جدید رو می خواد. اسمش رو نمی گه ولی از قشر مرفه جامعه س و معمولا ماهی نزدیک به ۵ میلیون تومن هزینه گیم می کنه: «نه اینکه قبول نداشته باشیم قیمتا بالا رفته ولی زندگی ام با گیم می چرخه و نمی تونم بیخیالش شوم.» با دستی پر مغازه رو ترک می کنه و فروشنده به من موضوعی رو گوشزد می کنه:

«مشتریائی دارم که فقط با پیک و فقط اجناس کالکتور ادیشن رو خریداری می کنن. گیم واسه همه جامعه س و نمیشه گفت پولدارها حق بازی کردن و لذت بردن ندارن. خودم می دونم قیمتای نجومی واسه بازیا گریبانگیر گیمرها شده و کاسبی ما هم ضعیف تر شده ولی هنوز قشرهای خاصی هستن که بازیا رو بدون حرف پس و قبل از ما می خرن. بازار ما بیشتر به همینا زنده س. زندگی طوری شده که ما کار می کنیم تا بقیه لذت ببرن.»

از اون درباره سودهای اجناس کلکسیونی می پرسم و اون سود خوبش رو کتمان نمی کنه ولی باور داره که قبلا با خرده سودهای بیشتر، کاسبی بسیار بهتری داشته و دخل این روزاش به نصف رسیده.

بسیاری در پاساژهای این منطقه رفت و اومد می کنن و فقط با قیمت کردن بازیا، آهی از حسرت می کشن. یه دختر و پسر جوون که گویی آبجی داداش هستن نظرم رو جلب می کنن و میفهمم که تازه کنسولی خریدن ولی بازی خاصی واسه اون ندارن. پسر که اسمش «سهیل» است به من میگه:

«البته وقتی قیمت جهانی کنسول چیزی حدود ۳۵۰ دلار باشه و بازیا هم ۵۰ الی ۶۰ دلار، طبیعیست که هفت الی هشت عدد بازی برابر قیمت کنسول بشه، اما در بازار فعلی ما کنسول رو با قیمت ۳.۵ میلیون خریده ایم و با خرید ۴ الی ۵ بازی به همین رقم می رسیم. منطقی پشت این ماجرا نیس و نمی دونم به چه دلیل بازار به این سمت رفته.»

سهیل باور داره که خیلی از وسایل و ادوات گیم با اندازه دلار خرید و فروش نمی شن و همین نبودن نمایندگی و مبادی رسمی واسه واردات بازی و کنسول، باعث شده که هر فروشنده به قیمت دلخواه خود جنسش رو بده و با نگاه به مشتری اش، جنسا رو ارزش گذاری کنه. اون از فروشندگانی میگه که قیمت یه بازی رو با اختلاف ۷۰ هزارتومانی به خودش و خواهرش در عرض یه دقیقه گفتن و این آشوب رو عجیب می خواند. «ستاره» آبجی اون به من میگه:

«کنسول رو هم بخریم با بازیای میلیونی اون چه کنیم؟ احتمال زاد عناوینی چون فیفا و رد دد موقع عرضه قیمتی برابر یه میلیون تومن دارن و باید قید خریدشون رو زد. دست کم بخش بزرگ گیمرها قید خریدش رو میزنن.»

همونطور که در قسمت سخت افزار هم بنا به گفته سازمانای دولتی مثل سازمان نصر، خرید و فروش اجناس دست دوم رونق گرفته، در بازار گیم هم همین اتفاق اتفاق افتاده ولی فرقش اینه که اندازه بازیای دست دوم هم روندی صعودی به خود گرفته و این موضوع در بعضی مواقع، مشکل آفرین شده. «میلاد» که چندین بازی رو در سامانه های فروش کالای دست دوم خرید و فروش کرده از خیالی میگه که به بعضی دست داده و باعث شده که بازار کالای دست دوم هم روندی غیر منطقی به خود بگیره:

«بعضیا با بالا رفتن قیمت دلار، تصور کردن که بازیای قدیمی شون حکم گنج رو پیدا کردن و اندازه های عجیبی روی اونا نهاده ان که با عقل جور در نمیاد. مثلا کنسولی مثل PSP رو که نه میشه یه کنسول عتیقه دونست و نه یه کنسول جدید، با قیمتایی برابر ۶۰۰ هزار تومن به فروش می رسونن که معلوم نیس این رقما رو بر چه منطقی انتخاب می کنن. قاعدتا بازیای دست دوم نباید به این آسیب دچار می شدن اما در این وانفسای اقتصادی، همه چیز اندازه عجیبی به خود گرفته و از اونجایی که نهادی هم روی گیم نظارت نداره و در اصل خیلی از این موارد در کشور فی نفسه غیر قانونی هستن، بازاری به طور کامل سرخود با قیمتای دل به خواهی تشکیل داده شده.»

اون باور داره که گیمرها در ایران کم کم به بازیای موبایلی رو می یارن و سختی در برابر بازار گیم تا حدی امکان داره و بعد از اون نمیشه در برابر قیمتا ایستادگی کرد:

«با شروع فصل پاییز و رسیدن به نزدیک کریسمس سال جدید، تماشاگر عرضه عناوین مختلفی از بازیا در بازه وقتی کوتاهی هستیم که قبلا می شد با یه مدیریت، بیشتر اونا رو جفت و جور کرد ولی امروزه در آخر باید یه عنوان رو از بین عناوین زیاد گیم انتخاب کرد.»

بازار گیم و کنسول در کشور تا حد زیادی زیر سایه قاچاق و غیرقانونی بودن قرار گرفته و نظارت چندانی روی اون صورت نمی گیره، این موضوع البته جوری گیمرها رو اذیت نمی کنه و خیلی از اونا بهتر می دونن بتونن به همه بازیا دسترسی داشته باشن و با تیغ سانسور دولتی مواجه نشن اما موضوع ای که باعث شده این بی نظارتی حالا بیشتر خودشو نشون بده، قیمتای دل به خواهی فروشندگان بوده؛ اندازه هایی که قبلا هم همینجوری وجود داشت ولی الان به دلیل نوسانات عجیب دلار، بازار مکاره ای رو درست کردن که دقیقا هم نمیشه مقصر اونو پیدا کرد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *