دانلود پایان نامه

اعتیاد یکی از بغرنج ترین مسایل انسان و تهدیدی جدی برای سلامت جسمی و روانی جوامع بشری است که تدریجاً به یک نگرانی عمده برای ملت ها و دولت ها تبدیل شده است. پژوهشگران، روانشناسان، سیاست گذاران و برنامه ریزان جامعه همواره در تلاش برای شناسایی عوامل موثر در انحراف جوانان و درمان آن می باشند (سعیدی،1391).
از طرفی معتادان به مواد افیونی به علت مصرف نوع مواد، حالات متفاوتی را در دستگاه عصبی مرکزی را تجربه می کنند و شیوع مواد افیونی و آثار مصیبت بارش بر زندگی فردی- اجتماعی افراد سبب اضمحلال روانی- جسمی فرد معتاد و حتی بحران روانی در خانواده های آن ها می شود (شکوه، 1393).
اعتیاد یک بیماری زیست شناختی، روانشناختی و اجتماعی است. عوامل متعددی در ایدئولوژی سوءمصرف اعتیاد مؤثر هستند که در تعادل با یکدیگر منجر به شروع مصرف و سپس اعتیاد می شوند. عوامل مؤثر بر فرد، محیط فرد و عوامل اجتماعی، عوامل در هم بافته ای هستند که بر یکدیگر تأثیر می گذارند. درک کلیه علل و عوامل زمینه ای موجب می شود تا روند پیشگیری، شناسایی، درمان و پیگیری به طور هدفمند طرح ریزی شود (قنواتی،1392).
از طرفی در عصر حاضر برای درمان معتادین علاوه بر درمان های سم زدایی می توان از روش های غیر دارویی الخصوص روش های مبتنی بر علوم رفتاری بهره جست. توجه به کاهش اختلالات روان شناختی افراد مبتلا به مصرف مواد افیونی می تواند تصویری روشنی از مراحل تغییر در درمان را القا نماید. از طرفی با بررسی روش ها و مداخله های مهم درمانی در این افراد می توان به کاهش اشتغال ذهنی و نگرانی در این افراد و افزایش تاب و تحمل روانی در فرایند ترک اعتیاد کمک شایانی به خانواده های این افراد و درمانگران و از همه مهم تر خود افراد وابسته به مواد افیونی نمود.
درمان گروهی نوینی که در این پژوهش اثربخشی آن بررسی می گردد مدل گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر است. مدلی که به وسیله انستیتو ملی جهت ایجاد و موضوعات و مطالب در مورد توقف سیگار کشیدن، به وسیله چندین گروه درمانی و نظارت رفتار سالم در ایجاد پروتکل شان و به عنوان یک مدل پیشرو در زمینه درمان اعتیاد در بریتانیای کبیر استفاده شده است. در بسیاری از مطالعات ساختارهای این مدل برای دامنه زیادی از مشکلات رفتاری بهداشتی مناسب و قابل کاربرد تشخیص داده شد (والاسکویز،2001، به نقل از گلستانی،1387).
باید اظهار داشت که تصور اغلب افراد وابسته به مواد و خانواده های آن ها از ترک مواد مخدر منحصر به سم زدایی است که درصد کمی از روند درمان را شامل می شود و از توانبخشی شناختی، رفتاری و هیجانی که مشکل اصلی چنین افرادی است، غافلند. با توجه به این دیدگاه وجود منابع علمی در زمینه پیشگیری، شناخت و درمان اعتیاد بسیار ضروری به نظر می رسد. پدیده شومی که بر روابط خانوادگی و اجتماع اثرات زیانباری وارد می نماید و با توجه به مشکلات در ابعاد اجتماعی و عدم آموزش های علمی و فرهنگی مناسب در جامعه ما، رو به افزایش است و زندگی در سطح خانواده و در سطح کلان اجتماع را به اضمحلال می کشاند. بنابراین پژوهش در راستای مداخله های درمانی نوین موثر در جهت کاهش مشکلات روان شناختی معتادین گام بلندی در جهت بازخورد استفاده از روش های نوین درمانی را می دهد. لذا بررسی و پژوهش در این زمینه مهم و ضروری تلقی می گردد.
اهداف پژوهش
هدف کلی این پژوهش تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر انعطاف پذیری کنشی و باورهای فراشناختی معتادین وابسته به مواد افیونی می باشد.
اهداف فرعی پژوهش شامل:
1- تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر انعطاف پذیری کنشی معتادین وابسته به مواد افیونی؛
2- تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر باورهای فراشناختی معتادین وابسته به مواد افیونی.
سئوال تحقیق
آیا گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر انعطاف پذیری کنشی و باورهای فراشناختی معتادین وابسته به مواد افیونی اثربخش است؟
فرضیه های پژوهش
1- گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر انعطاف پذیری کنشی معتادین وابسته به مواد افیونی موثر است.
2- گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر باورهای فراشناختی معتادین وابسته به مواد افیونی موثر است.
متغیرهای تحقیق
متغیر مستقل: گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر؛
متغیر وابسته: انعطاف پذیری کنشی و باورهای فراشناختی.
تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها
تعریف مفهومی:
گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر