چکیده‌ای از نتایج تحقیقات در رابطه با خطرات احتمالی موبایل و آنتن‌های BTS

موبایل امروز تبدیل به بخش جدایی ناپذیری از زندگی ما شده. با این حال نگرانیایی هم در مورد تشعشعات موبایل و هم اینکه نزدیکی آنتنای موبایل در محلای مسکونی هست. سازمان جهانی بهداشت که متولی سلامت ساکنین کره زمین حساب می شه، در سالای گذشته و با ارائه یافته های تحقیقات جور واجور، تلاش کرده تا با تفکیک شایعات از حقایق علمی، در این رابطه روشنگری کنه.

اینجا تلاش کردیم تا چکیده یکی از تحقیقات کامل سازمان جهانی بهداشت رو به صورت سوال و جواب ترجمه و منتشر کنیم. این مقاله به سوالایی کلیدی در مورد خطرات احتمالی دستگاه موبایل و آنتنای موبایل در محلای مسکونی می پردازه و براساس یافته های بدست اومده از تحقیقات علمی به اونا جواب میده.

نگرانی در مورد اثرات بد سیستمای موبایل بر سلامت آدم از کجا ریشه میگیره؟

تعداد کاربران تلفنای همراه در جهان روز به روز بیشتر می شه. آمارها نشون میدن الان نزدیک به ۶۵ درصد از مردم جهان از موبایل استفاده می کنن. افزایش تعداد کاربران، و همینطور مطالبه کیفیت بیشتر خدمات موبایل پیشرفت بیشتر شبکه های زیرساختی رو می خواد و به خاطر همین همه روزه تماشاگر سر برآوردن دکلای آنتن موبایل هستیم.

این وضعیت باعث شده متخصصین به فکر آزمایش خطرات ممکن این فناوری بر سلامت آدم بیفته. از اونجا که مبحث امواج رادیویی (RF) کمی نامعلوم س و واژه «پرتو» هم ترسناک به نظر می رسه، نگرانی مردم در این مورد زیاد شده.

پرتو چیه؟

پرتو یه جور از انرژیه که به شکل موج در محیط منتشر می شه و بر دو نوعه: پرتوهای یونیزان با انرژی بالا مانند گاما، ایکس و …، و پرتوهای غیر یونیزان که انرژی کمتری دارن، مانند نور مرئی، فرکانس رادیویی و امواج مایکروویو. پرتوهای یونیزان در کوتاه مدت و پرتوهای غیر یونیزان در درازمدت، به شکل بالقوه می تونن اثرات نامطلوبی روی بافتای زنده بذارن.

رفتار تابشا چیجوریه؟

تموم تابشا مانند نور رفتار می کنن، یعنی در راه مستقیم حرکت کرده و وقتی که به ماده برسن، یا از بین اون عبور می کنن، یا درخشش می شن، یا جذب می گردن یا اینکه ترکیبی از این حالات رو تجربه میکنن. با دور شدن پرتو از منبع، انرژی اون به سرعت کم میشه. یعنی هرچه فاصله بیشتری با منبع پرتو داشته باشین، مقدار انرژی دریافتی شما از این امواج هم کمتر می شه. البته این به شرطیه که درست در امتداد عمود بر سطح منبع تابشی از اون دور شیم.

پرتوهای طبیعی خطرناک هستن؟

جدا از پرتوهای مصنوعی و ساخته دست آدم، ما همیشهً در برابر پرتوهای طبیعی هستیم. خورشید آشناترین منبع واسه ماست که پرتوهای فروسرخ، مرئی و فرابنفش رو به سمت زمین می فرستد. تابشای کیهانی تشکیل شده از ذرات پر انرژی و تشعشعات زمینی حاصل از ترکیبات رادیواکتیو هسته زمین هم بخش دیگری از این تابشا رو تشکیل میدن.

این وسط تنها نور فرابنفش خورشید رو میشه واقعاً خطرناک در نظر گرفت که در درازمدت می تونه مشکلات پوستی جور واجور رو به وجود آورد. پرتوهای کیهانی هم ذاتاً خطرناک هستن اما مقدار ناچیزی از اونا به ما می رسه و مایه نگرانی نیستن.

پرتوهای فرکانس رادیویی چیه؟

پرتوهای فرکانس رادیویی یا RF بخشی از طیف پرتوهای الکترومغناطیسه که امواج تولید شده به وسیله فرستنده های رادیویی و تلویزیونی و مایکروویو رو در بر میگیره. طیف رادیویی فرکانس ۳ کیلوهرتز تا ۳۰۰ گیگاهرتز رو شامل می شه. مثلا رادیو FM در بازه فرکانس ۸۸ تا ۱۰۸ مگاهرتز قرار داره و موبایلا معمولاً فرکانس ۹۰۰ مگاهرتز تا ۲٫۴ گیگاهرتز رو به کار می گیرن.

گوشی موبایل چیه و چه ارتباطی با تابشا داره؟

گوشی موبایل یا همون موبایل، یه دستگاه قابل حمل واسه رابطه دوطرفه از راه پرتوهای فرکانس رادیویی هستش. انتقال اطلاعات از ایستگاه فرستنده و گیرنده پایه (BTS) به موبایل و برعکس از راه پرتوهای RF صورت میگیره.

محدودیتای مصرف انرژی در گوشی موبایل باعث می شه تا پرتوهای خروجی از اون توان زیادی نداشته باشن و به خاطر همین خطرناک نیستن. فقط اگه موبایل مدت زیادی در فاصله بسیار نزدیک از پوست قرار بگیره، باعث گرم شدن جزئی اون بخش می شه.

آنتن موبایل (BTS) چیه و چیجوری کار می کنه؟

آنتنای BTS بخشی از زیرساخت شبکه موبایل هستن که امواج RF رو دریافت می کنن یا اینکه با منتشر کردن امواج RF پوشش شبکه رو در دورو برشون ایجاد می کنن. آنتنای موبایل به خاطر افزایش پوشش دهی و کاهش مشکلات باید ارتفاع مشخصی از سطح زمین داشته باشن و به خاطر همین روی دکلای مرتفع یا ساختمانای بلند نصب می شن.

موبایل شما واسه بهترین کیفیت سرویس دهی معمولاً به نزدیک ترین BTS وصل می شه. اگه پوشش شبکه مناسب باشه، رابطه دوطرفه بین موبایل و آنتن BTS از راه امواج RF با انرژی خیلی کم صورت میگیره.

زندگی یا کار در نزدیکی آنتنای BTS خطرناکه؟

جمع بندی اطلاعات موجود و تحقیقات علمی انجام شده نشون میدن توان آنتنای BTS یا یعنی، انرژی پرتوهای RF اونا به اندازه ای نیس که خطراتی رو واسه آدم و دیگه موجودات زنده بسازه. البته باید به فرق بین آنتن و پایه اون (دکل) هم توجه کنین. آنتنا در بالاترین قسمت پایه نصب شدن و امواج اونا عمود بر سطح آنتن و در راه مستقیم و به صورت جهت دار منتشر می شن.

آنتنای BTS تا چه حد امن هستن؟

شرکتای تولید کننده آنتنای BTS همه از استانداردهای جهانی پیروی می کنن و اجناس اونا مورد تأیید سازمانای مربوطه از جمله «کمیسیون بین المللی مراقبت در برابر پرتوهای یونساز» (ICNIRP)، «انجمن مهندسین برق و الکترونیک» (IEEE) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) هستن.

علاوه بر این، هر کشوری براساس شرایط اقلیمی و جمعیتی خود، هدف و استاندارد خاصی رو تدوین کرده و به اپراتورها ابلاغ کرده که در زمان جفت و جور لوازم، جایابی و نصب، لازم الاجرا هستن. تا وقتی که اصول و راهکارهای فوق رعایت شن، میشه به طور کاملً به ایمنی آنتنای BTS اطمینان داشت.

آنتنای BTS با استانداردهای ایمنی جهانی و بومی مطابقت دارن؟

رعایت قوانین لازم در مورد طراحی، تولید و نصب لوازم مخابراتی و آنتنای موبایل در کنار نظارت همیشگی نهادهای رگولاتوری بین المللی و کشوری، نگرانی در مورد آنتنای BTS رو نابود می کنه. در کشور ما سازمان انرژی اتمی مسئولیت قانونی حفظ سلامت مردم، کارکنان و نسلای آینده در برابر خطرات شکلای جور واجور تابشا رو داره و بر اجرای قانون «حفاظت در برابر اشعه» از طرف اپراتورها نظارت می کنه.

همه اپراتورهای موبایل فعال در ایران باید پروانه لازم «اشتغال به کار پرتوکاران و به کار گیری منابع پرتوزا» رو از این سازمان دریافت کنن. از طرفی، اندازه گیری تشعشعات آنتنای موبایل در ایران از سال ۱۳۸۰ تا کنون نشون داده که شدت پرتو رادیویی آنتنای BTS نه فقط از حد مجاز بیشتر نیس، بلکه در بیشتر موارد در سطح یه صدم حد مجاز قرار داره.

مجامع علمی و تحقیقاتی جهان در این مورد چه می گن؟

در بین جدیدترین تحقیقات انجام شده در این مورد میشه به این موارد اشاره کرد:

  • «جامعه علمی سلطنتی کانادا» میگه تا به امروز مدرک مستدلی مبنی بر اثرات بد پرتوهای RF ایستگاه های BTS بر سلامت آدم به دست نیامده.
  • «شورای ملی حفاظت در برابر پرتوهای رادیویی انگلستان» عقیده داره کل دلایل از بی خطر بودن تلفنای همراه و آنتنای موبایل واسه آدم حکایت دارن.
  • «سازمان جهانی بهداشت» میگه هیچکدام از تحقیقات گذشته، اثرات داغون کننده تلفنای همراه و آنتنای موبایل رو بر سلامتی آدم تأیید نمی کنن. با این حال واسه اطمینان از این موضوع به تحقیقات بیشتری نیازه.
  • گزارش «گروه متخصصین جداگونه انگلیسی» نشون میده قرار گرفتن در برابر پرتو RF در سطحی کمتر از آستانه تعریف شده به وسیله ICNIRP هیچ اثر منفی بر سلامت آدم نداره.
  • «سازمان غذا و داروی آمریکا» هم میگه هیچ مدرک آشکاری مبنی بر اثرات داغون کننده بیولوژیکی پرتوهای RF در سطوح پایین به دست نیامده.

پرتوهای RF چه تأثیری روی بدن ما دارن؟

پرتوهای RF اثر گرمایی دارن

پرتو RF باعث گرم شدن بافت مجاورش شده و دمای بدن رو زیاد می کنه که به اون «اثر گرمایی» می گن. بدن آدم روشای زیاد و مؤثری واسه تنظیم دما در اختیار داره، اما اگه پرتوهای RF زیادتر از اندازه قوی باشن، کاهش اثر گرمایی اونا از عهده بدن ما خارجه. مخصوصا وقتی که موبایل رو به بدن خود بچسبونین، گردش هوا در اون قسمت دچار مشکل شده و باعث افزایش گرما در اون قسمت می شه.

در مورد اثرات دیگه پرتوهای RF بحثای زیادی هست اما هیچکدام به نتیجه علمی مشخصی نرسیده ان. جوامع علمی و نهادهای بین المللی، همه فکر می کنن واسه درک بیشتر این موضوع به تحقیقات بیشتری آنهم در درازمدت نیاز داریم که در اصطلاح اپیدمیولوژک نامیده می شن و منظور از درازمدت یه بازه وقتی دست کم ۳۰ ساله س.

به کار گیری سیستم گوشی موبایل ما رو مریض می کنه؟

با اینکه بعضی تحقیقات از رابطه بین پرتو RF و سرطان در نمونه های حیوونی سخن گفتن، اما دلایل اونا کامل نبوده و گروه های دیگه نتونسته ان یافته های اونا رو در شرایط برابر مثل سازی کنن. در واقع بیشتر تحقیقاتی که تا به امروز انجام شدن، رابطه مستقیم و معنی دار بین پرتوهای RF به وجود اومده به وسیله آنتنای BTS یا گوشی موبایل و کاهش سلامتی آدم رو پیدا نکرده ان.

سازمان جهانی بهداشت با اینکه افزایش خطر بروز تومورهای مغزی به واسطه به کار گیری تلفنای همراه به اثبات نرسیده، اما گسترش رو به رشد ضریب نفوذ این فناوری در میان مردم جهان و از دست دادن داده های منبع در درازمدت، ضرورت تحقیقات بیشتر و در درازمدت در این بخش رو روشن میکنه.

به چه دلیل هنوز نگرانی در این مورد هست؟

واژه هایی مانند «پرتو» یا «تشعشعات» ذاتاً ترسناک هستن

نگرانی مردم در مورد خطرات بالقوه فناوریای جدید به طور کاملً طبیعیه. عمومیت پیدا کردن بحث دور و بر تلفنای همراه و آنتنای BTS در رسانه های جمعی و محافل عمومی هم به پریشونی و گیجی در این رابطه دامن زده. همونجوریکه گفتیم، واژه هایی مثل «پرتو» و «تشعشعات» به خودی خود ترسناک هستن و شناخت کافی نسبت به طیف پرتوهای الکترومغناطیس و فرکانس رادیویی در بین مردم وجود نداره.

از طرفی، تحقیقات علمی واحد و در بازه وقتی کوتاه مدت هیچ وقت نمی تونن با قطعیت در مورد خطرناک یا ایمن بودن پدیده ای نظر بدن و لازمه کم کم و با روشن شدن ابعاد جور واجور و مخفی موضوع، یافته های علمی هم به روز شن.

موضوع مهم دیگه، جذاب بودن شایعات مربوط به سلامتی و نظریه پردازی در مورد اوناس. وقتی که بحث دور و بر خطرات گوشی موبایل و آنتنای موبایل مطرح شد، افراد زیادی به اونا کمک کردن و بیماریای طبیعی رو به اونا نسبت دادن، عوارضی که در شرایط طبیعی هم به وجود میان. شک نداشته باشینً یافته های تحقیقات علمی هیچ وقت نمی تونن ریشه مثل این نگرانیا رو از بین ببرن.

پس طبق اطلاعات موجود تا وقتی که استانداردهای طراحی و تولید لوازم مخابراتی و قوانین نصب آنتنای BTS رعایت شن و کاربران هم به شکل عادی از موبایل استفاده کنن، خطر اثبات شده ای در مورد این فناوری وجود نداره.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *