دانلود پایان نامه
حال باید دید اجرای این طرح چه آثار و پیامدهایی دارد و آیا رضایتمندی آحاد مردم را فراهم می کند یا خیر؟ اهمیت اینکه بدانیم با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها سبد مصرفی خانوار روستایی چه تفاوتی با قبل از اجرای این طرح داشته در این است که:
پی می بریم که به چه میزان رضامندی از اجرای طرح برای خانوارهای روستایی حاصل شده است و آیا رفاه و بهزیستی بیشتری را احساس می کنند یا خیر؟ که این دو مهم از طریق ارزیابی و مقایسۀ رفتار مصرفی خانوارها در دو مقطع قبل و بعد از اجرای طرح و همچنین بررسی میزان رضایت آنها از درآمدشان ـ که آیا رضایتمندی آنها از میزان درآمدشان با اجرای طرح دچار افزایش شده است یا خیر؟ ـ انجام گرفته است، که در صورت افزایش میزان رضایتمندی باعث می شود خانوار توانایی این را داشته باشد که بودجۀ بیشتری را صرف تهیۀ کالاهای سبد مصرفی خانوار نماید که در این صورت خانوارها میزان رضایت بیشتری و هم چنین رفاه بیشتری را از تأمین نیازهای خود احساس خواهند کرد.

اهداف پژوهش
هدف کلی این پژوهش عبارت است از :
کسب شناخت بیشتر نسبت به میزان تأثیر طرح هدفمند کردن یارانه ها بر سبد مصرفی خانوار روستای بخش آباد شهرستان دامغان در سال 1390.
هم چنین در پژوهش حاضر در کنار هدف کلّی، اهداف جزئی زیر را نیز مدّنظر داریم:
1.بررسی رابطۀ بین اجرای طرح هدفمند کردن یارا نه ها و رفتار مصرفی خانوارهادر روستای بخش آباد دامغان (مقایسۀ قبل و بعد از اجرای طرح).
2.بررسی رابطۀ بین اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها و مخارج هزینه شده برای تهیۀ کالاهای سبد مصرفی خانوارها در روستای بخش آباد دامغان (مقایسۀ قبل و بعد از اجرای طرح).
3.بررسی رابطۀ بین اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها با میزان رضامندی خانوارهای روستای بخش آباد دامغان از تأمین نیازهایشان ( مقایسۀ قبل وبعد از اجرای طرح).
4. بررسی رابطۀ بین اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها با سطح رفاه خانوارها در روستای بخش آباد دامغان (مقایسۀ قبل و بعد از اجرای طرح)
فرایند تاریخی موضوع
1. یارانه در جهان:
به لحاظ تاریخی بحث یارانه ها به زمان مرکانتیلیست ها و دوران انقلاب صنعتی بازمی گردد،زیراکه با بوجود آمدن اندیشۀ سودگرایی و افزایش ذخائر طلا و کالاهای گرانبها،کشورها به منظور دست یابی به ذخائر طلای سایر کشورها اقدام به معاملات جهانی نمودند.
بدین ترتیب حمایت از تولیدات خاص به عنوان ابزار سیاستی از جانب دولت ها اعمال شد.اما ظهور مکتب کلاسیک باعث شد که این سیاست ها کمرنگ تر جلوه نماید. در واقع آدام اسمیت، بنیان گذار مکتب کلاسیک ها از مخالفان جدّی دخالت دولت در فعالیت های اقتصادی بود و هم اکنون نئوکلاسیک ها با اندک تغییراتی،بیانگر این اندیشه هستند. این بینش تا قبل از جنگ های جهانی بر اقتصاد غرب حاکم بود،اما با بروز جنگ جهانی دوم و پدیدار شدن تورم همراه با رکود شدید اقتصادی،اندیشه های جدید همچون اندیشه های اقتصادی کینز قوت گرفت که در آن دولت به عنوان یکی از مهمترین عوامل تنظیم کننده و تعدیل کنندۀ فعالیت های اقتصادی مطرح است. با اعمال این سیاست و بهبود اقتصاد غرب،بتدریج کنترل در بخش سیاست گذاری مالی ، پولی و ادارۀ بخش عمومی در اقتصاد به دولت سپرده شد که یکی از موارد بارز آن سهمیه بندی و قیمت گذاری کالاها از جمله مواد غذایی بود و از همین دوران که با شروع جنگ جهانی دوم مصادف بود،پرداخت یارانه به مفهوم امروزی شکل گرفت . در دوران پس از جنگ نیز کشورها با روی آوردن به اقتصاد و در واقع ادامۀ جنگ از طریق جنگ سرد،به دنبال رشد و توسعۀ اقتصادی،ناگزیر از حمایت گسترده از تولید و تجارت محصولات خود بودند و این مسئله تا به امروز گسترش چشمگیری داشته است(کجباف،4:1387).
2. پرداخت یارانه در ایران:
سیاست های حمایتی و پرداخت یارانه در ایران از سال 1311 آغاز گردید. پیش از این تاریخ به دلیل سکونت بالغ بر 90درصد جمعیت ایران در مناطق روستایی، پرداخت یارانه به این صورت رایج نبود. از سال 1300 به واسطۀ گسترش شهرنشینی، فقدان سیستم مناسب حمل و نقل و پیدایش خشک سالی،تأمین نان و امنیت غذایی مناطق شهرنشین اهمیت یافته و در سال 1311 قانونی جهت تشکیل سیلو در تهران تصویب و دولت اقدام به خرید و ذخیره سازی گندم در مواقع بحرانی نمود که این خود آغازی برای طرح و اجرای یارانه ها در ایران بوده است.خرید مازاد گندم برای مواقع بحرانی به قیمت تضمینی از سال 1315 آغاز شده و از سال 1321 با تثبیت قیمت نان، حمایت از مصرف کنندگان شهری جایگزین حمایت از تولیدکنندگان شد.
با شروع دهۀ 1350 و افزایش قیمت جهانی نفت (سال 1353) و به پیروی از سیاست های تأمین اجتماعی و سایر حمایت های خاص در کشورهای توسعه یافته،دست دولت در پرداخت یارانه بازتر شد. تا قبل از افزایش قیمت های نفت به دلیل پایین بودن تقاضا،آثار سیاست های حمایتی دولت چندان قابل ملاحظه نبود، اما با افزایش درآمدهای نفتی، تقاضا از عرضه پیشی گرفت و موجب بروز فشارهای تورمی در جامعه و اقتصاد گردید. با افزایش نرخ تورم از سال 1352 به بعد، دولت به منظور حمایت از مصرف کنندگان در مقابل نوسانات قیمت های داخلی و خارجی به تأسیس صندوق حمایت از مصرف کنندگان مبادرت نمود. به دنبال تأسیس این صندوق، مرکز بررسی قیمت ها به منظور کنترل و نظارت بر قیمت ها و جلوگیری از نوسانات آن ایجاد گردید. در سال 1356 با تأسیس سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، وظایف صندوق حمایت از مصرف کنندگان به آن واگذار شده و پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و تأکید بر حفظ و ارتقای رفاه اقشار کم درآمد و توزیع عادلانۀ درآمد در قانون اساسی،وقوع جنگ،کاهش سطح تولید،کمبود سوخت و دارو،خالی شدن ذخائر کالاهای اساسی،تورم،احتکار و پیدایش بازار سیاه، زمینۀ دخالت مستقیم دولت در امر تهیه و توزیع کالاهای اساسی با هدف ممانعت از کمبود و افزایش قیمت این کالاها فراهم شد. در همین راستا،دولت به منظور توزیع کالاهای یارانه ای با استفاده از نظام کالابرگی،در سال 1359 اقدام به تأسیس ستاد بسیج اقتصادی نمود. در ابتدا علاوه بر کالاهای اساسی نظیر قند و شکر،روغن نباتی،گوشت قرمز،مرغ،پنیر،کره،تخم مرغ و برنج توزیع کالاهایی همچون بنزین،نفت سفید،گازوییل،سم و کود شیمیایی،روغن موتور و … نیز از طریق کالابرگ انجام می شد. اما با افزایش فشارهای هزینه ای بر بودجه،دولت بسیاری از اقلام مشمول یارانه را کاهش داد و تا قبل از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها،تنها به برخی از کالاهای اساسی و حامل های انرژی یارانه پرداخت می شد(کجباف،5:1387).
2ـ1. یارانۀ حامل های انرژی
در واقع تا قبل از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها ، تولید در کشور ما بر مبنای انرژی های ارزان شکل گرفته
بود و این انرژی ارزان ، سیگنال های اشتباه به مصرف کننده ارسال می کرد . برای مثال هر فردی که بیشتر آب
و برق مصر ف می کرد ، از یارانۀ بیشتری برخوردار بود و همین امر باعث شده بود که مصرف آب،انرژی،
بنزین، نان و غیره در کشور ما به مراتب بیشتر از استانداردهای بین المللی و کشورهای همسایه باشد و همچنین میزان مصرف داخلی انرژی در ایران در مقایسه با استانداردهای بین المللی بسیار بالا و نهایتاً رشد تقاضای انرژی بسیار فراتر از نرخ رشد درآمد سرانه در اکثر کشورهای با درآمد پایین و یا درآمد بالا بوده است.
منظور از حامل های انرژی ، پنج فراورده شامل : بنزین، نفت گاز ، نفت کوره ، گاز مایع به اضافۀ گاز طبیعی و