دانلود پایان نامه

برای حصول اطمینان از ایفای مسئولیت پاسخگویی بنگاه های اقتصادی در مقابل عموم و افراد ذینفع باید نظارت و مراقبت کافی به عمل آید. اعمال نظارت و مراقبت در این زمینه مستلزم وجود ساز و کارهای مناسبی است که از جمله این سازوکارها، طراحی و اجرای راهبری شرکتی مناسب در شرکت ها و بنگاههای اقتصادی است. راهبری شرکتی که با حفظ تعادل میان اهداف اجتماعی و اقتصادی و اهداف فردی و جمعی سروکار دارد، موجب ترغیب استفاده کارآمد از منابع و الزام پاسخگویی شرکت ها در خصوص ایفای وظیفه مباشرت برای اداره منابع میشود. پیچیدگی روابط اقتصادی و اجتماعی در بنگاههای اقتصادی و بروز تضاد منافع در حوزه های متفاوت میان گروههای مختلفی که به نحوی با بنگاههای اقتصادی در تعامل هستند، نیاز به استقرار یک راهبری شرکتی مناسب در شرکت ها که حامی حقوق و منافع همه گروههای ذینفع باشد، را بیش از پیش ضروری میسازد. ورشکستگی شرکت های عظیم جهان همچون انرون و ورلدکامدر دهه اخیر اهمیت راهبری شرکتی شرکت ها را در هدایت و اداره موثر بنگاههای اقتصادی بیش از پیش روشن ساخت.
از سوی دیگر، علیرغم گسترش دامنه حقوق مالکانه و تعدد سهامداران، کنترل و اداره شرکت ها در اختیار گروه خاصی از سهامداران قرار گرفته است که این امر عملاً باعث شده تا از نفوذ سهامداران جزء در انتخاب هیئت مدیره شرکت و نظارت بر عملکرد آنها کاسته شود و کنترل و هدایت شرکت ها در اختیار سهامداران خاص متمرکز شود. این گروه از سهامداران نقش اصلی را در تعیین اکثریت اعضای هیئت مدیره، انتخاب حسابرس مستقل و تعیین خط مشی کلی شرکت دارند. همین امر باعث تضییع حقوق و منافع سهامداران اقلیت به دلیل عدم مشارکت آنها در نظارت و کنترل موثر بر شرکت و تعیین مدیران و حسابرس مستقل آن شده است. رفع اینگونه نارسائیها، مستلزم وجود یک راهبری شرکتی مناسب در شرکت هاست. راهبری شرکتی بنگاه که در فضای قانونی، نظارتی و انضباطی و محیطهای پیرامونی نضج پیدا میکند، به مسائلی همچون برقراری عدالت میان گروههای مختلف، استفاده کارآمد از منابع اقتصادی بنگاه، فراهمکردن اطلاعات شفاف، ایجاد محیط سالم گزارشگری مالی، استقرار سیستم مناسب نظارتی و جبران خدمات مدیران میپردازد.
روابط میان دست اندرکاران در نظام حاکمیتی بر حاکمیت شرکتی بسیار موثر است، به طوری که سهامداران کنترلی (شامل افراد، هلدینگهای فامیلی، تشکیلدهندگان بلوک سهام یا سهامداران دولتی) میتوانند شرکت های مجموعه یا زیر مجموعه یا سهامداران متقابل را زیر کنترل خود درآورند و همین موضوع مبنای «فساد مالی و دستکاری قیمت» در بازار سرمایه شود. محتوا و ماهیت بیانیه حاکمیت شرکتی دفاع و حمایت جدی از سهامداران جزء و منفرد در مقابل سهامداران کنترلی یا اکثریت سهامداران می باشد. تحقیقات به عمل آمده نشان می دهد که محور بیانیه حاکمیت شرکتی بر شفافیت و افشای اطلاعات و حذف اطلاعات درونی می باشد. بدین معنی که چنانچه شرکتی بتواند چنان بستر و زیر ساخت اطلاعاتی فراهم آورد که همه سهامداران در یک زمان مشخص به همه اطلاعات درونی که قابل افشاء باشند دسترسی یابند دیگر کسی نمی تواند از اطلاعات محرمانه سوء استفاده نماید لذا باید تمهیداتی فراهم گردد که چارچوب افشا و شفافیت محسوب میشوند. این چارچوب در ملاحظات و تحقیقات انجام شده در جهان کنونی عبارتند از:
جلوگیری از قبضه قدرت در شرکتها توسط یک گروه یا افراد خاص.
تفکیک کامل مدیریت از مالکیت.
حضور اعضای هیئت مدیره خاصی به نام «اعضای مستقل هیئت مدیره» که به هیچ یک از گروه های سهامدار وابسته نباشند و بتوانند رعایت صرفه و صلاح سهامداران را به طور یکسان به عمل آورند.
استقرار نظام حسابرسی داخلی و کمیته حسابرسی زیر نظر اعضای مستقل هیئت مدیره و شفاف بودن رابطه حسابرسان مستقل با شرکت.
تضمین سلامت سیستم های گزارشگری شامل گزارشهای سالانه، صورت های مالی و گزارش عملکرد هیئت مدیره.
حاکمیت شرکتی تنها بخشی از محیط اقتصادی بزرگتری است که شرکتها در آن به فعالیت میپردازند که برای مثال شامل سیاستهای اقتصادی کلان، میزان رقابت در محصول و بازارها میباشد. چارچوب حاکمیتی هر شرکتی بستگی به محیط قانونی، نظارتی و نهادی دارد و عواملی چون منشور اخلاقی (اخلاق کسب و کار) و آگاهی شرکت از مسئولیتهای اجتماعی (شامل موارد زیست محیطی) و مورد علاقه جوامعی که شرکت در آن به فعالیت اشتغال دارد میتواند در حسن شهرت و موفقیت بلندمدت و پایداری شرکتها موثر باشد.
به طور خلاصه راهبری شرکتی به دنبال اطمینان یافتن از وجود چارچوبی است که توازن بین آزادی عمل مدیریت، پاسخگویی و صیانت از منافع ذینفعان را فراهم مینماید. راهبری شرکتی تضمین مینماید که اهداف اساسی سازمان محقق میشوند، منافع تمام سهامداران و ذینفعان حفظ میشود، عملیات سازمان و گزارشگری آن صحیح بوده و سازمان طبق اصول، مقررات قانونی و منشور اخلاقی تصریح شده و مدون و سایر ارزشها و اصول غیر مدون اداره میگردد.
جدول2-1. کارکردهای آرمانی نظام راهبری شرکتی
کارکردهای آرمانی نظام راهبری شرکتی
1. ایجاد امکان برای حیات بلندمدت و نامحدود شرکت ها
8. کاهش هزینه سرمایه و تخصیص بهینهتر منابع اقتصادی
2. جلوگیری از انتقال ثروت در بین گروههای مختلف و تضییع حقوق ذینفعان
9. تعادل منافع ذینفعان و حمایت از همه آنها
3. پیگیری ثبات مالی و سیستم مالی سالم
10. استفاده بهینه از منابع بنگاه و تشویق به استفاده کارای شرکت از منابع اقتصادی
4. افزایش کارایی و بهرهوری شرکت ها و کل اقتصاد
11. التزام به افشای عملکردها و پاسخگویی در مورد تصمیمات و اقدامات
5. ایجاد مشوقهای مناسب برای هیئت مدیره و مدیران اجرایی برای در نظر گرفتن منافع مالی شرکت و سهامداران
12. تسهیل نظارت کارآ و موثر
6. تضمینکننده منافع سهامداران، خریداران، بدهکاران و سایر ذینفعان در تصمیمگیریهای مدیران