دانلود پایان نامه

2-حاشیه نشینی پنهان
در این نوع حاشیه نشینی با وجود تفاوت بین افراد مناطق حاشیه نشین با سایر مناطق شهری افراد خود را متفاوت از سایر گروهای متن شهر نمی بینند به عبارت دیگر افراد حاشیه نشین به وضعیت حاشیه نشین بودنشان واقف نیستند این نوع حاشیه نشینی بیشتر مختصص حاشیه نشینان بومی شهر می باشد .
ج-تقسیم بندی بر اساس جنبه ها
که براین اساس حاشیه نشینی به سه دسته تقسیم می شود :
1- حاشیه نشینی اقتصادی
اکثر پژوهشگران که به مطالعه حاشیه نشینی پرداخته اند به جنبه اقتصادی آن توجه داشته اند شاید بتوان گفت که بیشتر افراد حاشیه نشین از نظر اقتصادی توانایی جذب در نظام اقتصادی شهر را ندارند هر چند که ممکن است از جنبه های اجتماعی – فرهنگی و سیاسی در حاشیه نشینی است که سایر جنبه ها را با خود به دنبال می کشند .
2-حاشیه نشینی اجتماعی
در جوامع غربی و صنعتی خواسته یا ناخواسته برخی از افراد خارج از نظم اجتماعی جامعه قرار می گیرند این افراد از نظر ویژگی های فرهنگی و اجتماعی احساس حاشیه ای دارند این مسئله در میان افراد و مهاجرانی که از نظر نژاد ، قومیت، مذهب و حتی طبقه ای با سایر گروه های شهری تفاوت دارند بیشتر به چشم می خورد.
3- حاشیه نشینی سیاسی
حاشیه نشینی از جنبه سیاسی جنبه ای که کمتر مورد توجه واقع شده است شامل مواردی می باشد که افراد از این نظر خود را در حاشیه می بینند وقتی که افراد قادر نیستند تا نه تنها در نهادهای سیاسی شرکت کنندن بلکه احساس کنند که مسایل ، خواسته ها و مشکلات آنان مورد توجه سیاست مداران جامعه نیز واقع نمی شود از نظر سیاسی احساس حاشیه ای بودن می کنند . نقدی, 1385 : 25)
تقسیم بندی بر اساس جنبه ها
1- حاشیه نشینی اقتصای 2- حاشیه نشینی اجتماعی 3- حاشیه نشینی سیاسی
4 -حاشیه نشینی بومی
تقسیم بندی بر اساس محل سکونت اولیه 1-حاشیه نشینی بومی داخلی 2- حاشیه نشینی دوگانه
تقسیم بندی براساس ویژگیها 1-حاشیه نشینی آشکار 2-حاشیه نشینی پنهان
ج: فرآیند شکل گیری دگرگونی و مراحل رشدحاشیه نشینی
هر یک از مناطق حاشیه نشین تحت تاثیر عوامل متفاوت تاریخچه و فرآیند خاص خود را دارند که این مساله تعمیم فرآیند شکل گیری دگرگونی آنها را بسیار مشکل نموده است . علی ایحال با توجه به ویژگی ها و مشخصات عام و با صرف نظر نمودن از ویژگی ها و خاصه های اجتماعی و اقتصای و محاسبه ی هر سکونتگاه امکان تشخیص هر شکل از فرآیند و مراحل نسبتا قابل تعمیم آنها وجود خواهد داشت شکل گیری و گسترش مناطق حاشیه ای تابعی از دو فرآیند است.
1- فرآیند ارگانیک که ناشی از عوامل داخل چون مذهب نژاد محل تولد مکان اشتغال – میزان دارایی میزان سرمایه گذاری ممکن در مسکن . میزان درآمد سطح آموزشی و امثال آن می باشد .
2- فرآیند تحریک شده که آن نیز متاثر از عوامل خارجی چون نحوه مالکیت و امنیت و سیاست های تند و ضعیف درست و مقامات کلی آیین نامه ها – ضوابط و مقررات طرح مجوز ها ، موانع و مشکلات نهادی وسازمانی وامثال آن که درشکل محرک ها ومشوق هارخ می نماید می باشد
هر دو فرآیند شامل چند مرحله بوده و تاثیر آنها ممکن است به صورت یک مرحله ای و توامان و یا چند مرحله ای متداخل و گاهی هم به صورت خطی موازی باشد اما در هر حال اثر کذاری این دو فرآیند عمقی و تراکمی است .با این حال فرآیند شکل گیری و دگرگونی مناطق حاشیه نشینی با اشکال و درجات مختلف به مراحل ذیل قابل تقسیم است.
الف ) انتخاب مکان ، تصرف / تملک زمین و ایجاد سر پناه موقت ، اولین مرحله در روند فرآیند شکل گیری مناطق حاشیه ای ، انتخاب مکان است که عمدتا توسط معیارهای چون ارزانی و دسترسی به زمین ، نزدیکی و دسترسی مناسب به محل کار و نیز در فاصله ای نه چندان دور از شهر اصلی یا در دل شهر اصلی ( مناطق فرسوده و قدیمی ) صورت می گیرد . پیشگامان اولیه بالحاظ این معیارها ، زمین مورد نیاز را به اشکال متفاوتی تصرف یا تملک می کنند . سپس سر پناهی موقت به سر عت در آنجا بنا می شود و هسته اولیه سکونتگاه ها نطفه می بندد .
ب ) رشد سریع سکونتگاه ها و برقراری پیوندهای اجتماعی و ارتقاء صنعت سرپناه : به موازات تثبیت نسبی موقعیت سکونتگاه ها و امنیت نسبی تصرف ، خانواده های بیشتری به جمع پیشگامان اولیه پیوسته و در صورت مساعد بودن شرایط هسته اولیه بدون توجه به زیر ساختها و خدمات اولیه به سرعت رشد کرده و محدوده وسیعتری را در بر می گیرد به تدریج پیوندهای اجتماعی بین ساکنان برقرار شده و در مواردی ، جدایی گزینی ها آغاز می شود .
پ ) شکل گیری انجام و بلوغ نسبی ساختار اجتماعی کالبدی سکونتگاه ها در این مرحله امنیت محل تصرف تقریبا تامین شده و افراد در چالش طاقت فرسا برای تامین خدمات در زیر ساخت ها به نوعی سازمان یافتگی دست می یابد و آنها به دنبال آن شاهد پیدایش سازمان ها تشکل ها و نهادهای مردمی ملی در این سکونتگاها خواهد بود در این مرحله همراه با استقرار سازمان های سیاسی – اداری در جهت سازماندهی رشد و تحول سکونتگاه ها طرح و برنامه رسمی تهیه می شود و ضوابط مقرراتی برای بهسازی و سازماندهی مجدد آنها وضع و به منظور تنظیم و تسنیق ساخت کالبدی دخالت هایی از سوی نهادها و دستگاههای دولتی در ساخت و بافت این سکونتگاه ها صورت می گیرد .
ت ) توقف رشد و تکثیر و توسعه ناپیوسته سکونتگاه ها در این مرحله با استقرار کامل حاکمیت دستگاه ها و نهادهای دولتی رسمی در اعمال ضوابط مقررات و استانداردهای رسمی شهر سازی و ساختمانی و نیز تثبیت کامل و تعریف جایگاه سکونتگاه در جغرافیای سیاسی و نظام سکونتگاهی سرزمین و به موازات افزایش قابل توجه قیمت زمین ، مسکن و اجاه بهاءو به طور کل هزینه های زندگی تحت تاثیر زیانهای ناشی از مقیاس و تجمع باعث می شود . تا قدرت رقابت این سکونتگاه ها با سایر مناطق اصلی شهر کاهش پیدا می کند طی این مرحله علاوه بر تغییر مقاصد مهاجرتی از شهر اصلی ، بخشی از ساکنان سکونتگاههای مورد نظر به آبادیهای مجاور نقل مکان کرده و دور جدیدی از تحرک مکانی ، قضایی و اقتصادی را تجربه می کنند .
چ: گسترش فقر