دانلود پایان نامه

1-1 بیان مساله تحقیق
در عرصه روابط بین الملل هیچ کشوری نمی تواند در انزوا باشد. روابط بین الملل عرصه کنش و واکنش بازیگران بین المللی است. همکاریهای بین المللی در بسیاری از موارد موجب پیشرفت و توسعه بازیگران بین المللی می شود و در عوض هرگونه تقابل و تضاد نه تنها کشورها را از منافعی که احتمالا در چارچوب همکاری قابل تصور است محروم می سازد بلکه باعث می شود کشورها هزینه های قابل توجهی جهت مقابله با این تقابل و تضاد منافع بپردازند و تمهیدات لازم را برای مقابله با تهدید فراهم نمایند ضمن آنکه بهره برداری صحیح از این مقوله می تواند، نوعی انسجام در عرصه ملی فراهم آورد.
از سوی دیگر یکی از کار ویژه های دولتها تامین امنیت است. کشورها در عرصه بین المللی مستقل و برابر هستند و هیچ کشوری نمی تواند در امور داخلی کشور دیگر دخالت کرده و یا تهدیداتی متوجه امنیت آن کشور نماید. مفهوم امنیت بسیار گسترده است تامین امنیت نظامی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و…. کارکردهایی است که به دولتها واگذار شده است و این وظیفه هر دولتی است که در راستای امنیت ملی کشور خود بکوشد.
همه کشورها از موقعیت یکسانی در عرصه بین المللی برخوردار نیستند. عوامل سیاسی، اقتصادی و حتی موقعیت و وضعیت های ژئوپلیتیک شرایطی برای یک کشور خاص ایجاد می کند که به آن اجازه می دهد در عرصه بین المللی یا منطقه ای به عنوان یک بازیگر مهم تلقی شود و حتی این توهم را برای آنها به وجود آورد که خود را به عنوان هژمون مطرح نمایند و نظم جهانی را با تصمیمات نابجای خود تحت تاثیر قرار دهند.
موقعیت جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران با مزیت ژئوپلیتیک خاص خلیج فارس، وجود منابع عظیم نفت و گاز، بازار مصرف فراوان منطقه به یمن تمکن مالی کشورهای حاشیه خلیج فارس ( بدلیل عایدات حاصل از فروش نفت و گاز ) وجود کشورهایی از لحاظ سیاسی ضعیف و دست نشانده و حاکمانی مرتجع، ظهور قدرتی نوظهور یعنی جمهوری اسلامی ایران با ایدئو لوژی انقلابی و شعار مقابله با هرگونه سلطه و بی عدالتی، نیاز روزافزون کشورهای قدرتمند اقتصادی به بازار ارزان نفت و گاز و نیز دستیابی به بازاری توانا جهت فروش کالاهای تولیدی و بعضا دامن زدن به اختلافات منطقه ای جهت آزمایش و فروش تجهیزات نظامی نوعی تقابل را میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا بوجود آورده است.
دولت ایالات متحده آمریکا به عنوان کشوری که ادعای قدرت جهانی را همواره دارد به دنبال خواسته هایی از سایر کشورهاست. حال نکته حائز اهمیت این است که: این خواسته ها تا چه حدود با منافع و امنیت ملی کشورهایی نظیر جمهوری اسلامی ایران تطابق دارد؟ آیا این خواسته ها با ارزشها و آرمانهای کشور جمهوری اسلامی ایران منطبق بوده و عدم تامین این خواسته ها تا چه حدودی امنیت ملی این کشور را با تهدید مواجه می سازد؟ آیا جمهوری اسلامی ایران توانایی مقابله با زیاده خواهی های ایالات متحده آمریکا ( نفوذ روز افزون بر کشورهای منطقه، دستیابی ارزان به نفت و گاز، گسترش بازار فروش کالاهای تولیدی خود در منطقه، دخالت در امور داخلی کشورها ) را دارد؟ و یا در این تقابل ایالات متحده آمریکا به یمن سازو کارهایی که در اختیار دارد ( قدرت برتر اقتصادی، نفوذ فوق العاده بر کشورهای حاشیه خلیج فارس و توانایی همسو نمودن نهادهای بین المللی ) می تواند علاوه بر افزایش نفوذ خود در منطقه، همانند سالهای قبل از انقلاب اسلامی بر ایران تسلط یابد؟ از طرف دیگر آیا جمهوری اسلامی ایران می تواند از این تقابل ژئوپلیتیک استفاده نماید و ضمن بهره برداری از تعارضات در عرصه جهانی، از قدرتهایی که خواهان نظم نوین ادعایی ایالات متحده آمریکا نیستند مثل چین و روسیه، و همراه ساختن کشورهای قدرتمند حاشیه خلیج فارس، در راستای تقویت و تحقق افزایش توان امنیتی خود گام برداشته و با حفظ و تقویت سازو کارهای امنیتی خود و افزایش ارتباطات دیپلماتیک منطقه ای و بین المللی از تهدیدات موجود در جهت پیشبرد منافع خود استفاده نموده و باعث انسجام در عرصه منطقه ای و بین المللی گردد؟
1-2 سوال تحقیق
ادامه روند خصمانه موجود بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، چه چالش ها و یا فرصتهایی برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ایجاد خواهد کرد؟
1-3 فرضیه تحقیق
1-3-1 تداوم وضعیت موجود می تواند تهدیدات حیاتی را به امنیت ملی و ساختار سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران وارد نماید.
1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق
جهاندرقرنبیستمتحولاتگسترده،متضاد،تاثیرگذارودرعینحالخیرهکنندهایراشاهدبودهاست. درپیفروپاشینظامدوقطبیوپایانرقابتشرقوغرب،دوره ایازضعفحاکمیتواقتداردرخاورمیانه بهطورعاموباسقوطحکومتشاهنشاهیبهطورخاصدرایرانبهوجودآمدوقوعانقلاب اسلامیدرکنارفروپاشیاتحادجماهیرشورویازجملهحوادثیاستکهتاثیرفوقالعادهوشگفتآوریدرورایمرزهاونظامبینالمللبر جایگذاردهاست . باپیروزیانقلاباسلامیایران،جهاناسلامشاهدگسترشوترویجگفتمانانقلاباسلامیدردرونجوامعاسلامیبود. بهمعنایدقیقترگفتمانانقلاباسلامیایران،موجبشکلگیرینوعیاعتمادبهنفسدرمیانجوامعاسلامیشدکهبازتابچنین گفتمانیرامیتواندرجنبشهایاسلامیکشورهای لبنان،فلسطین،الجزایروسایرکشورهایاسلامیمشاهده نمود.
خلیج فارسبهعنوانمنطقهایاستراتژیک،پیوستهبابحرانهایگوناگونامنیتیمواجهبوده است.وجودذخائرعظیمنفتیدر اینمنطقه وتاثیرامنیتآندربازارهایمختلفجهانیازمحورهایسیاستخارجیکشورهایبزرگغربیبهویژه ایالات متحدهآمریکاودولتهایمهماروپایی است.خلیجفارسدرمعادلاتبینالمللیازمنظرهایمختلف،اهمیتعمدهایدارد.دراینمیانجمهوری اسلامی ایرانبادارابودنذخائرعظیمنفت،گاز و…بهعنوانیکیازکشورهایتاثیرگذاربرامنیتخلیجفارسمحسوبمیشود .جمهوری اسلامی ایرانووضعیتامنیتیآن درقلبمنطقه استراتژیک خلیج فارسقراردارد. باتغییروتحولاتجدیدژئوپلیتیکدرمنطقه،برقرارینظاممبتنیبرتوازنامنیت بینبازیگراناصلیمنطقهایوفرامنطقهایمی تواند درحفظثباتوامنیتخلیجفارستاثیرگذار باشد .درشرایطکنونی،ایران وامریکاتنهادوبازیگرمنطقهایوفرامنطقهایهستندکهتوانوپتانسیلهدایتعملیاتنظامیدرخلیجفارسوشکلدهیائتلافهای سیاسی – امنیتیدرمنطقهرا دارند.
1-5 اهداف تحقیق
هدف از انجام این پژوهش با توجه به فشارهای بی سابقه بین المللی با هدایت و رهبری ایالات متحده آمریکا در جهت تعدیل قدرت منطقه ای و مقابله با نفوذ سیاستهای جمهوری اسلامی ایران ورای مرزهای جغرافیایی این کشور، تبیین سازوکارهای مقابله با این چالشها می باشد.بنابراین اهداف پژوهش حاضر شامل:
احصاء تهدیدات ایالات متحده آمریکا در منطقه
نحوه برخورد با تهدیدات ایالات متحده آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران
راههای برون رفت از وضعیت موجود و ثبات برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
شناسایی فرصتها و چالشهای موجود در روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا
1-6 جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
با عنایت به بررسی های انجام شده درکتابخانه ها، مراکز دانشگاهی و مجله های علمی معتبر و نیز جستجوهای اینترنتی، تاکنون پژوهشی با در نظر گرفتن کلیه مولفه های مدنظر این پژوهش در ارتباط با موضوع ذکر شده ارائه نگردیده است. بنابراین به نظر می رسد با عنایت به روش و مدل اتخاذ شده و مبانی مطرح شده در روش تحقیق می توان گفت پژوهش حاضر دارای جنبه هایی جدید بوده و می تواند از نوآوری لازم در این زمینه برخوردار باشد. همچنین به دلیل منطبق شدن با شرایط فعلی کشور بسیار حائز اهمیت بوده و می تواند راهگشای مسائل روز کشورمان واقع گردد.
شایان ذکر است استفاده از این پژوهش برای کارگزاران سیاست خارجی، جامعه علمی، پژوهشگران و…… جهت اتخاذ استراتژی مناسب، استفاده از ظرفیتهای موجود، پوشش نقاط ضعف و تبیین علمی نقش ژئوپلیتیک ایالات متحده آمریکا بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران مناسب خواهد بود. همچنین تداوم حضور دموکراتها و نگاه خاص آنها به مقوله سیاست خارجی بدون جنگ مگر در شرایط خاص و استفاده از سایر ظرفیتها جهت به چالش کشیدن کشورهای مخالف از قبیل تحریمهای اقتصادی به عنوان یکی از ضرورت های تحقیق در نظر گرفته شده است.
1-7 روش شناسی تحقیق
در این پژوهش از روش ماتریس تحلیل به منظور مقایسه نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدید ها جهت اتخاذ استراتژی مناسب برای آینده استفاده شده است.ابزارگردآوریاطلاعاتدراینپژوهش، استفاده از منابع موجود در کتابخانه ها، مجلات، اسناد، سایت های اینترنتی و ماهواره ای بوده که به روش تحلیل محتوا جهت ارائه مطالب کاربردی و جدید برای رسیدن به راه حل مناسب و پاسخگویی به سوال مطرح شده انجام گرفته، بر مبنای این روشاقدامات زیر صورت گرفته است: