موسسات مالی و اعتباری و موسسات مالی

طبق ماده 998 ل.ج.ق.ت.، صورتی که توسط قاضی ناظر به دادگاه اعلام شد حداکثر تا یک هفته پس از تقدیم به دادگاه از طریق آگهی در روزنامه به وسیله امین به اطلاع کلیه ی بستانکاران تاجر متوقف می رسد. هر بستانکار که به این صورت اعتراض دارد باید ظرف مدت بیست روز از نشر آگهی در دادگاه صادر کننده ی رأی از قرار قاضی ناظر اعتراض کند.(ماده 999 ل.ج.ق.ت)
به دلیل اهمیت تعیین دقیق طلب بستانکاران جهت تقسیم بندی عادلانه در اموال تاجر ماده 1000 ل.ج.ق.ت اشعار می دارد که:» در مواقعی که دادگاه نتواند ظرف 30 روز از تاریخ ثبت شکایت در مورد دعاوی موضوع ماده (999) این قانون حکم صادر نماید، حسب قرائن مبلغی را معیین و مقرر می کند. صاحب طلب مورد نزاع معادل مبلغ مذکور به طور موقت بستانکار شناخته می شود و در مذاکرات هیئت بستانکاران برای همان مبلغ شرکت می کند« و در ماده 1004 در مورد بستانکارانی که در مدت های تعیین شده اقدام به معرفی خود نکرده اند اعلام می دارد که :» بستانکارانی که در مواعد معیین حاضر نشده اند، در مورد عملیات مربوط به تشخیص مطالبات حق هیچگونه اعتراضی ندارند.
ب: طبقه بندی بستانکاران:
قانونگذار برای تقسیم حاصل فروش اموال تاجر ورشکسته، طلبکاران را برحسب تقدم به سه دسته تقسیم کرده است: طلبکاران با حق رهن، طلبکاران با حقوق ممتاز و طلبکاران عادی(اسکینی،1388،205)
1-بستانکاران با حق وثیقه:
بستانکاران با حق وثیقه آنهایی هستند که در ازای طلب خود مالی از اموال تاجر ورشکسته را به رهن گرفته اند. این گونه بستانکاران به تصریح ماده 1116 ل.ج.ق.ت. نسبت به حاصل فروش مال مورد وثیقه در برگ تقسیم حاصل فروش مقدم بر سایر بستانکاران قرار داده می شوند. این بدان معناست که از حاصل فروش مورد وثیقه ابتدا طلب دارندگان وثیقه پرداخت می شود و مازاد حاصل فروش مابین دیگر طلبکاران تقسیم می شود.
در صورتی که با فروش مورد وثیقه تمام طلب دارنده آن پرداخت نشود باید برای بقیه ی میزان طلب خود وارد جمع طلبکاران عادی شود.
ماده 1116 ل.ج.ق.ت:« در برگ تقسیم حاصل فروش، بستانکاران با وثیقه نسبت به حاصل فروش مال مورد وثیقه، مقدم بر سایر بستانکاران قرار می گیرند.
طلب های فاقد وثیقه و همچنین باقیمانده طلب هایی که وثیقه داشته ولی تمام آنها از فروش مال مورد وثیقه پرداخت نشده اند، به ترتیب طبقات زیر بر یکدیگر مقدم اند و در تقسیم نامه ی حاصل فروش اموال ورشکسته این تقدم رعایت و قید می شود:
طبقه اول: نفقه زوجه
طبقه دوم: سپرده های نقدی اشخاص نزد بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و کارگزاران بورس و بیمه و سایر حق العملکاران تا سقف یک صد میلیون ریال
طبقه سوم: حقوق کلیه ی مستخدمان تاجر ورشکسته برای مدت شش ماه قبل از ورشکستگی بیست و پنج درصد (25%) حقوق مرتبط بر اخراج آنان
طبقه چهارم: طلب اشخاصی که مال آنها به عنوان ولایت یا قیمومیت تحت اداره ورشکسته بوده است به نسبت میزانی که وی برای ولایت یا قیمومت مدیون شده است. این نوع طلب در صورتی حق تقدم دارد که توقف تاجر در دوره قیمومت یا ولایت و یا تا یک سال پس از انقضای آن اعلام شود..
طبقه پنجم: مهریه زن تا میزان یک صد میلیون ریال به شرط آنکه ازدواج حداقل پنج سال قبل از توقف تاجر واقع شده باشد. مازاد بر این مقدار از مهریه جزء سایر دیون محاسبه می شود.
طبقه ششم: سایر بستانکاران»
2-طلبکاران با حقوق ممتاز:
طلبکاران با حق تقدم یا حق رجحان آنهایی هستند که مطالبات آنها قانوناً بر مطالبات دیگر طلبکاران ترجیح دارد. به استسنای بستانکاران با حق وثیقه که نسبت به مال مورد وثیقه بر سایر بستانکاران حتی بستانکاران با حق تقدم ترجیح دارند.
در ماده 58 ق.ا.ت.ا.و طبقات بستانکاران که بر یکدیگر مقدم اند به صورت زیر تقسیم بندی می شود: « طبقه اول:
الف- حقوق خدمه خانه برای مدت سال آخر قبل از توقف؛
ب- حقوق خدمتگذاران بنگاه ورشکسته برای مدت شش ماه قبل از توقف؛
ج- دستمزد کارگرانی که روزانه یا هفتگی مزد می گیرند برای مدت سه ماه قبل از توقف؛
طبقه دوم: کلیه اشخاصی که مال آنها به عنوان ولایت یا قیومیت تحت اداره ورشکسته بوده نسبت به میزانی که ورشکسته از جهت ولایت و یا قیومیت مدیون شده…….