مقطع راهنمایی و فضاهای آموزشی

برای اینکه از ورود صداهای خارجی به داخل کلاس جلوگیری شود باید سعی شود که دیوارهای خارجی و جداکنندههای داخلی کلاسها از امکانات لازم برای جلوگیری از ورود صدا برخوردار باشد. درضمن باید سعی شود که که از انعکاس صوتی در فضاهای آموزشی جلوگیری شود.
حداکثر میزان صدای قابل قبول برای کلاس درس 45 دسی بل است درصورتیکه میزان ارتعاشات از 80 دسی بل بیشتر شود بهعنوان کاربری نامناسب تلقی خواهد شد(پیرجلیلی1377ص5).
انطباق مکان واحد آموزشی با استانداردهای آموزشی
توسعه نامنظم و بیرویه شهرها در چند دهه اخیر با توزیع اتفاقی واحدهای آموزشی همراه بوده است. بسیاری از شهرها فاقد طرحهای شهری است و اگر دارای طرح باشند مربوط به زمانهای دور دست است که در آن تاکنون تجدید نظری صورت نگرفته است و درنتیجه ساختوساز فضاهای آموزشی همراه با معیارهای شهرسازی نیست و صرفاً در اثر نیاز مقطع زمانی مربوط شکل گرفته است(UNESCO,1986).
پیشبینی نکردن جمعیت و بیتوجهی به طرحهای شهری، خود یکی از عوامل نابسامانی در تعیین کمیت وکیفیت کاربری آموزشی است.
مکانیابی کاربریهای آموزشی وشعاع دسترسی
شعاع دسترسی، به عوامل گوناگونی بستگی دارد از جمله تراکم جمعیت و اندازه فضای آموزشی. هرچند با افزایش تراکم جمعیت و افزایش ظرفیت واحد آموزشی، شعاع دسترسی کاهش مییابد، اما شعاع دسترسی نمیتواند از مقدار مشخصی بالاتر باشد. زمان دسترسی به مکان آموزشی نسبت به مقدار مساحت آن، عامل مهمتری به حساب میآید.
حداکثر شعاع دسترسی برای مقطع ابتدایی 500 متر (10 دقیقه پیادهروی) برای مقطع راهنمایی 1200متر(20 دقیقه پیادهروی) برای مقطع متوسطه حداکثر 2000متر(30 دقیقه پیادهروی) مناسب است(شجاعی1385ص 27).
دسترسی
مکانهای آموزشی، به انواع مختلف دسترسیها اعم از سواره و پیاده نیازمندند. این نیازها بر اماکن استقرار فضای آموزشی تاثیر میگذارد. چنانچه مکان آموزشی بدون درنظرگرفتن نحوه دسترسی ایجاد شده باشد نه تنها از جنبه ایمنی که مهمترین جنبه آن نیز محسوب میشود آسیبپذیر است و سلامت افراد را در آمدوشد مورد تهدید قرار میدهد، بلکه از نظر کاهش مسائل شهری همچون ترافیک نیز موفق نخواهد بود. با توجه به اهمیت این مسئله در مکانیابی فضاهای آموزشی، انواع دسترسیها در ادامه تعریف میشوند، آنگاه ارتباط هرکدام با مکانیابی فضاهای آموزشی روشن میگردد.
دسترسی پیاده( بدون وسیله نقلیه)
با توجه به جمعیت زیاد دانشجویان در هنگام خروج از دانشگاه و طراحی فضاهای ترافیکی خوب و مناسب در مناطق شهری و دسترسیهای مناسب پیاده به واحدهای آموزشی، میتواند در تامین سلامت دانشجویان نقش مهمی داشته باشد. ارتباط مستقیم ورودیها و خروجیها با خیابانهای اصلی، چهارراهها و میدانها از طریق ایجاد فضای باز در قسمت ورودی وخروجی، انتخاب عرض مناسب پیادهرو، عدم دسترسی سواره به جای دسترسی پیاده، وجود یک مسیر پیادهروی منتهی به واحد آموزشی به صورتیکه در مواقع ضروری بر روی وسایل نقلیه مورد نیاز باز شود و همچنین دور یا نزدیک بودن مسیر آمدوشد، از موارد خطرآفرین دسترسی پیاده هستند.
دسترسی سواره
برای انجام فعالیتهای آموزشی در فضاهای مربوط، تجهیزات و ملزوماتی نیازمند است که دستیابی به آنها مستلزم دسترسی داشتن مناسب از نوع سواره است. بنابراین کلیه وسایل نقلیه مانند اورژانس و آتشنشانی که جنبه امدادرسانی دارند، باید امکان دسترسی مناسب را داشته باشند.
ایمنی و کمهزینه بودن وسایل حملونقل عمومی ایجاب میکند که دانشجویان از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند و بهتر است این فضاها در مکانهایی ساخته شوند که دسترسی به آنها امکانپذیر باشد تا تردد برای افراد آسانتر شود.
کاربری آموزشی و کاربریهای دیگر
فضاهای آموزشی بهعنوان یکی از نیازهای شهری باید با دیگر کاربریها در سازکاری باشند. برای مشخص نمودن سازگاری و ناسازگاری کاربریهای مختلف با کاربری آموزشی، ارتباط مدارس با دیگر کاربریها در زیر بهطور خلاصه مورد اشاره قرار میگیرد:
1-کاربری آموزشی و کاربری مسکونی:
فضاهای آموزشی از نیازهای فضای مسکونی است و بهاینترتیب همجواری واحدهای آموزشی با کاربری مسکونی بهخصوص در مقاطع ابتدایی و راهنمایی باید سازگار باشد. چرا که نزدیکی مدارس به خانههای مسکونی علاوهبر ایجاد شرایط امن برای دانشآموزان از نظر روحی و روانی نیز اثرات مطلوبی بر آنان خواهد داشت. اما از آنجایی که نزدیکی این کاربری به کاربری مسکونی موجب مزاحمت برای ساکنان خواهد بود، باید حداقل فاصله بین آنها رعایت شود و برای انجام این امر میتوان از ایجاد فضای سبز در اطراف مدارس کمک گرفت.
2-کاربری آموزشی و فرهنگی:
کاربری فرهنگی شامل موزه، گالری، نمایشگاه، مراکز فرهنگی-تربیتی، کتابخانه و غیره هستند. انتظار میرود نزدیکی نسبتاً زیادی با کاربری آموزشی داشته باشند و این دو کاربری میتواند بهعنوان دو کاربری سازگار در کنار یکدیگر استقرار یابند.
3-کاربری آموزشی و بهداشتی درمانی:
هر چند که دسترسی سریع به واحدهای بهداشتی و درمانی برای واحدهای آموزشی ضروری است اما این کاربری به واسطه عملکردی که دارد یکی از منابع شیوع آلودگیهای میکروبی، شیمیایی و حتی رادیواکتیویته است و بههمین دلیل این دو کاربری بهعنوان دو کاربری ناسازگار شناخته میشوند و از همجواری آنها باید احتراز نمود.