معماری مسکونی و فضاهای مسکونی

خانه آصف وزیری از جمله ابنیه مسکونی است که با توجه به وسعت خانه توجیه طراحی آن جهت خویشاوندی به صورت گسترده، معقول و منطقی به نظر می رسد. در کنار این زندگی خویشاوندی تعبیه فضاهای مناسب جهت اسکان خدمه و فضاهای خدماتی مانند آشپزخانه، حمام، انبارف اصطبل و گلخانه (که امروزه به صورت مخروبه در آمده) به چشم می خورد. به طور کلی نحوه استقرار فضاهای فوق الذکر در سیمای کلی خانه متاثر از عوامل زیر بوده است:
الگوی ساخت “حیاط مرکزی”
عملکرد بنا
سنت و اعتقادات
اقلیم
مرحله ای بودن ساخت بنا
1- الگوی ساخت “حیاط مرکزی”
حیاط مرکزی: با استناد به گفته ها و تفاسیر افراد ساکن در این خانه، سازنده اصلی این بنا یک معمار اصفهانی الاصل بوده است و علی رقم مرحله ای بودن ساخت بنا الگوی حیاط مرکزی در آن به قوت خود باقی مانده است.
ویژگی های دیگر این بنا در قسمت به اصطلاح شاه نشین وجود یک ایوان دوستونه و دو ردیف پله در طرفین و “درداخل سکو” و استفاده از همین راه پله “ورودی” به عنوان ورودی مشترک بین شاه نشین و فضای مسکونی واقع در طرفین آن می باشد. لازم به توضیح است که اینگونه الگوی معماری مسکونی در خانه های اصفهان، تهران و… خصوصا در ابنیه مسکونی دوره قاجاریه کاملا به چشم می خورد.
2-عملکرد بنا
ضمن بررسی دقیق از این خانه مسکونی اصولی اساسی در عملکرد بنای فوق استنباط می گردد:
مسئله ارتباطات داخلی
استقرار فضاهای مسکونی جهت خدمه و رابطه آن با فضاهای خدماتی مثل آشپزخانه و غیره…
رابطه حمام و مسیر آب قنات
1- الگوی ساخت “حیاط مرکزی”
حیاط مرکزی: با استناد به گفته ها و تفاسیر افراد ساکن در این خانه، سازنده اصلی این بنا یک معمار اصفهانی الاصل بوده است و علی رقم مرحله ای بودن ساخت بنا الگوی حیاط مرکزی در آن به قوت خود باقی مانده است.
ویژگی های دیگر این بنا در قسمت به اصطلاح شاه نشین وجود یک ایوان دوستونه و دو ردیف پله در طرفین و “درداخل سکو” و استفاده از همین راه پله “ورودی” به عنوان ورودی مشترک بین شاه نشین و فضای مسکونی واقع در طرفین آن می باشد. لازم به توضیح است که اینگونه الگوی معماری مسکونی در خانه های اصفهان، تهران و… خصوصا در ابنیه مسکونی دوره قاجاریه کاملا به چشم می خورد.
3- سنت ساخت
استقرار حیاط های خصوصی تر در جوار حیاط مرکزی
ورودی متشکل از چند بند است که بند نخست آن مجزا شدن از گذر عمومی است، بند بعدی هشتی (مفصل تقسیم) و بند بعدی دالان و سپس حیاط سامل بدنه های مربوطه می باشد.
4- اقلیم
از آنجایی که شهر سنندج در ناحیه سرد و کوهستانی واقع است لذا تاثیرات مستقیم این امر در شکل گیری خانه فوق به شرح زیر منعکس می باشد:
بخش اصلی خانه برای استفاده بیشتر از تابش خورشید در شمال حیاط و رو به قبله ساخته شده است.