مدل تعالی سازمانی

• ارزیابی و بازنگری رویکردها و اجرای آن بر اساس بررسی و تحلیل نتایج بدست آمده و فعالیتهای یادگیری جاری، در نهایت با استفاده از این ارزیابی و بازنگری، شناسایی، اولویت بندی، برنامه ریزی و اجرای بهبودهای مورد نیاز انجام می شود.
هنگامی که مدل تعالی در یک سازمان استفاده می شود باید در هر یک از اجزای معیارهای توانمندساز، عناصر رویکرد، جاری سازی، ارزیابی و بازنگری منطق امتیازدهی و در هر یک از اجزای معیارهای نتایج، عنصر نتایج این منطق مورد بررسی قرار گیرد.
منطق امتیاز دهی می تواند به طرق مختلفی مورد استفاده واقع شود. عموما از ماتریس امتیازدهی در ارزیابی ها یا خودارزیابی ها استفاده می شود، هر چند که کاربردهای دیگر نیز می تواند داشته باشد.
تلفیق منطق امتیازدهی و اجزای معیارهای مدل می تواند در برانگیختن تفکر و چگونگی بررسی سازمان مورد استفاده قرار گیرد و منجر به بیان و جستجوی پرسش هایی چون، چگونگی رویکردهای مورد استفاده، چگونگی جاری سازی رویکردها و چگونگی اندازه گیری اثربخشی مسیرهای انتخابی، گردد. همچنین منطق امتیازدهی می تواند به عنوان روش تحلیل ساخت یافته مسائل مورد استفاده قرار گیرد. عناصر منطق امتیاز دهی ساختاری را جهت کار برروی فرآیندها، پروژه ها یا رویکردها و شناسایی مشکلات آنها ارائه می دهد.
نتایج، رویکرد، جاری سازی، ارزیابی و بازنگری، عناصر منطق امتیاز دهی هستند. این عناصر بایستی در کلیه اجزای معیارهای مدل به کارگرفته شوند. در ادامه به توضیح و تشریح مفهوم هر یک از این عناصر می پردازیم.
نتایج
این عنصر آنچه را که سازمان بدست کی آورد، پوشش می دهد. در یک سازمان متعالی، نتایج، روندهای مثبت و یا عملکرد مطلوب پایداری را نمایش می دهد. اهداف به گونه ای مناسب تعیین شده، به آنها دست یافته و یا ارتقاء می یابند.
عملکرد، با دیگر سازمانها، خصوصا بهترین سازمانها در زمینه فعالیت مشابه و یا با بهترین در رده جهانی مقایسه می گردد.
ارتباط علت و معلولی بین رویکردها اتخاذی و نتایج بدست آمده به روشنی وجود داشته و بعلاوه، محدود نتایج در بردارنده نواحی مرتبط می باشد. به منظور کمک به درک و شناسایی فرصتهای بهبود، نتایج به عنوان مثال براساس مشتری، واحد و … تفکیک می شوند.
رویکرد
این عنصر آنچه را که سازمان برای اجرا، برنامه ریزی نموده است به همراه علت انجام آن پوشش می دهد. سازمان های متعالی، رویکردهای منطقی و مناسبی دارند. یک رویکرد منطقی، مبنا و پایه صحیح و روشنی دارد که بر نیازهای حال و آینده سازمان متمرکز است. این رویکردها از طریق فرآیند یا فرآیندهای مناسب و توسعه یافته ای، ایجاد شده و به روشنی بر خواسته های ذینفعان تمرکز دارند. بعلاوه، رویکردها یکپارچه شده و این رویکردهای یکپارچه بر اساس خط مشی و استراتژی سازمان تدوین گشته اند و ارتباط هر رویکرد با سایر رویکردها به گونه ای مناسب برقرار شده است.
جاری سازی
این عنصر آنچه را که سازمان به منظور جاری سازی رویکردها انجام می دهد، پوشش می دهد. در سازمان های متعالی، رویکردها در بخش های مرتبط به گونه ای نظام مند به اجرا در می آیند. برای اجرای نظام مند رویکردها، برنامه ریزی مناسبی صورت پذیرفته و این اجرا با روشی مناسب برای سازمان و رویکرد اتخاذ شده انجام می پذیرد.
ارزیابی و بازنگری
این عنصر آنچه را که سازمان به منظور بازنگری، بهبود و اجرای رویکردهای خود به اجرا درمی آورد، پوشش می دهد. در یک سازمان متعالی رویکردها و اجرای آنها بطور منظم اندازه گیری شده، فعالیتهای یادگیری اجرا شده و خروجی حاصل از رویکردها و اجرای آنها به منظور شناسایی، اولویت بندی، برنامه ریزی و اجرای بهبود، مورد استفاده قرار می گیرد.
خود ارزیابی
خودارزیابی یک بازنگری جامع، روشمند و منظم از فعالیتها و دستاوردهای یک سازمان با استفاده از مدل تعالی سازمانی است.
فرآیند خود ارزیابی، تشخیص صریح نقاط قوت و زمینه هایی که قابل بهبود هستند را برای سازمان ممکن می سازد. در ارزیابی و خودارزیابی های اولیه، سازمان روند بهبود را طی دوره های عملیاتی متوالی در درون خود می سنجد و در سطوح بالاتر تعالی، این کار را از طریق مقایسه خود با رقبای محلی، سازمان های الگو و سازمان های تراز اول در حرفه خود یا حرفه های مشابه در جهان صورت می دهد.
پنج رویکرد خودارزیابی که سازمان ها می توانند از آنها یا از ترکیبی از آنها برای ارزیابی عملکرد خود و دست یابی به نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود استفاده کنند عبارتند از :
• رویکرد پرسشنامه ای
• رویکرد کارگاهی
• رویکرد استفاده از پروفورما
• رویکرد شبیه سازی جایزه
1ـ رویکرد پرسشنامه ای