مخزن الاسرار و سیر و سلوک

سفر به اوج آسمان مستلزم گذشتن از نه فلک است زیرا خداوند در بالاترین نقطه قرار دارد و این نکته در توصیف چگونگی معراج در مخزن الاسرار چنین دیده می شود :
نه فلک از دیده عماریش کرد زهره و مه مشعله داریش کرد
(کلیات،1381: 18)
تنش محرم تخت افلاک بود     سرش صاحب تاج لولاک بود
(اقبالنامه/1167)
و عطار در پند نامه این گونه می سراید
آنکه آمد نه فلک معراج او          انبیا و اولیا محتاج او
(پند نامه ،1361: 336)
ای بر سر سدره گشته راهت       وی منظر عرش پایگاهت
ای شش جهت از تو خیره مانده     بر هفت فلک جنیبه رانده
(کلیات،1381: 431)
این در حالی است که طبق علوم جدید، سیارات مذکور، در مجموعه منظومه شمسی قرار دارند که تا کنون، بالغ بر دوازده سیاره، شناخته شده اند. آسمان ها و افلاکی که پیامبر، در آنها سیر کرد، بنا بر علم جدید، چیزی فراتر از این هاست.
«لَقَدْ رَأَی مِنْ آیَاتِ رَبِّهِ الْکُبْرَی آنجا از بزرگ تر آیات حیرت انگیز پروردگار را به حقیقت دید »(نجم/18)
پیامبر دراین سفر با ارواح انبیا دیدار وملاقات کرد و با بعضی ازآن ها سخن گفت. ملائکه عالم گوناگون را می بیند و با بعضی از آنها صحبت می کند. حقیقت بهشت و جهنّم را به وی نشان می دهند و اسرار بی نهایت دیگر که تنها خود آن جناب دانسته است. حتی جبرئیل نیز از آن ها آگاه نیست. مقداری از مراحل سیر و سلوک را با جبرئیل بوده تا این که در مرحله ای از سفر،  جبرئیل توقف کرده و پیامبر به تنهایی  ادامه می دهد .
« سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الأَقْصَی… پاک و منزه است خدایی که شبی بنده خود محمد را از مسجد حرام به مسجد اقصی گردش می دهد.»(اسراء/1)
«پیامبر عالیقدر تمام کهکشان ها را در نوردیده خورشید ها را دیده منظومه ها را نگریسته افلاک را چرخیده و در تمام اوج ملکوت اعلی حریم قدس والای کائنات پرواز کرده».(حجازی ˛ 1355: 213)
گوهر شب را به شب عنبرین گاو فلک برده زگاو زمین
( کلیات،1381: 21)
« این بیت اشاره به داستان گاو بحری می کند که هر شب از دریا بیرون می آید و گوهر شب چراغ را بر ساحل می گذارد و در پرتو آن می چرد و سپس آن را دوباره در دهان می گذارد و نا پدید می شود و آن گوهر شب چراغ که کنایه از وجود مبارک رسول اکرم (ص) است آن شب نصیب گاو فلک شده بود.»(ثروت ˛ 1372: 114)
شاعر گوهر شب چراغ را حضرت محمد می داند که در آن شب پرتو خود را در آسمان افشاند و همه موجودات آن عالم را نور و روشنایی بخشید و این سیر شبانه به وسیله خداوند صورت گرفت که پیامبر را در آن شب خوش بو از زمین به آسمان برد .
4-2-7-1 بهره مندی آسمانیان از وجود پیامبر
نام آباء علوی(ماه ، تیر، ناهید ، خورشید ، بهرام ، مشتری ، زحل)در خمسه نظامی تکرار شده است و پیامبر اکرم در عروج خود با ستارگان و اجرام آسمانی روبرو می شود و از فیض خود به آنها نثار می کند او به خورشید نور و روشنی از وجود خود را می بخشد و …
ماه را در خط حمایل خویش داد سرسبزی از شمایل خویش