دانلود پایان نامه

این بار بعد از استعفا مطبوعات انچنان مقالات تند و کارکاتورهای زننده و به حدی اشعار انتقاد امیز علیه او چاپ کردند که پیش بینی می شد قوام السلطنه برای همیشه صحنه ی سیاست را ترک خواهد کرد اما چنین نشد.
فصل پنجم:
فعالیت سیاسی قوام السلطنه ازشهریور1320 تا تیر1331
5-1 تشکیل هیات دولت
قوام از زمان استعفا در بهمن 1321 در انزوای سیاسی بسر می برد ولی از دامنه ی تلاش هایش برای بازگشت به قدرت چیزی نکاسته بود در طی این مدت وی بدون انکه حامیان امریکایش را آزرده سازد ،موفق شده بود که حسن ظن و پشتیبانی فزاینده روسها و در نتیجه حمایت حزب توده را جلب کند .او به تدریج پشتیبانی قابل ملاحظه ی در مجلس به دست آورده بود و فراکسیون جدید اصلاح طلب به عنوان مهمترین حامی برای زمامداری مجدد او پس از شهریور 1320 ممکن کند تشکیل گردیده بود . با افزایش روز افزون احتمال بازگشت قوام شمار وابستگان و اعوان و انصار وی رو به فزونی نهاد و این امر به نوبه ی خود نقش مهمی در بازگرداندن او به مقام نخست وزیری ایفا کرد..
فراکسیون های مختلف مجلس شورای ملی، برای تعیین زمام دار آینده، پس از مذاکرات چند روزه ،سرانجام در جلسه ی خصوصی 6 بهمن ماه مرکب از 104 تن از نمایندگان مجلس، پس از اتخاذ ارا، تمایل خود را نسبت به دو تن، قوام السلطنه با 52 رای و موتمن الملک پیرنیا با 51 رای اظهار داشتند .این امر نشان دهنده ی اختلاف و دودستگی میان گروه های سیاسی بود. پس از گزارش به محمدرضاشاه ،قوام السلطنه روز 7 بهمن ماه مامور تشکیل کابینه گردید.
در تاریخ 25 بهمن ماه 1324نخست وزیر کابینه را به شرح زیر به پادشاه و در تاریخ 26 بهمن 1324 به مجلس شورای ملی معرفی کرد
1.احمد قوام السلطنه :نخست وزیر
2.مرتض قلی خان بیات :وزیر دارایی
3.سپهبد امیر احمدی :وزیر مشاور
4سرلشکر محمد حسین فیروز :وزیر راه
5. انوشیروان سپهبدی :وزیر دادگستری
6.احمد علی سپهر :وزیر پیشه هنر و بازرگانی
7.دکتر احمد متین دفتری :وزیر مشاور
8. شمس الدین امیرعلائی :کفیل وزارت کشاورزی
9.دکتر منوچهر اقبال :وزیر بهداری
10. «سهام الدین»ذکاء الدوله غفاری : وزیر پست و تلگراف
11. محمد تقی بهار : وزیر فرهنگ.
حضور نیروهای شوروی در ایران هم چنان موجب دغدغه ی خاطر دولت های وقت بود.
قوام پس از رسیدن به سمت نخست وزیری با دو بحران اساسی روبه رو بود که هر دوی آنها در ارتباط با سیاست شوروی بود . اول قضیه ی خروج متفقین و تخلیه ی ایران و دومین مسئله بحران آذربایجان بود که قصد خود مختاری داشتند، قوام به دلیل انعطاف و تساهلی که در تعامل با گروه های تعیین کننده در کشور داشت از حمایت تمام برخوردار بود. تمام گروه ها و دسته های صاحب منافع حضور قوام را راهی برای رسیدن به خواسته هایشان می دانستند. قوام مانند نخست وزیران پیشین بر سر مشکل و بحران چوب نمی زد ،که موجب شدت آن شود و بلکه مشکل را با نوازش رام می کرد. قوام در تعامل با نیرو های خارجی نیز موفق عمل میکرد، وی بی آنکه حامیان آمریکایی اش را آزرده سازد موفق شده بود که حسن نظر و پشتیبانی فزاینده ی شوروی ها و حزب توده را جلب کند.
از دیگر ویژگی های قوام برقراری موازنه ی مثبت در سیاست خارجی اش بود، اما در این موازنه سعی داشت تا حد امکان نفوذ شوروی و انگلیس را به حداقل برساند و از نیروی سومی بهره بگیرد …… از این رو در جست و جوی قدرت سوم به تدریج متوجه ی امریکا شد.
جمیل حسنلی معتقد است که قوام به یاری شوروی ها به قدرت دست یافت. قوام هنگام تقدیم برنامه ی دولت خود به مجلس اظهار داشت که روابط ایران و شوروی باید براساس احترام و اعتماد متقابل باشد . به محض تایید کابینه قوام در مجلس، او تلگرام تبریکی از استالین دریافت کرد. قوام در در پاسخ به این تلگرام نوشت که آرزومند است در رأس هیئتی به مسکو رود و در مذاکرات شوروی با ایران شرکت کند و همان روز از استالین دعوت نامه ای دریافت کرد.