دانلود پایان نامه

در مدت دو سال چهار اثر تاپیستری اجرا شد که طی برگزاری نمایشگاهی برای اولین بار به معرض نمایش در آمد که در ابتدا بازدیدکنندگان آن را گلیم می پنداشتند. نمونه آثار دیگری در کارگاه های وزارت فرهنگ و هنر بافته شد.
تصویر36- تاپیستری-جمیله هاشمی-سال 1340
از دیگر کسانی که تاثیر بسزایی را بر هنرها سنتی گذاشتند عیسی بهادری (سرپرست هنرستان هنرهای زیبای اصفهان) و شاگردانش:محمود فرشچیان، هوشنگ جزی زاده،رستم شیرازی بودند که با طراحی تحول بزرگی را بر خاصیت بیانی تصویری این هنر گذاشتند.»(پاکباز.1379)
از دیگر عوامل مؤثر برپیشرفت هنر الیاف در ایران استفاده از تاپستری در تزیینات داخلی ساختمان های عمومی و جایگزینی نقاشی دیواری در معماری مدرن است. «یکی از نقاشان فرانسوی به نام ژان لورسا Jean Lurcat-(1892-1966م) معتقد است که :از آن جائیکه معدود کسانی هنوز باقی مانده اند که توانایی نقاشی به شیوه ی فرسک را دارند تاپیستری، دیوار آویز تزئینی است که می تواند به راحتی جایگزین آن گردد و در ضمن قابلیت جابجایی آن مناسب تر از فرسک می باشد.»(فیلیپس،1994،:140)
از مجموعه مکان های عمومی که از تاپیستری در فضای داخلی خویش استفاده نمود به هتل شایان در کیش می توان اشاره نمود.(تصویرشماره37)که یکی از آثار آن توسط شهرزاد غروی از گرافیست هایی است که در زمینه چاپ سیلک و تاپیستری مهارت زیادی دارد نام برد.
شیوه ارائه مجموعه آثاری که در این هتل به نمایش گذاشته شده است به صورت انتزاعی و بسیار نوگرایانه می باشد در ضمن آثار تاپیستری دیگری در این هتل قرار دارد که از هنرمندان غیر ایرانی می باشد.(تصویر37)
تصویر 37- هتل شایان کیش-شهرزاد غروی-1354ه.ش
پرویز تناولی مجسمه سازی است که به دلیل علاقه به دست بافته های عشایر تحقیقات وسیعی در این زمینه انجام دهد که منجر به طراحی برای بافت گبه و قالی های تصویری به نقشمایه های انتزاعی و نوگرا همت گمارد. از دیگر هنرمندان که در این عرصه فعالیت نمود ویکتوریا افشار،لی لا ثمری، نسرین کیهان و اشرف بافته چیان و مرحوم عاطفه صرافی می توان نام برد که تأثیرات حضورشان در این عرضه همچنان وجود دارد.
تصویر 38- قالیچه های تصویری- پرویز تناولی(تناولی،1368)
«در بخش صنعت در سال های حکومت پهلوی دوم صنعت مجدداً از صفر شروع کرد و در واقع تولدی دوباره یافت ،آهنگ رشد صنایع نساجی از سال های 1320تا 1332ه.ش کند بود و به همین جهت پارچه های خارجی در بازار ایران جولانگاهی یافتند و ارز زیادی از مملکت خارج شد ولی با حمایت دولت و کمک بخش خصوصی وضع کارخانجات تغییر اساسی کردند و کارخانجات دولتی قبل در کنار تأسیس کارخانه چیت سازی تهران با سرمایه دولت به کار خود ادامه می داند. تولید پارچه هایی پشمی و نخی در سال های 1341ه.ش سیر صعودی داشت تا جائیکه تا سال 1345 ه.ش کشور از ورود پارچه های نخی بی نیاز شد، این پیشرفت تا جایی پیش رفت که در سال 1348ه.ش 62 کارخانه ی بزرگ نخی و 14 کارخانه ی پشم بافی در نقاط مختلف کشور وجود داشت.»(الوند، 1350،صنعت نساجی ایران از دیر باز تا امروز)
همگام با بخش هنری، نساجی در بخش صنعتی رشد فزاینده ای داشت به طوری که ایران را بعضی موارد بی نیاز کرد، «از مجموعه عواملی که باعث رونق صنایع پارچه بافی درآن دوره شده بود عبارتند از سهیم شدن کارگران در سود کارخانجات بود چرا که با شوق و علاقه و میل به تولید بهتر وسود بیشتر کار می کردند ودومین عامل آموزش در دوبخش : 1- آ موزش کارگران شاغل و 2 – ایجاد مدارس حرفه ای و دانشکده های مخصوص این رشته دانست از مهمترین این مراکز و دانشکده ی صنعتی (پلی تکنیک تهران) را در شمار بهترین آن ها می توان نام برد،از انواع پارچه هایی که تولید می شد می توان به چیت، چلوار، پوپلین،پاتیس، ساتین، گاواردین، کرکی، فاستونی، وال، شانتون،کودری، ململ، کرپ، برزنتی، پرده، رومبلی، مخمل و شال و انواع منسوجات ابریشمی که بعد از نفت مهمترین صنعت در کشور محسوب می شد.»( الوند، 1350،صنعت نساجی ایران از دیر باز تا امروز)
در سال های 1320ه.ش توجه به موقعیت دختران و زنان و شرکت آنان در مسائل اجتماعی و راه یابی برخی از آنان به دانشگاه ها خارجی در تداوم هنر(تزیینی، زیبا) تغییرات و تحولات آن نقش مؤثری ایفا نمودند. «از جمله فعالیت های آنان انجام کارهای هنری دستی از قبیل سوزن دوزی بود که دراین دهه شاهد رشد و شکوفایی این هنر هستیم.»(قویمی،1352،:103)
گرایش به سوزن دوزی تابلو های نقاشی های اروپایی،مناظر طبیعی، گل ها و گیاهان و خلق آثاری در این زمینه هر روز بیشتر شده و «زنان هنرمندی نظیر مستغنی،که در نقاشی متبحر بوده کمال الملک وی را در سطح خود می دانست،به سوزن دوزی و یا بافت ،با تکنیک قالی بافی، تابلو های نقاشی خود همت گماردند و گاه به قدری در این کار مهارت یافتند که تشخیص نقاشی ها، از ابریشم دوزی، سوزن دوزی با نخ های ابریشم، مشکل می نمود.» قویمی،1352)
در آن دوران، الیاف طبیعی به دلیل مخارج بالای تولید آن کم کم به صورت الیاف لوکس در آمده است و الیاف سنتیک مانند نایلون و یا پلی استر به خاطر سبکی وزن و قیمت بسیارکمتر و تقاضای بیشتر تولید بیشتری داشته باشد و در نتیجه کمتر تولید شدن الیاف طبیعی (مگر در موارد خاص مثل لباس دربار) و عرضه ی کم منجر به انحطاط آن شد اما در میان عشایر و در بین بعضی از شهر های کشورهمچنان تولید آن الیاف جهت مصارف شخصی ادامه داشت مثلاً برای بافت قالیچه از الیاف طبیعی با رنگرزی طبیعی استفاده می شده است.( مجموعه مقالات رشته ها و بافته ها،1353)
تصویر 39-پارچه – نسرین کیهان
این پویش را در رویکرد دوباره به بافت تاپیستری شاهد هستیم، در کنار اساتید قدیمی مانند جمیله هاشمی که به طراحی برای بافت و چاپ پارچه مشغول بود، شهرزاد غروی، لی لا ثمری با ارائه آثار تاپیستری در جستجو رسیدن به کیفیت بصری بافت الیاف با انواع تکنیک های بافت(دار، دستگاه های بافندگی، مکرمه، رپینگRapping) ادامه دادند و در کنار آنان هنرمندان دیگری نظیر مرحوم عاطفه صرافی که سابقه ی تحصیلاتش در طراحی صنعتی بود و در ایجاد آثاری حجمی و سه بعدی تبحر داشت، نسرین کیهان از دیگر هنرمندانی است که در خلق آثار تصویری با دستگاه بافندگی و نمایش توانایی های بالای این تکنیک شهرت دارد.گرایش دانشجویان و فارغ التحصیلان دانشگاه های هنری و ایجاد رشته هایی با گرایشات به طراحی و بافت پارچه وزیر مجموعه های مذکورو واحد های درسی در دانشگاه ها به دلیل تقاضای هنرمندان و دانشجویان و ارائه ی پایان نامه هایی در زمینه ی کاربرد منسوجات در طراحی داخلی و برگزاری نمایشگاه های متعدد در زمینه ی چاپ دستی و تاپیستری و انواع رودوزی ها از مواردی است که می توان ذکر نمود. در سال 1373 ه.ش فرودگاه مهرآباد شاهد حضور یک اثر نفیس و بزرگ با ابعاد 2/10 متر (در 6 قطعه ی مجزا) است که توسط شهرزاد غروی اجرا شده است که در این جا همکاری هنرمند و دکوراتیو را برای خلق یک اثر هنری با ویژگی های یک اثر دکوراتیو هستیم.(تصویر40)
تصویر 40- تاپیستری- شهرزاد غروی-1373
نصب یک تکه دوزی با ابعاد بسیار بزرگ در هتل هایت خزر (هتل آزادی سابق) از دیگر حرکت های نوگرایانه است.
تصویر 41- تاپیستری- لی لا ثمری
از دیگر هنرمندان به آنه محمد تاتاری که با شیوه ای کاملاً مفهومی به خلق یک اثر در ابعاد طبیعی پرداخته که آلاچیقی است که کف آن نماد تقسیم بندی زمین است وسط آن هر روز ، بامدادان آتش می افروزند و آتشی که فضا را با رنگ گرم و زندگی بخش قرمز روشن می آراید، ان اثر با نام نوستالژی ترکمن در نمایشگاه هنر مفهومی موزه هنر های معاصر اجرا شد.(تصویر42)
تصویر42- آلاچیق – نوستالژی ترکمن(بروشور نمایشگاه هنر مفهومی،:29)
در طی نمایشگاه دیگری محبوبه زاد احمدی به تجربه و اجرای آثاری با تکنیک های چاپ سنتی دست زده است این هنرمند با الهام از نقوش سنتی مینیاتور، نقوش برجسته ی ایرانی در کنار هنرمندانی شبیه محمد بهشتی و اساتید قدیمی و با سابقه چون ویکتوریا افشار کار می کنند.آثار زاد احمدی با الهام از نقوش انتزاعی و سنتی به همراه رنگ های زرد اسپرکی، قرمز روناسی و آبی نیلی تداعی کننده ی هنر شرق ولی با نقوشی متفاوت از آن که به گفته خود هنرمند با تغییر بوم نقاشی تجربه ی جدیدی را امتحان کرده است.
تصویر 43- چاپ – محبوبه زاد احمدی
مریم اشکانیان هنرمند دیگری است که با برگزاری نمایشگاه های متعدد در ایران و دنیا دست به نوآوری می زند وی که در نمایشگاه آبان سال جاری مجسمه های پارچه ای را به نمایش می گذارد این هنرمند از جمله افرادی است که در این مجموعه آثاراز چاپ، پارچه و دوخت به عنوان ابزار بیان هنری استفاده می کند.