دانلود پایان نامه

تصویر77- درنا نمدی(درنا،1388)
تصویر78-بزکوهی ،ایران ساسانی – قوچ باصلیبی در میان شاخ هایش،ایران یا
بریتانیکا،1322،:1059)- عراق (فریه،1373،: 154)
«نمونه های تاپیستری ابریشمین موزه ی لوور نیز احتمالاً به دوره های نخستین اسلام و سلجوقیان تعلق داشته و در حقیقت پرده هایی هستند که در نزدیکی اصفهان بافته شده و با تصاویری چون ابوالهولSpanix)، سر انسان با بدن حیوان) با بدن شیر و سر یک شاهزاده خانم، تکرار نقوش، درخت نخل با پرندگان نشسته بر شاخه هایش بر گرفته از شمایل نگاری ومنسوجات مصور دوره سلجوقیان است.»(پوپ،1363،29)
«هنر سغدی حد فاصل هنر ایران و خاور دور است و طی قرن 2 تا 5 ه.ق نوعی کتان بسیار لطیف به نام کسب(Qasab)که به صورت تاپیستری بر زمینه ی طلائی رنگ با طرح ترنج در وسط و زنجیر مروارید با نخل تزئینی بوده و می توان آن را همان گیاهانی تعبیر نمود که روی پارچه های ابریشمی شرق ایران در دوره ی ساسانی نقش بسته است.» (هریس،1993م،: 65) بسیاری از آثار به دست آمده و به جای مانده امروزه درکلیساها و موزه های دنیا نگهداری می شود.
تصویر 79 – تاپیستری ایرانی متعلق به کلیسای سنت گرئونقرنSt. Gereon ،قرن 5و6 ه.ق
(لوبل،1355،:64)
تابلوهای تصویری :
به مجموعه دست بافته هایی که با استفاده از انواع شیوه های بافت با طرح و نقشه تصویری بافته می شود.
آثار نگارگری همواره منبع بسیار خوبی جهت بررسی و تحقیق در احوال و عادات و نحوه ی تفکر و شیوه ی زندگی ایرانیان بوده است.«نمونه ای که متعلق به مجموعه ی شخصی یکی از شاهزادگان قدیمی لهستان است که از نظر فنی بسیار پیچیده بوده و بافت آن جناغی(Twill)است. در این نمونه شاه طهماسب (به احتمال زیاد) در وسط بر تخت شاهی نشسته و چهره ی او قدرت سلطنتی را نشان میدهد. تنوع فوق العاده رنگ ها در حقیقت نوعی طرح هندسی بسیار جالب را پدید آورده و شامل پرندگان، فرشتگان و جانوران است و با الهام از آثار نقاشان و تزئین کنندگان کتب قدیمی طراحی شده است. در مجموع از نظر ترکیب بندی بسیار تأثیر گذار و از نظر فنی در نوع خود منحصر به فرد بوده ومهارت آن اعجاز آور است.»(پوپ،1350،جلدپنجم،:2151)
تصویر 80- تاپیستری جناغی ابریشم و نخ های فلزی،قرن 10 ه.ق(پوپ،1350،جلد یازدهم،:1091)
چنان چه مشاهده شد در این دوران طرح ها و نقوش مینیاتور در بافت منسوجات نیز نفوذ کرده و طراحان که شاید مینیاتوریست هم بوده اند و بافندگان منسوجات در نقش پردازی از آن بهره های فراوان برده اند.
«در نمونه دیگری از تابلوی تصویری ما به موردی که متعلق به کلکسیون خانم مور است، بر می خوریم، شیوه ی طراحی و نقوش آن به مینیاتور شباهت داشته و مطمئناً نقشه ی آن یک مینیاتوریست کشیده است. تصویر صحنه ی شکارگاهی که چندین مرد سواره و پیاده با استفاده از تیر و کمان و … در تعقیب بز کوهی یا گوزن است یعنی مناظر متداول در دوزه صفوی، خلوص رنگی و استفاده از طیف گسترده ایی از رنگ و تضاد رنگی موجود در زمینه و در نهایت مهارت فنی فوق العاده ی آن، بسیار شایان توجه و تحسین است.»(همان منبع،:2151)
تصویر 81- تاپیستری ابریشمی،نیمه دوم قرن دهم،احتمالاًکاشان(همان منبع،:1092)
در دوران صفویه پس از دوران اسلامی و منع و تحریم ( تصویر سازی) بر مبنای خشکاندن ریشه های بت پرستی، برای اولین بار دوباره شاهد ظهور تصاویری انسانی و جانوری یا موضوعاتی تصویری در همه ی زمینه های هنری (به جز قالی که برای استفاده ی روزمره در خانه و هم برای عبادت بر روی آن در مساجد) در ابعادی کوچک و کاربردی، بر روی منسوجات، پرده های تعزیه خوان ها با تکنیک قلمکار یا نقاشی روی پارچه و … هستیم.این سنت در دوران زندیه ادامه یافته و هنر تصویرگری به اوج رسیده و به داخل خانه های اشراف راه می یابد.
« در دوران قاجار خصوصاً هنگام سلطنت فتحعلیشاه دامنه ی فعالیت های هنری گشترش یافته و مسئله ی تازه ای با نام شبیه سازی مورد توجه قرار گرفت. تهیه ی تصاویری شبیه شاهان و شاهزادگان، هیجانی در بین نقاشان و هنر دوستان به وجود آورد. در همین زمان ارتباط بین ایران و اروپا روز به روز گسترش می یافت و این ارتباط تحولات بسیاری در همه ی زمینه ها ازجمله قالی بافی به وجود آورد.» (تناولی،1368،:11)
تحولات مذکور باعث بروز حرکت هایی جدید در طراحی گردیدو به الطبع باعث تغییر در سلیقه و نگاه جامعه گردید.«ورود باسمه ها و کارت پستال های اروپایی از طریق مراودات روز افزون ایران و اروپا و شباهت زیاد این نمونه ها با طبیعت چاپ سنگی با بیان ساده و تازه ی تصاویر آن ها و در نهایت ورود عکس و عکاسی به ایران ، در گرایش به طرف شبیه سازی و طبیعت گرایی یا به طور کلی اشاعه ی هنر تصویرسازی در ایران نقش اساس داشته، نقاشان قهوه خانه ای و مذهبی که حاصل کارشان مستقیماً در معرض دید توده های مردم قرار گرفت، نقش ویژه ای در این اشاعه و تغییر سلیقه ی هنرمندان رشته های دیگر، ایفا کردند .نصب قالیچه های تصویری بر روی دیوار دگرگونی هایی را به وجود آورد کاربرد تازه، قالیچه را از روی زمین و زیر پا به روی دیوار منتقل کرده و آن را به صورت تابلوی نقاشی در آورد و از این پس شاهد بافت قالیچه هایی با تصاویر پادشاهان (که به نقشه شاهی معروف بوده است)با الهام از عکس های سیاه و سفید آن دوران، موضوعات و داستانهای مذهبی (البته در مقدار کم و به دلیل نگرانی بافندگان از به زیر پا افتادن این قالیچه ها) موضوعات ادبی و حماسی نظیر خسرو و شیرین و موضوعات جانوری نظیر قالیچه های شیری و تصاویر زنان و بزرگان، هستیم.» (تناولی،1368)
قالیچه های تصویری با تنوع موضوعی که داشتند و استقبالی که از این موضوع شد تأثیر به سزایی برهنر بافت گذاشت و تا به امروز همچنان ادامه دارد.
بافت این قالیچه ها در دهه های اخیر در کارگاههای معروفی ( نظیر کارگاه موسوی، سیرت، برادران صفدر زاده و …) با موضوعات گسترده تری از قبیل مینیاتورهای محمود فرشچیان و یا حجت الله شکیبا و یا مینیاتورهای اوائل قرن دهم از صفحات شاهنامه های آن زمان در کنار نقاشی های غربی نظیر شام آخر مسیح(اثر سالوادر دالی)و … همچنان ادامه داشته و علیرغم گرانی قیمت شان هر روز بر تعداد هواخاهان و طرفداران آن افزوده می شود.
تصویر 82- تابلو تصویری، سلطان احمد شاه،بافته بلوچ های خراسان، اواخر قرن 14 ه .ق(تناولی،1368،:50)
نمد(Felting):
در طراحی چنین آثاری هنرمند با استفاده از شیوه ی سنتی تولید نمد در واقع به شکل در هم پیچیدن الیاف با طراحی جدید و بیان غیرمتعارف این رسانه به خلق اثرجدید با کاربردی جدید می پردازد.
تصویر 83 – نمد، هوشنگ جیحون
شهلا حسینی هنرمندی است که در مورد آثار نمدین خود می گوید: آثاری که بدین گونه خلق می شوند تجربه های نقاشانه ی هستند که می تواند دیدگاه نوین همراه با تلفیق ایده ی ذهنی با رسانه ای نوگرایانه(کاربردی- سنتی) داشته باشند.