دانلود پایان نامه

2
45
90
944
(جدول9 – مساحت فضاهای آموزشی)
فصل چهارم
فصل پنجم
معماری بومی
چکیده :
فرهنگ
فرهنگ، مقوله پیچیده وچند بعدی است، با بارارزشی وعلمی پررنگی که درهاله یاهاله هایی ازابهام وگنگی فرورفته وهمین امر، شناختن آن را ازهرجهت مشکل ساخته و می سازد.
انسان، بعنوان خالق فرهنگ، علاقه ویژه ورابطه تنگاتنگی بامخلوق خوددارد؛ باتمام وجود به آن عشق می ورزد و با کمال میل وخرسندی همه چیز خود را در راه رشد، تعالی و بالندگی اش نثار و قربانی می کند و تمام نیرو و تدبیر خود را برای جلوگیری از انحطاط و سقوطش بکار می گیرد.
انسان، فرهنگ را می¬آفریند و فرهنگ به انسان پروبال انسانی می بخشد و وجودش را پربار و هرچه انسانی تر و متعالی¬تر می¬سازد و لذا انسان بدون فرهنگ موجودی ما قبل انسانی، و از هر جهت فقیر، ناتوان وبی ریشه بشمار می آید. و درست به همین جهت است که می گویند : “ انسان موجودی فرهنگی است و فرهنگ، خاص انسان است.“
صحبت از فرهنگ، براستی « صحبت از تواناییهای خلاق انسان است و اشاره ای است به نقش سازنده ارزشها و دیدگاهها، قدرت زبانی و بیان هنری و حکایتی است از همه اجتماعات کوچک و بزرگ که درگیر هنجارها و ضوابط اخلاقی و ایجاد امکانات تازه برای یک زندگی مناسب ترند. »
باید دانست که در کشور باستانی عزیز ما ایران، دیگر کلمه فرهنگ تنها به همان معانی مذکور که ازین پیش بدان اشارت رفت، محدود نیست بلکه برطبق ناموس تطور و تحول که به مرور زمان موجب دگرگونی لغات و مفاهیم آنها نیز می شود، برهمه مظاهر و تجلیات ذوق و اندیشه و استعداد و نبوغ ذاتی و عواطف و احساسات عالی انسانی مردم این مرزوبوم نیز اطلاق می گردد که از دیرباز تحت تأثیر عوامل مختلف از قبیل مذهب و اخلاق و خصوصیات نژادی و اوضاع جغرافیایی و احوال سیاسی واجتماعی، به خلق و ابداع آثار شگرف و شاهکارهای خالد و جاودان پرداخته اند، همان آثاری که در زمینه حماسه های ملی و ادبیات منظوم و منثور و حکمت و عرفان و افسانه ها و ترانه های محلی و ادب عامیانه (Folklore) و همچنین هنرهای گوناگون وصنایع مستظرفه و انواع کارهای دستی و تزیینی ـ هنوز در کتابخانه ها و موزه های ایران و جهان دلربایی و جلوگیری دارند و برخی نیز به صورت ابنیه شکوهمند تاریخی و مساجد و اماکن مقدس دینی ، مظهر کمال و جمال مطلق و معرف ذوق و نبوغ قوم ایرانی هستند.
باری این فرهنگ وسیع و کهن با همه تحولات و دگرگونیهایی که در طی قرون و ازمنه گذشته درآن راه یافته همواره موجب همبستگی و وحدت ملی و در نتیجه استقلال و سربلندی میهن عزیز ما نیز بوده است و از اینرو برما لازم است که ازیک سو با اکتساب مظاهر تمدن و علم و صنعت جدید در بسط و توسعه و بارورساختن فرهنگ خود که به حقیقت مجموعه مواریث گرانبهای ملی و سنن دینی و اخلاقی و ذوقی ماست بکوشیم و از سوی دیگر به سیره پسندیده نیاکان ارجمند خود، هیچگاه صبغه ملی و مختصّات نژادی خویش را از دست ندهیم ( کیانی ، 1368 ).
اقلیم و معماری
اقلیم شناسی از وضع جغرافیای نقاط زمین گفت و گو می¬کند . و معمولاً نوع اقلیم با توجه به تقسیمات جغرافیایی همراه با ارتفاع مشخص آن از سطح دریا به وجود می آید . به طور کلی عواملی مانند چگونگی تابش آفتاب ، دمای حاصله از تابش خورشید ، رطوبت هوا و میزان بارندگی و در مجموع وزش بادهای مختلف در مسائل اقلیم دخالت دارد و محیط زندگی انسان را تحت الشعاع قرار می دهد که نسبت به این اصول ( شناخت اقلیم ) و در نتیجه معماری و در مجموع ساختمان سازی به
وجود می آید .
سنن اجتماعی و قومی در معماری
هنر معماری در ایران از سابقه های کهن برخوردار است و در هر زمان دستهای توان و ذهن خلاق و ذوق مردم هنردوست این سرزمین ، پدیده هایی شگرف به وجود آورده که در بسیاری از موارد ، اصول آن ریشه هنر معماری جهان شده است . پاره ای از این آثار در گوشه و کنار کشور پهناور ایران حکایت معماری با شکوه ادوار صدها و یا هزار ساله را در قامتهای استوار بناها نگهداری کرده است .
معمولاً بناهای مسکونی در شرایطی ساده¬تر از بناهای اجتماعی مانند مسجد ، مدرسه ، بازار ، کروانسرا ، حمام و کاخهای باشکوه و بسیاری از بناهای دیگر بنا می شده و به علت عدم توانایی مالی و در مواردی بدون توجه به نکات کلی و اصولی ، بناهای مسکونی زودتر رو به تخریب رفته است .
از جهت دیگر اصول ساختمان سازی بناهای مسکونی دارای زمانی متغیر بوده که اثر آن در هر زمان انگیزه خانه¬های مدرن و باب روز را در فکر سازندگان و صاحبکاران خود به خود به وجود آورده است . مسلماً این امر خود در تخریب بناهای مسکونی قدیم و ساختن بناهای جدید بر روی مکان و محل آنها سبب شده است که آثار بناهای مسکونی کهن کمتر به یادگار بماند . به طوری که مشخص است خانه سازی ها به سبک معماری ساسانی قبل از اسلام و یا در صدر اسلام با معماری چند صد ساله اخیر دارای تفاوت فراوان بوده است . گرایش ایرانیان به دین مبین اسلام و عقاید مذهبی و تعصبات قومی در اقوام ایرانی ، شکل بناهای مسکونی را از حالتهای باز و در هم به سوی بناها و فضایی راحت و به دور از چشم افراد نامحرم معطوف داشته . تا جایی که بر این اساس اصول بناهای مسکونی را به صورت ( بیرونی و اندرونی ) مطرح ساخته است . پاره ای از این بناهای زیبای قدیمی در شهرهایی چون کرمان ، یزد ، شیراز ، اسفهان ، کاشان ، ری ، تبریز ، سمنان ، مشهد و در بسیاری از شهرهای دیگر ایران تا به امروز به یادگار مانده است . این بناها دارای دو اصل ( بیرونی و اندرونی ) بوده که به شرح و چگونگی آن می پردازیم . ( دیبا داراب ، 1371 ) .