دانلود پایان نامه

3- رابطه ی علیت و سبب میان ضرر و خطای پزشکی
از نظر نوع کار، قصور پزشکی و خطای جزایی پزشکان و حرف وابسته که ممکن است منجر به مسئوولیت جزایی یا مدنی و یا مسئوولیت تؤام جزایی و مدنی گردد عبارتست از :
خطای نسخه نویسی
خطای تشخیص و درمان
خطای رادیولوژی، رادیوتراپی یا فیزیوتراپی
خطای سرایت بیماریهای واگیر دار
خطای جراحی، بیهوشی، زنان و زایمان، ارتوپدی و غیره
2-1-6-اقسام قصور یا خطای جزائی پزشکان
لازمه اعمال مجازات در جرایم غیر عمدی وجود خطای کیفری است و تنها با ارتکاب عمل مادی نمی توان کسی را در معرض مسئوولیت و مجازات قرار داد بلکه فرد باید در عمل ، مرتکب خطایی اعم از بی احتیاطی ، بی مبالاتی، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی شده باشد تا مستحق مجازات باشد . مصادیق خطای جزایی قابل تسری به جرایم خاص مانند جرایم پزشکی و … نیز می باشد .
بر این اساس به تشریح مصادیق قصور یا خطای جزائی می پردازیم :
2-1-6-1بی احتیاطی
بی احتیاطی از نظر لغوی عدم نگاهداری نفس از وقوع در گناه ، کسی که عاقبت اندیش نباشد و کار خود را استوار نکند، کسی که نپخته و مآل اندیش نباشد (لغت نامه دهخدا،ص119).آمده و در مقابل غفلت به کار می رود. یعنی غفلت به صورت ترک فعل نمایان می شود و بی احتیاطی به شکل فعل و آن عبارتست از عملی که از روی ترک پیش بینی و حزم که الزاما باید آن را پیش بینی یا حزم رعایت می شد، یعنی توقع آن عرفا از فاعل عمل می رفت ارتکاب یافته باشد . بی احتیاطی در قانون تعریف نشده و به معنی عام شامل بی مبالاتی هم هست. منظور از بی احتیاطی آن است که شخص بدون توجه به نتایج عملی که عرفا قابل پیش بینی است اقدام به عملی نماید که منتهی به قتل یا صدمات بدنی غیر و یا ضرر بر او شود . بنابراین بی احتیاط کسی است که بدون توجه به پیش بینی های لازم و متعارف اقدام به عملی می نماید که منجر به وقوع جرم می گردد . مانند عبور راننده از چراغ قرمز . بدین ترتیب بی احتیاطی نقض نهی قانونگذار است و اساسا کاری است که نباید انجام شود (فعل مثبت) و انجام می شود . بی احتیاطی در نظر حقوقدانان فرانسوی خطایی است که مرد مآل اندیش و پیش بین مرتکب آن نمی شود . شخص محتاط عواقب و نتایج کار خود را با توجه به اوضاع و احوال موجود که عرفا قابل پیش بینی است پیش از اقدام ، بررسی و پیش بینی می کند اما بی احتیاط به عکس بدون پیش بینی های لازم و متعارف دست به اقداماتی می زند که مآلا نتیجه آن خلاف میل و مقصود او است . (کی نیا،1348 ص221)
طبعاً اموری که غیر قابل پیش بینی می باشد از شمول این تعریف خارج است. یک اصل کلی در باب مسئولیت این است که هر انسان مسئول و پاسخگوی آثار و عواقب انسانی محتمل (قابل پیش بینی) اعمال خود است و هر گونه انتظار بیش از این از یک انسان، خلاف عادت تلقی می گردد .
در ارزیابی و تشخیص خطا آن چه باید تشخیص داده شود این است که آیا عمل واقع شده در زمان و مکان معین و تحت شرایط خاص عرفا قابل پیش بینی بوده و آیا یا شخص مآل اندیش و محتاط متوسط الحال (نه خیلی باهوش و نه خیلی کم هوش) مطابق عرف زمان و مکان می توانسته آن را پیش بینی کند یا نه و آیا عرفا وقوع نتیجه مجرمانه به میزانی متحمل بوده که احتراز از آن ضرورت داشته باشد یا نه ؟ (پاد،1352ص183)
در رأی شماره 1031 مورخ 3/3/1320 شعبه دوم دیوان عالی کشور چنین آمده است : بی احتیاطی و بی مبالاتی مذکور در ماده 177 قانون کیفری عمومی از اموری است که بر حسب عرف و عادت این عناوین بر آن اطلاق می شود تا در صورت مؤثر بودن آن در وقوع حادثه موجب مسئولیت گردد.(متین دفتری، 1330ص245).
بنابراین ضابطه تشخیص بی احتیاطی عرف است و در صورتی که موضوع تخصصی در بین باشد عرف خبرگان و اهل فن و نظریه کارشناس، معتبر خواهد بود .
2-1-6-2-بی مبالاتی
بی مبالاتی در لغت به معنی بی تدبیری، بی قیدی، بی فکر و اندیشه بودن، بی پروائی و بی اعتنایی، بی توجهی و غفلت و اهمال فاحش آمده است. ( لغت نامه دهخدا، ص212)
بی مبالاتی نیز مانند بی احتیاطی در قانون تعریف نشده است لیکن ماده 8 قانون راجع به مجازات اخلال گران در صنایع نفت ایران مصوب 16/7/1336 بی مبالاتی را اقدام به امری که مرتکب نمی بایست به آن مبادرت ورزد به عنوان غفلت بیان کرده است. (عباسی ، 1379ص 74.)
ماده مذکور مقرر می دارد: «هر کس یکی از اعمال مذکور در مواد 1 و 2 را بدون سوء قصد ولی بر اثر بی مبالاتی یا غفلت مرتکب شود چنانچه عمل ارتکابی موجب هلاک نفس شود محکوم به یک الی سه سال حبس تأدیبی و جبران خسارتی که از عمل او ناشی شده خواهد گردید . (قربانی ،1368ص221.)
در تعریف بی مبالاتی می توان گفت: هر گاه فاعل عمل پیش بینی کند که عمل وی موجب ضرر به غیر می گردد ولی معذلک لاقیدی و سهل انگاری او را به طرف ارتکاب جرم سوق دهد ، مرتکب بی مبالاتی شده است.