شورای پول و اعتبار و نظام اقتصادی کشور

تصویب ق. م. م. ق مصوب 29/12/1312 نقطه عطفی در سیر تاریخی، تقنینی قاچاق کالا و ارز می باشد. این قانون که در واقع کامل ترین قانون در زمینه جرایم و مجازاتهای انواع قاچاق می باشد، در سیر تکاملی قانونگذاری قاچاق تدوین و به تصویب مجلس شورای ملی رسید. این قانون که سالها متکفل بیان مقررات مربوط به قاچاق است دارای 49 ماده و چند تبصره در 3 باب است. قانون مذکور طی سالهای مختلف بنا به ضرورت بازبینی و اصلاح شد و بعضی از مواد آن همانند موارد مربوط به قاچاق تریاک و اسلحه به لحاظ وضع قواینن دیگر در این خصوص منسوخ گردید؛ لیکن با تصویب مادۀ واحدۀ قانون اصلاح بعضی از مواد ق. م. م. ق و الحاق چند ماده و تبصره به قانون مزبور مصوب 29 اسفندماه 1353 تعداد زیادی از مواد اصلاح، تعدادی نسخ و تعداد هفت ماده از مواد 50 الی 56 به آن اضافه شد. در عین حال شکل اصلی قانون حفظ گردید. قانون مذکور با اصلاحات 1353 تقریباً در اکثر مواد همچنان به قوت خود باقی است و قوانین جدید از جمله ق. ت. ح. ق. ک. ا. مصوب 12/2/74 مجمع تشخیص مصلحت نظام نه تنها موجب نسخ این قانون نگردیده اند بلکه بر لازم الاجرا بودن آن تأکید ورزیده اند. پس از اصلاحیه سال 53 اصلاحات جزیی دیگری به مرور زمان در بعضی از مواد این قانون به عمل آمد از جمله اصلاح مادۀ 53 و الحاق 2 تبصره به آن در 17/4/1361 و اصلاح مادۀ 19و الحاق 6 تبصره به آن در 9/11/1363 و همچنین اصلاح مادۀ 1 و تبصره های آن در 9/11/1373.
پس از این قانون، قانون دیگری مختص به موارد قاچاق به تصویب نرسید تا اینکه ق. ت. ح. ق. ک. ا. در مورخ 12/2/1374 بنا به ضرورت های موجود و به صورت فوق العاده به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید.
قوانین مرتبط با موضوع قاچاق کالا و ارز تصویب شده در محدوده زمانی پس از تصویب ق. م. م. ق مصوب 1312 و قبل از ق. ت. ح. ق. ک. ا. مصوب 1374 به صورت موضوعی عبارتند از:
2-1- قوانین مربوط به قاچاق ارز
2-1-1- قانون معاملات اسعار خارجی مصوب 10/12/1314 مشتمل بر 11 ماده و یک تبصره. در این قانون محدودیت های ارزش شدیدتری نسبت به قوانین قبلی تدوین گردید.
2-1-2- قانون راجع به واگذاری معاملات ارزی به بانک ملی ایران مصوب 24/12/1336. این قانون دارای 12 ماده و 4 تبصره است. به موجب این قانون حفظ موازنه ارزی و نظارت در اجرای این قانون و آیین نامه های اجرایی آن و. . . به بانک ملی ایران واگذار شده است. ماده 16 آیین نامه اجرایی این قانون تا قبل از تصویب قانون نحوه اعمال. . . . همچنان مورد استناد محاکم قرار می گرفت.
2-1-3- قانون بانکی وپولی کشور مصوب 7/3/1339: این قانون 88 ماده داشته. شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی ایران به ترتیب براساس ماده 1 و 28 این قانون تأسیس گردیدند.
2-1-4- قانون پولی و بانکی کشور مصوب 18/4/1351: این قانون در واقع تکرار مواد مختلف قانون بانکی و پولی فوق الذکر بوده است. لیکن در ماده 42 آن مقرراتی در خصوص قاچاق ارز و مجازات مرتکبین مقرر شده بود. این ماده در جرایم ارزی به غیر از قاچاق ارز همچنان معتبر و مورد استناد محاکم است.
این قانون طی لایحه قانونی اصلاح قانون پولی و بانکی کشور مصوب 18/12/1358 توسط شورای انقلاب مورد اصلاح قرار گرفت.
2-1-5- قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 19/9/1369: این قانون مشتمل بر دو ماده و هشت تبصره است.
2-2- قوانین مربوط به قاچاق خاویار
2-2-1- ماده واحدۀ قانون مربوط به اساسنامه شرکت شیلات و صید ماهیان غضروفی مصوب 11/2/1339: تبصره 5 این ماده واحده نحوه تلقی قاچاق ماهیان غضروفی و خاویار را بیان می کند.
2-2-2- لایحه قانون مجازات صید غیرمجاز از دریای خزر و خلیج فارس مصوب 5/4/1358 در این قانون موارد دیگری از اقدامات نسبت به اهیان خاویاری قاچاق تلقی شده است.
2-2-3- قانون حفاظت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 14/6/1374: این قانون پس از قانون نحوه اعمال. . . به تصویب رسیده و در ماده 22 مجازاتهای خاصی را در مورد صید، عمل آوری، فروش، حمل و نقل و نگهداری، واردات و صادرات انواعی ماهی های خاویاری و خاویار، بدون اجازه شیلات مقرر نمود.
2-3- قوانین مربوط به قاچاق هیزم و ذغال
2-3-1- قانون جنگل ها و مراتع کشور مصوب 28/6/1338: مواد 11 و 12 و تبصره های 1 و 2 و 3 ماده 12 و مواد 25 الی 28 این قانون مواردی از تخلفات ارتکابی نسبت به جنگل ها و مراتع کشور که مشمول مقررات قاچاق است بیان نموده است.
2-3-2- قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور مصوب 25/5/1346: ماده 48 این قانون موارد قاچاق تلقی شدن تخلفات نسبت به جنگل ها را بیان داشت.
2-4- قوانین مربوط به امور گمرکی
2-4-1- لایحه قانونی تأسیس پلیس گمرک مصوب 29/9/1331.
2-4-2- قانون تعرفه گمرکی مصوب 6/4/1334
2-4-3- ق. ا. گ، مصوب 30/3/1350: موادی که از این قانون مرتبط با قاچاق است. عبارتند از: مواد 26-29-30-38-39-40
2-5- قوانین مربوط به نحوه جمع آوری و فروش کالای قاچاق