شرکت‌های پذیرفته شده و رشته‌های علوم انسانی

فصل سوم
روش شناسی تحقیق
3-1. مقدمه
غایت و آرمان نهایی از اجرایی هر نوع پژوهش علمی کشف یک واقعیت است و واقعیت بر مبنای کاوش و کشف روابط منطقی مربوط به ویژگی های اجزای موضوع قرار دارد. منظور از یک تحقیق علمی، متابعت از رویه های منظم و منطقی است که در جریان استفاده از روش ها و ابزارهای علمی و مرتبط ساختن عوامل موضوع تحقیق باید رعایت گردد (هومن،1392).
معرفت هر کسی نسبت به هر مورد بستگی به چگونگی دریافت های او از محیط دارد که ممکن است روا یا ناروا باشد. شناختی که بوسیله تحقیق نسبت به محیط ایجاد می شود، در واقع شناختی است که متکی به مشاهده و تجربه انسانی است که وقتی صحت آن مورد آزمون واقع شود می تواند به تحقیقی مقرون به واقعیت تبدیل گردد که به آن دانش یا علم انسانی گویند. شناخت یا معرفت نسبت به محیط و مخصوصا در رشته های علوم انسانی هر کدام با روش خاص خود انجام می گیرد که به آن متدولوژی یا روش شناسی تعبیر می گردد (حافظ نیا و سرمد، 1381).
یک محقق پس از انتخاب موضوع باید به دنبال تعیین روش تحقیق باشد. انتخاب روش تحقیق به هدف ها و ماهیت موضوع تحقیق و امکانات اجرایی آن بستگی دارد. بنابراین هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت، موضوع و اهداف آن مشخص باشد. به عبارت دیگر، هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را آغاز کند تا او را هر چه دقیق تر، آسان تر و سریع تر در دستیابی به پاسخ یا پاسخ هایی که برای پرسش تحقیق در نظر گرفته شده، یاری نماید.با عنایت به این امر اتخاذ یک روش منطقی دارای روح علمی و انتظام و واقعیت گرا برای دستیابی به نتایج مطلوب ضروری است (سرمد و همکاران، 1390).
در این فصل روش شناسی تحقیق را بیان می کنیم. برای این کار ابتدا به تشریح روش تحقیق، قلمرو تحقیق، جامعه و نمونه آماری، ابزارهای گردآوری داده ها، فرضیه های تحقیق و ارائه مدل به همراه تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق خواهیم پرداخت. در نهایت به بیان آزمون های آماری لازم به منظور آزمون فرضیهها خواهیم پرداخت.
3-2. روش تحقیق
از لحاظ طبقهبندی تحقیق بر مبنای هدف این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی است. هدف تحقیق کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. به عبارت دیگر تحقیق کاربردی به سمت کاربرد عملی دانش هدایت میشود. تحقیق حاضر از لحاظ طبقهبندی برحسب روش، از نوع تحقیقات توصیفی است. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روشهایی است که هدف آنها توصیف کردن شرایط یا پدیدههای مورد بررسی است. از بین تحقیقات توصیفی این تحقیق از نوع تحقیقات پس رویدادی میباشد.
از دیگر سو این تحقیق از لحاظ تئوریک از نوع تحقیقات اثباتی و از لحاظ استدلال از نوع استقرایی میباشد. همچنین این تحقیق ازنوع تحقیقات شبه تجربی در حوزه تحقیقات حسابداری مالی می باشد. در واقع تحقیقات شبه تجربی به منظور نزدیک ساختن تحقیق به شرایط تجربیات حقیقی، در مواردی بهکار گرفته می شود که امکان کنترل یا به کارگیری تمام متغیرهای مربوط وجود ندارد. در این نوع از تحقیقات، محقق باید پژوهش خود را با توجه به همه محدودیت ها به انجام برساند. کلیه تحقیقات مشهور به تحقیقات میدانی، تحقیقات عملی و اجرایی و نیز اشکال پیچیده تر تحقیق کاربردی که کنترل متغیرها به طور نسبی امکان دارد جزء تحقیقات شبه تجربی قرار می گیرند.
3-3. قلمرو تحقیق: در بحث قلمرو تحقیق، سه نوع قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی مطرح است.
3-3-1. قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی این تحقیق شامل بررسی تاثیر ساختار حقوق مالکانه بر حساسیت سرمایه گذاری- جریان نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی می باشد.
3-3-2. قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است.
3-3-3. قلمرو زمانی: اغلب موضوعات مالی مانند سایر موضوعات علمی که از روشهای آماری در پژوهش ها و تحقیقات خود استفاده می نمایند، نیازمند داده ها و اطلاعاتی می باشند که در طول یک دوره زمانی ایجاد می شوند. بدیهی است که هر اندازه تعداد داده های مورد نیاز، مربوط به دوره زمانی طولانی تر باشد، نتایج بدست آمده از روش های آماری با دقت و صحت بیشتری توام خواهد بود. دوره زمانی مورد مطالعه در این تحقیق، دوره ی پنج ساله 1388 تا 1392 می باشد.
3-4. جامعه آماری: جامعه آماری، آزمودنی هایی هستند که دارای تعدادی ویژگی های همگون وقابل اندازه گیری می باشند. حدود هر جامعه پژوهشی بر پایه تعریف آن مشخص می شود. جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد که از سال 1388 تا پایان سال 1392 در بورس اوراق بهادار تهران فعالیت داشته اند. کیفیت اطلاعات و سهولت دسترسی به اطلاعات صورت های مالی و سایراطلاعات، ازمهم ترین دلایل انتخاب این جامعه آماری است.
3-5. نمونه آماری: نمونه، گروهی از اعضای یک جامعه تعریف شده است که اطلاعات مورد نیاز پژوهشی به کمک آن حاصل می شود. معمولا در تحقیقات علمی امکان پژوهش درباره کلیه اعضای جامعه وجود ندارد، زیرا جمع آوری اطلاعات برای کل جامعه آماری مستلزم صرف هزینه وزمان زیادی می باشد، لذا ناچار به استخراج نمونه می باشیم، هر چند نمونه گیری موجب کاهش قطعیت و اطمینان نتایج بدست آمده می شود. برای اینکه نتایج نمونه بیان کننده خصوصیات جامعه آماری باشد باید در هنگام انتخاب نمونه به عواملی نظیر ماهیت تحقیق، توزیع جامعه و مقدار فاصله اطمینان بر روی حجم نمونه، توجه داشت.
دراین تحقیق، نمونه آماری به روش حذف سیستماتیک (هدف مند) انتخاب شده است. در این روش نمونه گیری پژوهشگر ابتدا برای انتخاب نمونه، شرایطی را لحاظ می نماید. چنانچه هر کدام از اعضای جامعه ویژگی های مورد نظر را داشته باشند به عنوان نمونه انتخاب می شوند. در غیر این صورت از نمونه آماری حذف می شوند. این روش معمولا بیشتر برای جامعه های محدود بکار گرفته می شود.
به همین منظور نمونه آماری این تحقیق آن دسته از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که حائزشرایط زیر باشند:
جزء بانک ها، موسسات مالی، سرمایه گذاری، هلدینگ و لیزینگ نباشد زیرا به دلیل ماهیت فعالیت خاص آن ها، رابطه مولفه های مورد بررسی در این تحقیق برای چنین موسساتی متفاوت بوده و قابل تعمیم به سایرین نمی باشد.
شرکت تا پایان سال 1386 در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده و طی سال های 1388 تا 1392 از بورس اوراق بهادار نیز خارج نشده باشد.
برای رعایت قابلیت مقایسه پذیری، سال مالی شرکت منتهی به 29 اسفندماه هرسال باشد.
شرکت طی سال های مورد بررسی تغییر سال مالی نداشته باشند.
صورت های مالی و اطلاعات شرکت ها در دسترس باشند.