سازمان بهداشت جهانی و برنامه های آموزشی

مادران متاهل که با همسر خود زندگی می کنند.
معیار های خروج
وجود اختلال های شدید روانی در مادر و مصرف داروهای روان گردان.
غیبت در جلسات آموزشی (3 جلسه و بیشتر).
داشتن فرزند دیگری که دچار بیماری مزمن باشد.
شرکت در برنامه های آموزشی مشابه به طور همزمان.
داشتن بیماری جسمی که فرد را از شرکت در برنامه پژوهش باز دارد.
روش گردآوری داده ها
3-5-1. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل موارد زیر بود.
پرسشنامه دموگرافیک محقق ساخته شامل:
سن، جنس، میزان تحصیلات، وضعیت اقتصادی، وضعیت مسکن و وضعیت اشتغال خانواده ها بود.
مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF)
فرم کوتاه پرسشنامه کیفیت زندگی با ادغام برخی از حیطه ها و حذف تعدادی از سوالات فرم WHOQOL -100 ایجاد شده است. پژوهش ها نشان داده اند که دو فرم این پرسشنامه، با همدیگر همخوانی رضایت بخشی دارند. این پرسشنامه در ایران توسط نجات و همکاران (1385) استاندارد سازی شده است.
پرسشنامه WHOQOL- BREF چهار حیطه سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و سلامت محیط را با 24 سوال می سنجد. در ضمن پرسشنامه دو سوال دیگر دارد که به هیچ یک از حیطه ها تعلق ندارند و وضعیت سلامت و کیفیت زندگی را به شکل کلی مورد ارزیابی قرار می دهند، بنابراین این پرسشنامه در مجموع 26 سوال دارد. پس از انجام محاسبه های لازم در هر حیطه امتیازی معادل 20-4 برای هر حیطه به تفکیک، بدست خواهد آمد که در آن 4 نشانه بدترین و 20 نشانه بهترین وضعیت حیطه مورد نظر است. این امتیازها قابل تبدیل به امتیازی با دامنه 0-100 می باشند. چهار خرده مقیاس این پرسش نامه سلامت جسمانی شامل(، روانشناختی، روابط اجتماعی، بعد محیط و وضعیت هر کدام دارای چندعبارت می باشند؛ که هر یک از آنها سؤال های خاصی را در بر می گیرد. خرده مقیاس ها وعبارت های مربوطه عبارت اند از:
1-سلامت جسمانی: شامل فعالیتهای روزمره زندگی، وابستگی به مواد دارویی و کمک های پژشکی ، انرژی و خستگی، تحرک، درد و ناراحتی، خواب و استراحت و ظرفیت کار می باشد و پرسش های (3، 4، 10، 15، 16، 17، 18) را شامل می شود و بیشترین وکمترین برای این خرده مقیاس برابر است با 35 و 7.
2-سلامت روانشناختی: شامل تصور بدنی و ظاهر، اساسات منفی، عزت نفس، باورهای شخصی، مذهب، تفکر ، یادگیری است که پرسش های (5، 6، 7، 11، 19 و 26) را شامل می شود و بیشترین وکمترین نمره ممکن است برای این خرده مقیاس برابراست با 30 و 6.
3-روابط اجتماعی: شامل روابط شخصی، حمایت اجتماعی و فعالیت جنسی است که پرسش های (20، 21 و 22) را شامل می شود و بیشترین و کمترین نمره ممکن برای این خرده مقیاس برابراست با 15 و 3.
4-سلامت محیطی: شامل منابع مالی، آزادی، امنیت فیزیکی و بهداشتی، مراقبت های اجتماعی، فرصت هایی برای دستیابی به اطلاعات و اوقات فراغت است که پرسش های (8، 9، 12، 13، 14، 23، 24، 25) را شامل می شود و بیشترین و کمترین نمره ممکن برای این خرده مقیاس برابر است با 40 و 8.
اعتبار و پایایی
این پرسشنامه در ایران توسط نجات و همکاران (1385) اجرا و هنجار یابی شده است بر اساس نتایج این هنجار یابی، مشخصات روانسنجی گونه ایرانی این پرسشنامه نشان داده است که این ابزار می تواند در ایران مورد استفاده قرار گیرد، به صورتی که شاخص همبستگی درون خوشه ای پرسشنامه در آزمون مجدد در فاصله دو هفته در دامنه، از 75% تا 84% به دست آمد. از طرفی مقادیر آلفای کرونباخ و شاخص های مربوط به روایی سازه نیز حاکی از روایی قابل قبول این آزمون درجمعیت ایران بودند و به شکل زیر بوده است؛ سلامت جسمانی، 77%، سلامت روانی 77%، روابط اجتماعی 75%، سلامت محیط 84% (نجات و همکاران، 1385). این پرسشنامه در 40 کشور دنیا ترجمه و اعتبار یابی شده است. (یوسفی و همکاران، 2009؛ کوکوسیس و همکاران، 2012؛ اسوینگتون و همکاران، 2004؛ ازوتسو و همکاران، 2005؛ بونومی و همکاران، 2000؛ هوانگ و همکاران، 2003؛ برلیم و همکاران، 2004؛ جاراکز و همکاران، 2006؛ هانستاد و همکاران، 2004 و مین و همکاران، 2002).
متغیرها و نحوه سنجش آن ها
متغیر ها