درگیری والدین در امور تحصیلی

بین خودکارآمدی، درگیری والدین در امور تحصیلی و شادکامی دانش آموزان دختر پایه اول دبیرستان شهر بندرعباس رابطه وجود دارد.
نتایج ضرایب همبستگی ساده بین خودکارآمدی و درگیری والدین در امور تحصیلی با شادکامی دانش آموزان ارائه شده است. از بین این دو متغیر خودکارآمدی با ضریب همبستگی 82/.r= در سطح 001/.P< معنادار شد و رابطه قوی تری نسبت به متغیر درگیری والدین در امور تحصیلی با شادکامی دارد(15/.r= ، 01/.P< ). بنابراین، متغیر های خودکارامدی و درگیری والدین در امور تحصیلی با میزان شادکامی دانش آموزان رابطه معنادار دارند. بنابراین، با افزایش خودکارآمدی و مشارکت والدین در امور تحصیلی دانش آموزان، شادکامی دانش آموز در محیط های آموزشی افزایش می یابد. این یافته با نتایج تحقیقات مه یرز(2001) و پترسون (2000)، لیوبومیرسکی، شلدون و شید (2005)، تلول، لان و وتسون (2007)، بینایت و بندورا ( 2004) و سولبرگ و توریس(2001)، ایبانز، کوپرمن، جوذکویس و پرلیا(2004)، و پاییزی و همکاران(2007)، همسو و همخوان می باشد. چراکه در این پژوهش ها مشخص شده که دانش آموزان با خودکارامدی بالا شادکامی بیشتری در محیط های آموزشی از خود بروز می دهند. و همچنین با مشارکت و حضور والدین در مدارس، حس تعاون و مشارکت در دانش آموزان بالاتر می رود و متعاقباً شادابی و روحیه بهتری در دانش آموزان مشاهده می شود.
جهت تبیین این یافته پژوهش می توان بیان نمود که با حضور والدین در مدرسه و درگیری آن ها در امور تحصیلی با هماهنگی مدیر و مربیان مدارس باعث می شود دانش آموزان در مدرسه احساس تنهایی و غربت نکنند و متعاقبا با شور و شوق بیشتری سعی کنند با همکاری والدین و مسئولان مراکز آموزشی به فعالیت های تحصیلی بپردازند و نسبت به دیگر مدارس که والدین کمتر به امور تحصیلی فرزندانشان اهمیت می دهند شادکامی بالاتری داشته باشند. همچنین دانش آموزان با خودکارآمدی بالا وقتی در مدارس با انجام موفقیت آمیز فعالیت های درسی خود روبه رو می شوند و کمتر با شکست مواجه می شوند دارای شادکامی بالاتری هستند.
فرضیه پنجم:
خود کارآمدی ، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر پایه اول دبیرستان شهر بندرعباس را پیش بینی می کنند.
نتایج تجزیه و تحلیل مدل رگرسیون همزمان جهت پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بر اساس متغیرهای خود کارآمدی ، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی، نشان داد که از بین متغیرهای ورودی رگرسیونی، متغیر خودکارآمدی با مقدار بتای 31/. و مقدار 18/4=t در سطح 001/.P< معنادار شد. و از بین دیگر متغیرها پیش بینی کننده ی قوی تری برای پیشرفت تحصیلی محسوب می شود. همچنین متغیر درگیری والدین دومین متغیر پیش بین می باشد که با مقدار بتای 29/. و مقدار 02/5=t در سطح 001/.P< معنادار شد و توانست پیشرفت تحصیلی را پیش بینی نماید. از بین این متغیرها شادکامی از لحاظ آماری معنادار نشد و نتوانست پیش بینی کننده پیشرفت تحصیلی دانش آموزان باشد. این یافته ی پژوهش با نتایج تحقیقات پترسون(2000)، تلول، لان و وتسون (2007)، بینایت و بندورا ( 2004) ، سولبرگ و توریس (2001)، الکساندر، کرر و شونن فوگل (1995)، کارول و همکاران (2009)، کدیور(1382)، و نتایج پژوهش ذبیحی حصار(1384)، رئیسی و همکاران(1392)، پاییزی و همکاران(2007)، طهماسبی و همکاران(1387)، ایبانز، کوپرمن، جوذکویس و پرلیا(2004)، بونکت و گومز(2003)، میرانده و انریوز(1979)، و نتایج پژوهش شکاری(1391)، همسو و همخوان می باشد. گرچه در این تحقیقات از ترکیب متغیرهای متفاوت جهت پیش بینی عملکرد تحصیلی استفاده شده اما در این پژوهش ها متغیرهای خودکارامدی، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی توانستند با مقادیر بتای متفاوت پیشرفت تحصیلی را پیش بینی کنند. جهت تبیین می توان بیان نمود که با توجه به این که این متغیرها با پیشرفت تحصیلی رابطه داشتند انتظار می رفت که بتوانند پیشرفت دانش آموزان را پیش بینی نمایند. اما نکته جالب توجه این است که متغیر شادکامی با وجود همبستگی با پیشرفت تحصیلی نتوانست آن را پیش بینی نماید. شاید دلیل این امر می تواند به این برگردد که شادکامی دانش آموزان بیشتر با بهزیستی روانشناختی و سلامت روان دانش آموزان در رابطه باشد تا این که با پیشرفت تحصیلی چرا که در پژوهش های متعددی رابطه شادکامی با سلامت روان دانش آموزان به دست آمده است.
5-3 محدودیت های تحقیق:
هر تحقیقی دشواری ها و مشکلات خاص خود را به همراه دارد که تحقیق حاضر هم از این قاعده مستثنی نبوده است و بدون شک، به هنگام انجام پژوهش، با محدودیت هایی مواجه شده است. مسلما پژوهشگران حوزه علوم انسانی و اجتماعی بیش از سایر پژوهشگران، با این مسأله مواجه هستند. در زیر به مهم ترین محدودیت ها و تنگناهای موجود در انجام پژوهش حاضر اشاره می کنیم.
1) احتمال این که برخی از دانش‎آموزان شرکت‎کننده در پژوهش، در درک و فهم سؤالات پرسش‎نامه‎ها مشکل داشتند. و همچنین عواملی مانند عدم همکاری صمیمانه و صادقانه برخی از دانش‎آموزان در انجام تحقیق نیز بر یافته‎های تحقیق اثر می‎گذارد.
2) تعداد پرسشنامه ها موجب طولانی شدن زمان اجرا گردید ممکن است در میزان دقت پاسخ های شرکت کنندگان اثر گذاشته باشد.
3) یکی از محدودیت‎های دیگر این پژوهش مربوط به ابزار پژوهش است. بدیهی است استفاده از پرسش‎نامه به عنوان ابزار جمع‎آوری‎داده‎ها دارای محدودیت‎های عمده‎ای است. روش‎های دیگر جمع‎آوری اطلاعات از جمله مصاحب
ه در کنار پرسش‎نامه می‎توانست باعث غنای بیشتر یافته‎های پژوهش گردد.
4) تفاوت های فرهنگی دانش آموزان قابل کنترل نبود.
5) پژوهش حاضر بر روی دانش آموزان متوسطه شهر بندرعباس اجرا گردید؛ در تعمیم نتایج بایستی احتیاط کرد.
5-4 پیشنهادهای کاربردی:
1-آگاه کردن دانش آموزان به نقش حساس و تعیین کننده آن ها در جامعه.
2-گنجاندن مفهوم خودکارآمدی، شادکامی و درگیری والدین در تحصیل فرزندان و نقش این عوامل در موفقیت تحصیلی آنان از طریق طرح های آموزشی و ساعت های پرورشی در مدارس ویژه والدین و دانش آموزان.
3- اجرای دوره های آموزشی(راه کارهای افزایش خودکارآمدی و شادکامی) برای دانش آموزان در خصوص بالا بردن میزان توانایی و آگاهی آنان درموقعیت های مختلف.
4- با توجه به این که خودکارآمدی، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی فرزندان نقش مهمی در عملکرد تحصیلی وکیفیت زندگی فرزندان دارد . لذا پیشنهاد می شود در کلاس های آموزش خانواده که درمدارس تشکیل می شود ، این مسائل آموزش داده شود.
5-5 پیشنهادهای اجرایی:
1) از آن جا که موضوع تحصیل و پیشرفت تحصیلی فرزندان، امروزه یکی از دغدغه های مهم خانواده ها را تشکیل می دهد. این دغدغه بیش تر به دلیل وابستگی آینده فرزندان به میزان توفیق آنان در تحصیل و طی مراحل دوره ی متوسطه و ورود به دانشگاه به وجود می آید، بنابراین پیشنهاد می شود تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام گیرد.
2) لازم است مربیان و معلمان به توانایی خودکارآمدی و شادکامی دانش‎آموزان توجه کنند. در واقع، یادآوری این نکته که پیشرفت تحصیلی دانش‎آموزان در مدرسه صرفاً به توانایی‎های هوشی آنان بستگی ندارد، بلکه به روابط والدین با مدرسه و امور تحصیلی و خودکارامدی و شادکامی دانش‎آموزان نیز بستگی دارد بنابراین، انجام پژوهش در این زمینه پیشنهاد می شود.
3) به منظور آشنایی و کاربرد و نقش مؤلفه‎های تأثیرگذار بر پیشرفت تحصیلی دانش‎آموزان، علاوه بر انجام تحقیق، کارگاه‎های آموزشی و دوره‎های ضمن خدمت برای دست‎اندرکاران تعلیم و تربیت برگزار شود.