خصوصیات کیفی اطلاعات مالی و استانداردهای حسابداری

2-2-3-2- ثبات رویه
قابل مقایسه بودن مستلزم این امر است که اندازه گیری و ارائه اثرات مالی معاملات و سایر رویدادهای مشابه در هر دوره حسابداری و از یک دوره به دوره بعد با ثبات رویه انجام گیرد و همچنین هماهنگی رویه توسط واحدهای تجاری مختلف حفظ شود. اگرچه برای نیل به قابل مقایسه بودن، ثبات رویه لازم است اما همیشه به خودی خود کافی نیست (نوروش٬1385٬ 21)3.
افشائیات یکی ازپیش شرطهای قابل مقایسه بودن، افشای رویه های حسابداری بکار رفته در تهیه صورتهای مالی و همچنین افشای هرگونه تغییرات در آن رویه ها و اثرات چنین تغییراتی می باشد. استفاده کنندگان باید قادر باشند تفاوت بین رویه های حسابداری برای معاملات و سایر رویدادهای مشابه را که توسط یک واحد تجاری طی دوره های مختلف بکار گرفته شده و رویه هایی را که توسط واحدهای تجاری مختلف اتخاذ شده است ، تشخیص دهند (نوروش٬1385٬ 21)1.
3-2-3-2- قابل فهم بودن
یک خصوصیت کیفی مهم اطلاعات مندرج در صورتهای مالی این است که به آسانی برایاستفاده کنندگان قابل درک باشد (همان ماخذ، 684 )2.
4-2-3-2- ادغام و طبقه بندی اطلاعات
یک عامل مهم در قابل فهم بودن اطلعات مالی نحوه ارائه آنهاست. برای اینکه ارائه اطلاعات مالی قابل فهم باشد لازم است که اقلام به نحوی مناسب در یکدیگر ادغام و طبقه بندی شود (همان ماخذ، 684 )3.
5-2-3-2- توان استفاده کنندگان
صورتهای مالی برای رفع نیازهای استفاده کنندگان مختلفی که از درجات مختلف آگاهی از فعالیتهای تجاری و اقتصادی و نحوه حسابداری برخوردارند، تهیه می شود. معهذا اطلاعات مالی عموماً بر اساس این فرض که استفاده کنندگان از آگاهی معقولی در مورد فعالیتهای تجاری و اقتصادی و نحوه حسابداری برخوردارند و اینکه مایل به مطالعه اطلاعات با تلاش معقولی هستند، تهیه می شود. در عین حال ، اطلاعات پیچیده ای که جهت رفع نیاز های تصمیم گیری اقتصادی مربوط تلقی می شود نباید به بهانه مشکل بودن درک آن توسط برخی استفاده کنندگان از صورتهای مالی حذف شود، گرچه این گونه اطلاعات نیز باید حتی المقدور به گونه ای ساده ارائه شود (همان ماخذ، 684 )4.
4-2- محدودیتهای حاکم بر خصوصیات کیفی اطلاعات مالی
به ندرت می توان اطلاعاتی تهیه کرد که کاملا مربوط ، قابل اتکا ، قابل مقایسه و قابل فهم باشد.
1-4-2- موازنه بین خصوصیات کیفی
یکی از محدودیتها این است که اغلب نوعی موازنه یا مصالحه بین خصوصیتهای کیفی ضرورت دارد . به طور مثال اطلاعاتی که قابل اتکاتر است اغلب از درجه مربوط بودن کمتری برخوردار است و به عکس . عموماً هدف ، دستیابی به نوعی توازن بین انواع خصوصیات به منظور پاسخگویی به اهداف صورتهای مالی است. اهمیت نسبی خصوصیتهای کیفی در موارد مختلف امری قضاوتی است (تاری وردی ، 1381، 7 )1.
2-4-2- به موقع بودن
هر گاه تاخیری نابجا در گزارش اطلاعات رخ دهد، اطلاعات ممکن است خصوصیت مربوط بودن خود را از دست بدهد. ممکن است لازم شود که مدیریت نوعی موازنه بین مزیتهای نسبی ” گزارشگری به موقع ” و ” ارائه اطلاعات قابل اتکا ” برقرار کند. برای ارائه به موقع اطلاعات، اغلب ممکن است لازم شود قبل از مشخص شدن همه جنبه های یک معامله یا رویداد، اطلاعات موجود گزارش شود که این از قابلیت اتکای آن می کاهد به عکس، هر گاه به منظور مشخص شدن همه جنبه های مزبور ، گزارشگری با تاخیر انجام گردد ، اطلاعات ممکن است کاملاً قابل اتکا شود ، لیکن برای استفاده کنندگانی که باید طی این مدت تصمیماتی اتخاذ کنند بی فایده شود. برای نیل به موازنه بین خصوصیات مربوط بودن و قابل اتکا بودن ، با توجه به الزامات قانونی در مورد زمان ارائه اطلاعات ، مهمترین موضوعی که باید مورد توجه قرار گیرد این است که چگونه به بهترین وجه به نیازهای تصمیم گیری اقتصادی استفاده کنندگان پاسخ داده شود.( کمیته تدوین استانداردهای حسابداری ایران، 1389، 687)2.
3-4-2- منفعت و هزینه
توازن بین منفعت و هزینه به جای اینکه یک خصوصیت کیفی باشد یک محدودیت مهم است. منفعت حاصل از اطلاعات باید بیش از هزینه تهیه و ارائه آن باشد . معهذا ارزیابی منفعت و هزینه اساساً یک فرآیند قضاوتی است.
مضافاً هزینه ها لزوماً بر عهده استفاده کنندگانی که از منافع اطلاعات بهره می برند قرار نمی گیرد منافع اطلاعاتی ممکن است نصبیت استفاده کنندگانی غیر از آنهایی که اطلاعات برای آنها تهیه شده است ، شود . به دلایل فوق اغلب ارزیابی منفعت و هزینه تهیه و ارائه اطلاعات مشکل است( کمیته تدوین استاندارد های حسابداری ایران 1387، 687 )1.
5– 2 روشها و عناصر سیستم های اطلاعاتی
1-5-2 فعالیتهای تجاری و نیازهای اطلاعاتی
قبل از طراحی یک سیستم اطلاعاتی حسابداری برای شرکت باید بدانیم شرکت چگونه فعالیت می کند . این موضوع موجب می شود قادر باشیم انواع مختلف اطلاعات مورد نیاز برای اداره مفید شرکت و همچنین انواع داده ها و روش هایی را که برای گردآوری اطلاعات لازم خواهد بود ، شناسایی کنیم.
2-5-2 پردازش معاملات : مدارک و رویه ها
یکی از فعالیت های اساسی سیستم اطلاعاتی حسابداری پردازش « کارا و اثر بخش » داده ها مربوط به فعالیتهای یک شرکت است. پردازش معاملات شامل سه مرحله اصلی به شرح زیر است :
1 – گردآوری داده های معامله در قالب مدارک مثبته
2 – ثبت داده های معامله در دفاتر روزنامه به ترتیب زمان و وقوع معامله.
3 – انتقال داده ها از دفاتر روزنامه به دفاترکل که بر اساس زمان و وقوع و نوع حساب مرتب می شوند.