تعیین مؤلفه های ترویج بازاریابی گل و گیاه زینتی در شهرستان کرج- قسمت ۳

یکی از مسائلی که اکثر کشورها خصوصاً کشورهای در حال توسعه با آن مواجه هستند، فقدان اطلاعات درباره بازاریابی است. به منظور برطرف ساختن این مسئله، می بایست واحدهای خاص و سیستم های اطلاعات بازاریابی وجود داشته باشد. در مطالعات انجام شده در مرکز پژوهش های بازرگانی(۲۰۰۷)، مهم ترین مسائل و محدودیت های شرکت های کوچک و متوسط، تشخیص بازار، مهارت های بازاریابی و دسترسی به اطلاعات و بازارهای جهانی است(ارفعی و همکاران، ۲۰۱۲).
از سوی دیگر بازاریابی به مفهوم درک نیاز مصرف کنندگان و عرضه آن نیازها بطور سودمند تعریف می شود. با این وجود کشاورزان اغلب نمی دانند چگونه خریداران جدید را پیدا کنند، از روند تغییر تقاضای محصولات اطلاعی ندارند، نمی دانند چه محصولی و در چه وضعیتی بیشترین سودمندی را خواهد داشت، آنها درک لازم از چگونگی بهبود قیمت محصولات خویش ندارند و غیره. که وظیفه مروج است تا با آگاهانیدن کشاورزان درباره بازار، به بهبود فرایند بازاریابی کشاورزان کمک نماید تا در نهایت آنها قادر شوند، تصمیمات تجاری مناسب را اتخاذ نمایند(دکسی[۱]، ۲۰۰۵).
نظام بازار رسانی گل و گیاه در ایران ناکارا و ساختار بازار، یک ساختار غیر رقابتی است. شرایط غیررقابتی که باعث وجود اطلاعات ناقص در بازار خواهد شد، امکان برنامه ریزی تولید برای تولید کنندگان را میسر نمی سازد و به دلیل وجود مازاد عرضه یا تقاضا در این شرایط، نوسانات قیمت گل در سطح عمده فروشی این بازار زیاد است. در ساختار فعلی تولید کننده کمترین و مصرف کننده بیشترین قیمت ممکن را، به ترتیب دریافت و پرداخت، می نمایند. بنابراین، اصلاح ساختار بازار گل و گیاه کشور از حالت سنتی به ساختار نوین و شناخت مولفه های ترویج بازاریابی گل و گیاهان زینتی ضروری است(نیکوئی و همکاران، ۱۳۸۸).
وجود موانع مختلف اقتصادی مانند گرانی نهاده ها، سختی و نبود امکانات کافی، حمل و نقل، بروکراسی در امور بازرگانی دولتی، عوامل فنی مانند نبود وسائل و تجهیزات مورد نیاز، کمبود دانش فنی مروجین و کارشناسان کشاورزی، سطح پائین دانش فنی بهره برداران، عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند سطح پائین سواد، عدم آشنائی کافی بهره برداران و صادرکنندگان با ویژگی و بازارهای بین المللی، عدم آشنائی صادرکنندگان با اقتصاد تولید و بازاریابی گل و گیاهان زینتی از جمله مشکلات عدیده در فرایند تولید اقتصادی و صادرات گل و گیاهان زینتی است. از سوی دیگر برخی ویژگی ها از جمله فساد پذیر بودن و طول عمر کوتاه گیاهان زینتی، سرعت تحول زیاد، لوکس بودن و بستگی زیاد به سلیقه و فرهنگ، نوسانات شدید تقاضا، تنوع طلبی بازار، حاکمیت ساختارهای سنتی بر بازار گل و گیاه ایران و رانت جوئی و تصمیم گیری در راستای منافع گروهی ویژه به جای منافع بخش، پیچیدگی های بازار گل و گیاه ایران را افزایش داده است. از آنچه گفته شد می توان دریافت که نبود مدیریت بازاریابی، بازاررسانی و فروش به همراه نوسان فصلی قیمت ها، اطلاع رسانی نامناسب در بازارهای اصلی، حضور گسترده واسطه ها، عدم کارایی شبکه بازار رسانی و خدمات بازاریابی و در نهایت عدم تعادل بازار گل، ازجمله مشکلات فعلی ساختار بازار داخلی گل و گیاه کشور می باشد(نیکوئی و بخشوده، ۱۳۸۹).
شیوه سنتی تولید و عدم استفاده از فناوری جدید در تولید این محصول، عدم سرمایه گذاری مناسب در جهت صنعتی کردن آن، ضعف بازاریابی صادراتی نظیر ضعف بسته بندی و درجه بندی، فقدان یا کمبود پایانه های صادراتی، عدم شناخت از ساختار بازارهای مختلف خارجی و وضعیت رقبا، ضعف تبلیغات و دیگر موانع صادراتی عواملی هستند که در کاهش سهم صادرات و تجارت این محصول موثر هستند. بازاریابی صحیح محصول در داخل و خارج کشور به منظور حذف دلالان و واسطه های گل و توجه ویژه به صادرات گل از راه کارهای اساسی رفع چالش های تولید گل است(کیانی و کافی، ۱۳۸۴).
مرکزیت بازار گل ایران در تهران قرار دارد که فعالیت آن از سال ۱۳۵۰ با ۱۵ تولید کننده گل آغاز شده است در سال ۱۳۸۷، بین ۸ تا ۱۰ هزار واحد تولیدى کوچک و بزرگ گل، محصولات شان را براى عرضه به این بازار ارائه کرده اند. این بازار شامل دو پایانه گل به نام های امام رضا و شهید محلاتی است. این پایانه ها زمین های بزرگی می باشند که با سوله هایی تقسیم بندی و هر کدام از سوله ها به یک نوع گل اختصاص داده شده است. هر روز پیش از طلوع آفتاب وانت بارها و کامیون هایی که از شهرهای مختلف ایران گل بار زده اند، به پایانه ها می رسند و انواع گلدان ها و گل های ساقه بریده را به خریداران عمده در بازارهای گل می رسانند. در پایانه بازار گل شهید محلاتی، علاوه بر بنکداران (کسانی که گل را به صورت عمده خریداری) می کنند، مغازه داران تهرانی و مصرف کنندگان خصوصی نیز خرید می کنند. در حال حاضر حدود ۳۸۰ غرفه عرضه گل در این پایانه وجود دارد. روزانه یک میلیون شاخه گل از باغ هاى شمال کشور، محلات، کرج و باغ هاى اطراف تهران براى پخش در سراسر کشور در بازار گل شهید محلاتى تهران عرضه مى شود . پایانه اول تهران که به بازار گل امام رضا معروف است، در جاده خاوران کیلومتر ۳ اتوبان تهران مشهد واقع شده و از آنجا بیشتر گل به صورت عمده فروشی برای شهرستان ها فرستاده می شود. این پایانه در قطعه زمینی به مساحت حدود ۵ هکتار از سال ۱۳۷۶ به بهره برداری رسید و در اردیبهشت سال ۱۳۸۷ ، با ۶۲۰ غرفه عرضه گل در داخل ۸ سوله مسقف روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون شاخه از انواع مختلف در آن وارد و مورد معام

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

له قرار گرفته اند. علاوه بر غرفه های مسقف ذکر شده، عده ای از عرضه کنندگان گل به علت عدم توانائی پرداخت اجاره محل و یا موقت بودن فعالیت های شان گل های خود را در کنار دیوارهای سوله ها عرضه می کنند و جزء غرفه داران بی سقف محسوب می شوند. این بازار بزرگترین محل تجارت گل در ایران است که علاوه بر ارسال محموله به استان ها و شهرستان های دیگر کشور، امکان صدور به کشورهای حاشیه خلیج فارس و آسیای میانه را نیز دارا می باشد. با وجود اهمیت این بازار در تجارت گل و گیاه کشور، ولی موانع و مشکلات متعددی بر فعالیت تجاری این مرکز حاکم است. هزینه های جاری و نگهداری بازار زیاد و درآمدهائی که منحصراً بابت وصول اجاره محل ها دریافت می شود در مقابل آن ناکافی است و لذا امکان تامین تجهیزات بهتر محدود و ناممکن است. در این راستا، بازار گل فاقد یک سردخانه مجهز برای نگهداری محصولات است و لذا فروشندگان، چنانچه هر روز موفق به فروش گل های عرضه شده به بازار نباشند، ناچار به برگشت دادن آن شده و متحمل خسارت می شوند. با وجودی که زمینه صدور انواع گل به کشورهای خارجی فراهم است، اما عدم آگاهی از نوع گل های مورد پسند و چگونگی بسته بندی و زمان مناسب عرضه آنها به بازار هدف، امر صادرات را کند و کم رنگ نموده است. محموله های صادراتی گل با پروازهای بین الملی معمولی باید صادر شوند که هم هزینه آن زیاد و هم در صورت تغییر ساعات پرواز، محموله ها با تاخیر به مقصد می رسند و در نتیجه، با از دست دادن تازگی با افت قیمت و یا تلفات مواجه می گردند(سلطان محمدی، ۱۳۸۷).
معمولا در کشورهای دیگر گل های ساقه بریده را با ماشین های مجهز به یخچال و در حالی که تمامی شاخه ها در آب قرار گرفته اند جابجا می کنند، اما در ایران این نوع گل به صورت فله ای و گاه بعد از یک روز در راه ماندن به پایانه های تهران می رسد تا از آنجا در کل کشور پخش شود. حمل و نقل گل در ایران به وسیله اتوبوس، وانت و کامیون انجام می پذیرد که با توجه به حساسیت گل ها در برابر فشار سبب کاهش کیفیت و افزایش ضایعات می گردد. بر این اساس، بیش از ۵۰ درصد تولید گل کشور تبدیل به ضایعات مى شود(نیکوئی و همکاران، ۱۳۸۸).
از طرفی تولیدکننده هاى گل اصلاً روى بازار مصرف خارجى نمى توانند حساب کنند. از مهمترین مشکلات صادرات گل و گیاه زینتی مسئله حمل و نقل می باشد، با توجه به گرانی تعرفه های حمل و نقل خطوط هوایی خارجی، شرکت های هواپیمایی ایران نیز نمی توانند به صادرات گیاهان زینتی برای رسیدن به مقصد خاص در زمان خاص سرویس دهی نمایند(سلطان محمدی، ۱۳۸۷).
بر این مبنا است که دامنه حمایت های ترویج از کشاورزان باید فراتر از محدوده مزارع و فرایند صرف تولید در مزرعه باشد. بنابراین مروجان ملزم به کسب مهارت های متعدد درخصوص مدیریت تولید و بازاریابی شدند که در این حالت درک و کاربرد مؤثر ترویج در بازاریابی مسئولیت هر کارگزار ترویج خواهد بود و تمام تلاش های بازاریابی نیز با کارکنان شروع می شود و بخش لاینفک شغل هر کارگزار ترویج درتمام سطوح سازمانی از پایین تا بالا، بازاریابی است(ریتر و ولچ[۲]، ۱۹۹۸).
با توجه به نکات مطروحه، چالش ها و نارسائی هائی در مقابل وضعیت موجود اقتصادی و بازاریابی گل و گیاهان زینتی ایران وجود دارد که برای دستیابی به جایگاه واقعی ایران در بازار جهانی گل، بایستی این وضعیت موجود اصلاح گردد، بنابراین ضروری است با شناخت اجزای سازنده ترویج بازاریابی به ویژه در حوزه گل و گیاهان زینتی برای برخی از مسائل و مشکلات شناختی و کارکردی فراروی گل کاران تدابیر لازم اندیشیده شود. در این راستا شناخت مؤلفه های ترویج بازاریابی گل و گیاهان زینتی از نظر گلکاران و کارشناسان ترویج، ضروری به نظر می رسد، بنابرایت پژوهش حاضر بر آن است به بررسی مؤلفه های ترویج بازاریابی گل و گیاه زینتی در شهرستان کرج بپردازد.
سوال های پژوهش
۱) مؤلفه های مدیریتی موثر بر ترویج بازاریابی گل و گیاه زینتی در شهرستان کرج کدامند؟
۲) مؤلفه های روانشناختی موثر بر ترویج بازاریابی گل و گیاه زینتی در شهرستان کرج کدامند؟

 

عکس مرتبط با اقتصاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *