دانلود پایان نامه

اگر توبه واقعی انجام گیرد، خداوند علاوه بر نابودی گناهان، آنها را تبدیل به نیکی و حسنات می کند؛ چنان که می فرماید: «اِلّا مَن تابَ وَ امَنَ وَ عَمِلاً صالِحاً فَاولئِکَ یُبَّدِلُ اللهُ سَیِّئاتِهم حَسَناتٍ وَکانَ اللهُ غَفُوراً رَحیماً»؛ (فرقان/70) «مگر کسانی که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند که خداوند گناه آنان را تبدیل به حسنات می کند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده است.»
از آیه مذکور چند مطلب استفاده می شود:
الف)- خداوند به وسیله توبه، گناهان تابئین را محو نموده و به جای آن طاعات ثبت می نماید.
ب)- خداوند بعد از توبه ملکه معصیت در نفس را، به ملکه طاعت مبدل می کند.
پ)- خداوند به عبد تائب توفیق می دهد که طاعت را به طور کامل، به جا آورده و در پایان به جای هر عقاب و عذابی یک پاداش و ثوابی قرار می دهد (کاشانی، 1372، ص421).
اما«علامه طباطبائی» معتقد است: ظاهر جمله«یُبَّدِلُ اللهَ سَیِاتِهم حَسَناتٍ» مخصوصاً با در نظر داشتن اینکه خداوند در ذیل آیه فرموده است: «و خدا غفور و رحیم است» این است که، هریک از گناهان تابئین، خودش مبدل به حسنه می شود، نه عقاب اعمال گذشته، نه ملک معصیت و نه اعمال آینده» (طباطبائی، 1372، ج 15، ص264).
3-3-1-5- رستگاری ابدی
از مهمترین آثار اخروی توبه، عاقبت به خیری و رستگاری ابدی است. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «وَ تُوبُوا اِلَی اللهِ جَمعیاً أَیُّهَا المُؤمِنون لَعَلَّکُم تُفلِحونَ»؛ (نور/31) «ای مؤمنان! همگی به سوی خدا توبه کنید؛ شاید رستگار شوید.»
3-3-1-6- آسایش ابدی
در کنار رستگاری، آسایش ابدی نیز از پیآمدهای توبه شمرده شده است «اِلّا مَن تابَ و َعَمِلَ صالِحاً فَاولئِکَ یُدخِلونَ الجَنَّهَ» (فرقان /70)
؛«مگرکسانی که توبه کنند و ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد پس آنان داخل بهشت می شوند.»
3-3-1-7- بهره گیری از دعای فرشتگان
در قرآن کریم آمده است :
«اَلذَّ ینَ یَحمِلونَ العَرشَ و َمَن حَولَهُ یُسَبحونَ بِحَمدِ رَبِّهِم و َیُؤمِنونَ بِهِ و َیَستَغفِرونَ لِلّذینَ آمَنوا رَبَّنا وَسِعَت کُلَّ شَیء رَحمَهَ و َعِلماً فَاغفِرلِلَّذینَ تابُوا وَ اتَّبِعوُا سَبیلَکَ وَ قِهِم عَذابَ الجَحیم» ؛(غافر/7)« طلب مغفرت و آمرزش به وسیله ملائک برای مؤمنان، علاوه بر اینکه مقدمه ای برای وصول به هر نعمت بزرگی است، خود مطلوب بالذات است. بنابراین روایتی که از امام صادق(ع) نقل شده، طلب مغفرت ملائک برای مؤمنین از موهبتهای خداوندی است، که به پاس توبه و بازگشت بندگان پاکش، نصیب آنها می گرداند (کاشانی، 1372، ص 369).
3-3- 1-8- افزایش روزی :توبه علاوه بر آثار و برکات بیشمار معنوی و اخروی، اثر و برکت دنیوی و مادّی نیز دارد و در ازدیاد رزق و روزی انسان نیز اثر گذار است. علی علیه السلام در این باره میفرماید: «وَ قَد جَعَلَ اللهُ سُبحانَهُ الإستِغفارَ سَبَباً لِدُرورِ الرِزقِ وَ رَحَمَهِ الخَلقِ؛ (نهج البلاغه، خطبه 143، ص262) «و خداوند استغفار را وسیله دائمی فرو ریختن روزی و موجب رحمت آفریدگان [خود] قرار داده است.» و ادامه میدهد: « سپس [در قرآن] خود فرمود: «إستَغفِرُوا رَبَّکُم إنَّهُ کانَ غَفَّاراً یُرسِل السَّماءَ عَلَیکُم مِدراراً وَ یُمْدِدْکُم بِأموالٍ وَ بَنینَ وَ یَجعَل لَکُم جَنَّاتٍ وَ یَجعَل لَکُم أنهارا» ؛ (نوح/11و10) «از پروردگار خود [با توبه] آمرزش بخواهید که بسیار آمرزنده است تا بارانهای پر برکت را از آسمان پی در پی بر شما فرو ریزد و با بخشش اموال فراوان و فرزندان شما را یاری دهد و باغستانها و نهرهای پر آب در اختیار شما گذارد.»
و در حدیثی دیگر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله میفرماید: « مَنْ أنعَمَ اللهُ عَلَیهِ نِعمَهً فَلیَحْمِدِ اللهَ تَعالی وَ مَنِ السْتَبْطَأَ الرِّزقَ فَلیَستَغفِرِ اللهَ وَ مَن حَزَنَهُ أمرٌ فَلیَقُل لاحَولَ وَ لاقُوَّهَ إلاّ بِاللهِ؛ (مجلسی، بی تا، ج 75، ص 201) کسی که خدا نعمتی به او بدهد، پس باید ستایش خدای بلند مرتبه را کند و کسی که روزیش تأخیر کرده، باید از خدا طلب آمرزش کند و کسی که امری او را ناراحت کند، باید بگوید: لاحول و لا قوه إلا بالله.»
3-3-2- آثار اثباتی توبه
منظور از آثار اثباتی توبه، نتایجی است که در مقام ظاهر یا در مقام اثبات از آن منتج می گردد. این آثار عبارتند از: سقوط مجازات، قبول شهادت تائب و عفو امام.
3-3-2-1- سقوط مجازات
اثر اصلی توبه، سقوط مجازات مجرمین می باشد. این اثر مربوط به توبه قبل از اثبات جرم است که مورد قبول فقهای امامیه و اکثر فقهای عامه قرار گرفته است. قانون مجازات اسلامی نیز به تبعیت از مشهور توبه قبل از اثبات جرم را سقط مجازات میداند. تفصیل این مباحث در فصل بعد خواهد آمد آنچه در این جا مد نظر است، بیان آیاتی است که ناظر بر تأثیر توبه در سقوط مسئولیت کیفری میباشد.
الف)- خداوند متعالی در سوره نساء آیه 16:
«و َالَذَّینَ یَاتیانها مِنکُم فَإِذوا هما فَاِن تابا وَ اَصلَحا فَاعرِضُوا عَنهُما إنّ اللهَ کانَ تَوّاباً رَحیماً»؛ «هرکس از مسلمانان عملی ناشایسته مرتکب شود چه زن چه مرد، آنها را به سرزنش و توبیخ بیازارید چنانچه توبه کردند دیگر معترض آنها نشوید که خداوند توبه خلق را می پذیرد و نسبت به آنها مهربان است.»
در«آیات الاحکام حقوقی و جزایی آمده است: «ها» در«یأتیانها» به «فاحشه» بر می گردد و مقصود او «ایذاء»، «آزار» نیست، بلکه: «کیفر لواط» می باشد چرا که اطلاق کیفر در آیه مذکور، با ادّله خاصّ کیفر لواط تقیید گردیده است. در مورد اسناد توبه به خداوند، گرچه بیشتر از پذیرش توبه، سخن به میان آمده است، لیکن ممکن است مقصود نفس بازگشت و انصراف باشد، با این توضیح که، بازگشت بنده، بازگشت از گناه است و بازگشت خداوند، بازگشت او از کیفر می باشد (گرجی، 1383، ص 182).
ب)- همچنین در آیات 38 و 39 سوره مائده در خصوص توبه سارق می فرمایند:
«و َالسّارِقُ و َالسّارِقَه فَاقطَعوا أَیدیَهُما جَزاءً بِما کَسَبا نکالاً مِنَ الله وَ اللهُ عَزیزٌ حَکیم فَمَن تابَ مِن بَعدِ ظُلمِهِ و اَصلَحَ فَإِنَّ اللهَ یَتوبٌ عَلَیهِ أنّ اللهََ غَفورً رَحیم»