اقلیم گرم و خشک و اثرات نامطلوب

0 Comments

اقلیم های مرطوب و نقاطی که بارندگی فراوان باشد ، آب باران می¬تواند در ترکها و درز ناچیز دیوارهای ساختمان و یا ریشه بنا اثر کند و بنا را دچار نشست کرده و ترکهای عمیق به وجود آورد و در مجموع موجب پیدایی رطوبت در کل ساختمان می¬شود که به شرح آن می¬پردازیم .
برای پیشگیری از این نقیصه می¬توان به اصول پی¬سازی صحیح و قیراندودهای افقی بر روی پی و کرسی¬ها و اتصال قیراندودهای عمودی در پشت پی¬ها و دیوارهای بنا آن را تا سطح زمین طبیعی عایق ساخت . استفاده از کوره¬پوش در زیر فضای مسکونی و با به کار بردن نوع سنگهای کروی و استفاده از قیراندود در کف¬سازی و در سقفها و با بهره¬گیری از شیروانی با اصول صحیح آبروها و ناودانی ، ساختمان را محافظت کرد . در مواردی که زمین و محوطه¬ی اطراف ساختمان از زمینهای بسیار مرطوب و نمناک باشد ، می توان به وسیله زهکشی بنا را عاری از رطوبت های شدید کرد .( شکل¬های ۱۱ و ۱۲ )
اثر باد بر ساختمان
یکی از عناصر مؤثر در اقلیم شناسی ، وجود بادهایی است که در سطح زمین به وجود می آید . این بادها هر یک دارای مرکزیت می باشد که در نتیجه بادهای موسمی ، قطبی ، نیمه استوایی و بادهای پراکنده و محلی را به شکلهای مختلف پدید می آورد . وجود این بادها و اثر برخورد آنها با ساختمانها ، خالی از اشکال نیست . مسلماً ساختن بنا در مناطق بادگیر و در مسیر وزش بادها ، عوارض ، خطرناک و خساراتی را بر ساختمان وارد می آورد که به شرح آن می پردازیم .
۱ـ زندگی در ساختمان هایی که در خط و مسیر حرکت بادها ساخته می¬شوند ، از نظر روحی آزاردهنده هستند . مهم ترین عامل آزاردهنده در این گونه ساختمانها ، وجود اصواتی است که در روز و خصوصاً شبها از برخورد و پیچشهای باد حاصل می¬شود به طور مداوم اثرات نامطلوب بر اعصاب و روان ساکنین این بناها خواهد گذاشت .
۲ـ دیده شده که بادهای مختلف بناهای سبک را تخریب کرده و خسارات مالی و جانی بر جای گذارده است . در این مورد بایستی دیوارهای خارجی قطور و بناها فاقد ارتفاعی بلند و چند طبقه باشد و از ساخت بناهای منفرد در دشت و مکانهایی که پیوسته در جهت حرکت و مسیر بادهای ذکر شده می باشند ، خودداری شود .
۳ـ بناهایی که دارای شیروانی و پوششهای مشابه می¬باشد ، بایستی شیب بندی شیروانی و خرپا به صورت یک طرفه و شیب تند آن در جهت باد باشد . عدم توجه به این اصول موجب می¬شود تا باد به راحتی شیروانی خرپاهای مضرس کارخانجات بزرگ را از جا کنده و یا واژگون کند و در مواردی شیروانی و نیمه خرپا و خرپاهای معمولی را از جای خود بلند کرده و در اطراف پراکنده و سرنگون می سازد .
تقلیل دادن شدت باد
تجارب هنر معماری چند هزار ساله راههای جلوگیری از تخریب بنا را که از رهگذر بادهای مختلف حاصل می¬شود ، آزموده که استفاده از آنها بدین شرح می باشد .
الف : برای پیشگیری از بادهای شدید از وجود بادشکنها که به صورت بوته و گیاه و دیوارهای قطور آجری و یا ردیف بندی درختان بلند با رعایت فواصل معلوم که تا نزدیکی بناها کاشته می¬شود، استفاده می¬گردد .
ب : چنانچه شدت باد زیادتر باشد می¬توان با موانعی نظیر درختکاری به صورت ردیف بندیهای منظم و درختکاری پراکنده در بین آنها از فاصله های دور تا نزدیکی بناها از شدت باد به مقدار زیاد کاست . میزان این کاهش بین ۵۰ تا ۶۶ درصد می¬رسد و از سرعت باد که در مواردی تا ۳۲ کیلومتر در ساعت می رسد ، به مقدار زیادی می کاهد .
توجه : استفاده از موانع آجری و یا دیوارهای خشتی و گِلی قطور باید طوری باشد که در تابستان مانع از رسیدن بادهای خنک کننده و نسیمهای ملایم به بناها نباشد . ( شکل های ۱۳ و ۱۴ )
ج : در مناطق خشک کویری حرکت باد ، ماسه های روان را به داخل روستاها و شهرکها و شهرها می کشد ، که این خود برای سلامت انسان ها زیانبار است.از این رو از وجود درختان کاج که ریشه¬ی خود را به سرعت در اعماق زمین و تا ۷۰ متری به آب می¬رساند ، سود برده و این درختها را به صورت کمربندی در اطراف شهرها می¬کارند . این روش به میزان قابل توجهی به مطلوب سازی آب و هوا کمک کرده و باعث خنک کردن نسبی مناطق مذکور می¬شود. نتیجه کاربرد این روش را می¬توان در شهر خواف در نزدیکی مرز ایران و افغانستان به خوبی مشاهده کرد ، که اثرات مهمی در سالم سازی محیط زیست آن منطقه داشته است .
د : در مناطق بادگیر ، به ارتفاع باز شو پنجره و نورگیر باید توجه شود که دست انداز آنها بیش از ۱۵۰ سانتیمتر انتخاب گردد تا کوران هوا و باد باعث اختلال در نظم زندگی و فضاهای داخلی ساختمانهای مسکونی و عدم کارآیی واحدهای آموزشی و اداری و درمانی و موارد دیگر نگردد .
بدیهی است اگر حرکت باز شو پنجره ، در جهت محور افقی باشد ، می توان به میزان قابل توجهی وزش باد و کوران را به داخل فضاها کنترل کرد .
اقلیم شناسی ایران
ایران در عرض جغرافیایی ۲۵ درجه و ۴۰ ثانیه و به صورت فلاتی بلند می باشد و اکثر زمینهای آن بیشتر از ۴۷۵ متر از سطح آبهای سواحل خلیج فارس ارتفاع داشته و در قسمت معتدل نیم¬کره¬ی شمالی واقع شده است .
ایران از دو حوزه دارای دریا است . حوزه¬ی خلیج فارس و اقیانوس هند و حوزه¬ی شمال دریای خزر که بزرگترین دریاچه دنیا می باشد . در کناره¬های حوزه¬ی شمالی ، سلسله جبال البرز و از طرف دیگر سلسله کوههای زاگرس مانع از رسیدن هوای معتدل مرطوب و سرد به قسمتهای میانی و کویری کشور می¬شود. به طوری که این عوامل باعث شده که نقاط مختلف ایران دارای آب و هوائی متمایز از یکدیگر باشد و به نام اقلیم چهارگانه مشهور شده که ذیلاً به شرح آن و معماری آن اقلیمها می پردازیم
۱ـ اقلیم معتدل و مرطوب ( سواحل دریای خزر ) .
۲ـ اقلیم سرد ( کوهستانهای غربی ) و سرزمین های آن اقلیم .
۳ـ اقلیم گرم و خشک ( فلات مرکزی ایران ).
۴ـ اقلیم گرم و مرطوب ( سواحل جنوب و خلیج فارس ) .
۱۶ )