اقدامات تأمینی و تربیتی و رفتار پرخاشگرانه

1- یکی از دلایل عمده افراد به رفتارهای پرخاشگرانه فقدان مهارت های اجتماعی می توان از این روش امیدبخش برای کاستن هرچه بیشتر خشونت های انسانی علی الخصوص تهدید بهره جست. از دیگر راههای کنترل و پیشگیری از پرخاشگری می توان به ابداع و ایجاد واکنش های نامتجانس از جمله (هم حسی، شوخی، تحریک جنسی ملایم) اشاره کرد.
2- با استفاده از اقدامات وضعی و اعمال تغبیرات فیزیکی در مناطق خارج از دید و جرم از دید و جرم زا نظیر روشن کردن چراغ در یک خیابان یا کوچه یا مکان های تاریک، می توان فرصت ارتکاب جرم تهدید و اخاذی را از بزهکارانی که در تاریکی شب و با استفاده از خلوت بودن مکان اقدام به انجام چنین اعمالی می زنند را گرفت.
3- منع رفت و آمد و تردد با وضع ظاهری آراسته و همراه داشتن وسایلی مانند کیف، خصوصاً برای خانم ها در مکان ها و معابری که فاقد محافظت پلیس و نقاط دورافتاده و خارج از شهر به ویژه در هنگام شب
4- جمع آوری و محدود کردن ادوات و ابزارهایی که ممکنا ست در ارتکاب جرم تهدید موثر واقع شده یا وقوع این جرم را تسهیل کند نظیر اسلحه و چاقو و قمه
5- از طریق تربیت صحیح و اصولی فرزندان توسط خانواده و تأمین معقول و به جای نیازها و خواسته های ایشان و ایجاد رابطه مسالمت آمیز از طریق تربیت و تعامل با دیگران و پرهیز از هرگونه تبادل قهرآمیز از ارتکاب جرم تهدید و پرخاشگری جلوگیری نمود.
6- افرادی که دارای علائم پرخاشگری هستند و پرخاشگری در آن ها به صورت عادت درآمده و پرخاشگری را تنها وسیله ارتباط با دیگران و تأمین خواسته هایشان می دانند باید مورد مطالعات روانشناسی قرار گرفته و حسب مورد تحت رفتار درمانی یا دارو درمانی قرار گیرند.
7- با آموزش و ارتقای اطلاع رسانی و بهره گیری از ابزارها و تکنولوژی نوین و همچنین با کنترل اعمال و اقدامات نوجوانان و جوانانی که ناآگاهانه خود را در معرض خطر قرار می دهند به یاری افرادی که بیشتر در معرض بزه دیدگی جرم تهدید قرار دارند برخاسته و بدین وسیله تا حد امکان از بزه دیدگی این افراد در برابر جرم تهدید جلوگیری به عمل آید (از جمله کسانی که با توجه به نوع زندگی با فعالیت روزمره شان بیشتر در مظان بزه دیدگی جرم تهدید قرار دارند مثل افرادی که شب کار هستند ساعات زیادی را در شب سپری می کنند و…).
8- با بهره گیری از برخی اقدامات موثر پلیس نظیر اجرای مقررات مربوطه به اماکن عمومی و ایجاد امکانات مناسب برای افزایش دسترسی به پلیس مانند ایجاد پاسگاههای کوچک سیار و ایجاد پلیس محلات به پیشگیری از بزه دیدگی جرم تهدید پرداخت.
9- در نهایت بهترین ابزار پیشگیری از ارتکاب جرم تهدید و همچنین پیشگیری از عملی ساختن موضوع مورد تهدید توسط مرتکب اعمال ماده 14 قانون اقدامات تأمینی و تربیتی برای مجرمین خطرناک می باشد. این ماده مقرر می دارد: «هر گاه شخصی که محکوم به مجازات جنایی یا جنحه ای گردیده صریحاً نظرش را بر تکرار جرم اظهار نماید دادگاه بنا به تقاضای شخص تهدید شده یا متضرر از جرم می تواند از او بخواهد تعهد کند مرتکب جرم نگردد، وجه الضمان متناسب برای این امر بدهد. هرگاه مشارالیه از این تعهد خودداری کرده و وجه الضمان مقرر را نسپارد دادگاه می تواند دستور توقیف موقت او را صادر نماید. مدت این توقیف بیش از دو ماه نخواهد بود. اگر متعهد ظرف 2 سال از تاریخی که وجه الضمان سپرده مرتکب جرم گردد و وجه الضمان به نفع دولت ضبط می شود و آن به او یا قائم مقام قانونی او مسترد خواهد شد».
ب) بزهکاران جرم تهدید
یکی از مهم ترین بازیگران صحنه مجرمانه شخص بزهکار است. لذا بررسی بزهکاران جرم تهدید و علل و عوامل ارتکاب جرم از سوی این شخص باید مورد توجه و بررسی خاص قرار گیرد. تهدید از دیدگاه روانشناسی جنایی به دو صورت تهدید کلامی و نیز تهدید غیرکلامی قابل تصور است. آنچه مسلم است این نکته است که تهدید را باید در چهارچوب پرخاشگری، خشونت و شیوه خوبی مورد بررسی قرار داد. پرخاشگری معمولاً به رفتاری اطلاق می شود که قصد از آن صدمه رساندن (جسمانی یا زبانی) به خود فرد دیگر و نابودکردن دارایی افراد است.
محققان علت های گوناگونی را برای پرخاشگری برشمرده اند، اولین نظریه فرضیه ناکامی پرخاشگری است. طبق این نظریه افرادی که دچار ناکامی و محرومیت می شوند و مورد بی اعتنایی و یا در معرض تهدید قرار می گیرند رفتار پرخاشگرانه از خود نشان می دهند، به عبارت دیگر در شرایط ناکام کننده، پرخاشگری پاسخ طبیعی و تقریباً خودکار ناکامی است.
نظریه دوم فرضیه پرخاشگری رفتار آموخته شده اجتماعی است. طبق این نظریه پرخاشگری آموختنی و تجربی است بدین صورت که پرخاشگری می تواند از طریق مشاهده یا تقلید آموخته شود و هرچه بیشتر تقویت شود احتمال وقوع آن بیشتر می شود. طبق این نظریه ناکامی به ویژه کسانی را به پرخاشگری برمی انگیزد که یاد گرفته باشند در برابر موقعیت های ناراحت کننده، رفتار و نگرش های پرخاشگرانه از خود نشان دهند. نظریه دیگر زیست شناسی تکاملی است. طبق این نظریه انسان ها مجهز به برخی مکانیسم های عصبی هستند که به آنان امکان می دهد پرخاشگرانه رفتار کنند اما فعال شدن این مکانیسم ها در اختیار کنترل شناختی است. در برخی از افرادی که مبتلا به ضایعه ی مغزی هستند ممکن است محرکی که به طور طبیعی رفتار پرخاشگرانه ایجاد نمی کند، پرخاشگرانه واکنش نشان دهد، در چنین مواردی نظارت قشر مختل شده است، یعنی تحریک نواحی مغز به ویژه هیپوتالاموس به خودی خود سبب برانگیختگی پرخاشگری یا کاهش آن می شود.
بنابراین دو خصیصه عمده در افراد پرخاشگر وجود دارد:
1. خشونت زبانی و کلامی (تهدید) تنها وسیله ارتباط آن ها با محیط است.
2. عدم توانایی ایشان در اجرای ارتباطات مسالمت آمیز با دیگران
مورد دیگری که در خصوص بزهکاران جرم تهدید مورد توجه قرار می گیرد سن این افراد است. از منظر جرم شناسی دوره های سنی مختلفی وجود دارد و هریک از این دوره ها ویژگی خاص خود را دارد.
سومین رده سنی از این دوره ها 18 تا 30 سالگی است. به افراد این دوره سنی، جوانان بزرگسال می گویند. معمولاً این دوره سنی با ارتکاب بیشتر جرایم خصوصاً جرایمی که نیاز به قدرت و زور و صرف اعمال بیشتر انرژی باشد همراه است. بزهکاران جرم تهدید معمولاً در این دوره سنی قرار دارند، زیرا تهدید جرمی همراه، خشونت است و به لحاظ قدرت جسمی بالا مرتکب این نوع جرایم می شوند. در روانشناسی علتهای دیگری نیز برای پرخاشگری و تهدید ذکر گردیده که از جمله می توان به تغییرات محیط جسمانی (مانند صدا، حرارت، آلودگی هوا) و تأثیر الکل و مواد مخدر و محرک و عوامل دیگری مثل فقر، تراکم جمعیت و اعمال مقاماتی از قبیل پلیس و نحوه تربیت و محیط خانوادگی و… اشاره کرد.
ج) بزه دیدگان جرم تهدید
بزه دیده از دیگر بازیگران پدیده مجرمانه است که نه تنها باید به بررسی نقش مهم او در فرایند جنایی پرداخته شود بلکه باید به نقش و جایگاه او در فرایند عدالت کیفری نیز توجه شود زیرا این توجه و حمایت بایسته از او از چشمگیری در پیشگیری از جرم در رهگذر پیشگیری از بزه دیدگی دارد علمی که به بررسی بزه دیده و ابعاد و جنبه های مختلف آن می پردازد بزه دیده شناسی می باشد.
به طور خلاصه منظور از بزه دیده شناسی عبارت است از: «علم شناخت بزه دیده در ابعاد مختلف آن یعنی تأثیر کسب اطلاعات از بزه دیده در وقوع جرم، حمایت و کسب اطلاعات از بزه دیده و راههای پیشگیری از بزه دیدگی».
به طور کلی هنگامی که فرد با تهدید علیه تمامیت جسمانی مواجه می شود به 2 صورت ممکن است عکس العمل نشان دهد:
اولاً: به طور آگاهانه می کشود که خطر را رفع کند یا منشأ تعارض را با سعی و کوشش از بین ببرد.
دوم: در صورتی که فرد نتواند یا نخواهد به صورت آگاهانه خطر و تعارض را رفع کند در این صورت می کوشد آن را به صورت دیگری درآورد.
بزه دیدگی معمولاً معلول عواملی است که بزه دیده جرم تهدید نیز از این قاعده مستثنی نیست که این عوامل عبارتند از: