ارزش‌های اسلامی و زنان و دختران

در این ارتباط، در انجیل می خوانیم: « و همچنین زنان خویشتن را بیارایند به لباس مزین به حیا و پرهیز، نه به زلف ها و طلا و مروارید و رخت گرانبها. بلکه چنان که زنانی را می شاید که دعوای دینداری می کند به اعمال صالحه… » (انجیل، رساله پولس به تیموناوس، باب دوم، فقره 9-15).
« همچنین ای زنان، شوهران خود را اطاعت نمایید تا اگر بعضی نیز مطیع کلام نشوند، سیرت زنان ایشان را بدون کلام دریابد. چون که سیرت طاهر و خدا ترس شما را ببینند. و شما را زینت ظاهری نباشد از بافتن موی و متحلی شدن به طلا و پوشیدن لباس. بلکه انسانیت باطنی قلبی در لباس غیر فاسد روح حلیم و آرام که نزد خدا گران بهاست. زیرا بدین گونه، زنان مقدسه در سابق نیز که متوکل به خدا بودند، خویشتن را زینت می نمودند و شوهران خود را اطاعت می کردند. مانند ساره که ابراهیم را مطیع بود و او را آقا می خواند و شما دختران او شده اید» (انجیل، رساله پطرس رسول، باب سوم، فقره 1-6). همچنین درباره وقار و امین بودن زن می خوانیم: « و به همین گونه زنان نیز باید با وقار باشند و نه غیبت گو؛ بلکه هوشیار و در هر امری امین» (انجیل، رسوله پولس به تیموناوس، باب سوم، فقره 11).
در روایات ما نیز چنین امده است؛ حضرت عیسی (ع) فرمود: از نگاه کردن به زنان بپرهیزید، زیرا شهوت را در قلب می رویاند و همین، برای ایجاد فتنه در شخص نگاه کننده مافی است (سفینه البحار، ج2، ص 596). حواریون و پس از آنها پاپ ها و کاردینال های بزرگ که دستورهای دینی آنان از طرف کلیسا و مذهب مسیحیت لازم الاجرا شمرده می شد، با شدتی هر چه تمام تر زنان را به پوشش کامل و دوری از آرایش های جسمی فرا می خوانده اند.
دکتر «حکیم الهی» استاد دانشگاه لندن در کتاب «زن و آزادی» پس از تشریح وضعیت زن نزد اروپاییان، در مورد حکم پوشش و حجاب زن نزد مسیحیت، عقاید «کلمنت» و « ترتولیان»، (دو مرجع مسیحیت و دو اسقف بزرگ) را درباره حجاب بازگو می کند: « زن باید کاملاً در حجاب و پوشیده باشد، مگر آن که در خانه خود باشد، زیرا فقط لباسی که او را می پوشاند، می تواند از خیره شدن چشم ها به سوی او مانع گردد. زن نباید صورت خود را عریان ارائه دهد تا دیگری را با نگاه کردن به صورتش وادار به گناه نماید. برای زن مؤمن عیسوی، در نظر خداوند، پسندیده نیست که نزد بیگانگان به زیور آراسته گردد و حتی زیبایی طبیعی آن نیز باید مخفی گردد، زیرا برای بینندگان خطرناک است (زن و آزادی، حکیم الهی، ص 53). تصویرهایی که از پوشام مسیحیان و مردم اروپا انتشار یافته است، به وضوح نشان می دهد که حجاب در بین زنان، کاملاً رعایت می شده است.
در مسیحیت همانند دین زرتشت و یهود حجاب زنان امری واجب به شمار می آمده است. مسیحیت نه تنها احکام سخت شریعت یهود در مورد حجاب زنان را استمرار نبخشید بلکه در برخی موارد آن را تشدید نمود (محمدی آشنانی، 1373، ص 139).
در آیین مسیحیت بر ضرورت عفاف و خانه نشینی زنان تأکید شده است، چنانکه پولس به تیطس می نویسد: « اما تو سخنان شایسته تعلیم صحیح را بگو که مردان هوشیار و باوقار و خرداندیش در ایمان و محبت و صبر صحیح باشند. همچنین زنان پیر در سیرت متقی باشند و نه غیبت گو و نه بنده شراب زیاد، بلکه معلمات تعلیم نیکو، تا زنان جوان را خرد بیاموزند که شوهر دوست و فرزند دوست باشند و خرداندیش و عفیفه و خانه نشین و نیکو و مطییع شوهران خود که مبادا کلام خدا متهم شود» (رساله پولسبه تیطس: 2/7-3).
از مضامین مذکور برمی آید که برای پوشش مورد نظر برای زنان، لباسی غیرتحریک آمیز و خالی از زینت است؛ در عین حال مطالبی در مورد ضرورت پوشش سر برای زنان هنگام نیایش نیز در رسالات پولس دیده می شود: «حال نظر خودتان در این باره چیست؟ آیا درست است که یک زن در یک جمع بدون پوشش سر دعا کند،….» (رساله پولس به قزنتیان: 1/15- 11).
در انجیل، کتاب مقدس مسیحیان، به طور صریح آیاتی درباره لزوم عفت و خانه نشینی (انجیل، رساله پولس به تیلوس، باب دوم،فقره 1-6)، لزوم آراستگی به حیا، نه آرایش ظاهری (انجیل، رساله پولس به تیموناؤس، باب دوم، فقره 9-15)، پرهیز از آرایش با زیور آلات و بافتن موی سر( انجیل، رساله پطرس رسول، باب سوم، فقره 1-6)، همچنین وجوب پوشاندن موی سر به ویژه در مراسم عبادی ( انجیل، رساله اول پولس رسول به قرنتیان، باب یازدهم، فقره 1-17)، لزوم سکوت به ویژه در کلیسا( همان، باب چهارم، فقره 34-36)، داشتن وقار و امین بودن( انجیل، رساله پولس رسول به تیموناؤس، باب سوم، فقره 11) و پرهیز از نگاه به نامحرم ( انجیل متی،باب اول، فقره 28-30 و باب 18، فقره 8-10، انجیل برنابا، فصل 119 (ب) فقره 5-9)، «مده است که بیانگر کیفیت حجابی است که از تطرد دینی واجب بوده است و حواریون و پس از آنها پاپها و کاردینالهای بزرگ که دسنورات دینی آنان از طرف کلیسا و مذهب مسیحیت لازم الاجرا شمرده می شد با شدت هر چه تمامتر زنان را به پوشش کامل و دوری از آرایشهای جسمی فرا می خوانده اند (محمدی آشنانی، 1373، ص 128).
بنابراین آیین مسیحیت نه تنها احکام شریعت یهود در مورد حجاب زنان را تغییر نداده، بلکه قوانین آن را استمرار بخشیده است و در برخی موارد قدم را فراتر نهاده و با تأکید بیشتری اهمیت رعایت عفاف را مطرح ساخته است؛ چرا که در شریعت یهود تشکیل خانواده و ازدواج امری مقدس محسوب می شود، حال آنکه از دیدگاه مسیحیت تجرد مقدس شمرده شده است؛ لذا روشن است که برای از بین بردن زمینه تحریک و تهییج، زنان به رعایت پوشش کامل و دوری از آرایش و تزیین به صورت شدیدتری فراخوانده شده اند.
در انجیل متی از قول حضرت عیسی آمده است: « شنیده اید که به اولین [ادیان گذشته] گفته شده است زنا مکن، لیکن من به شما می گویم هر کس به زنی نظر شهوت اندازد؛ همان دم در دل خود با او زنا کرده است. پس اگر چشم راستت تو را بلغزاند، قلعش کن و از خود دور انداز…» (انجیل متی: 5/31- 27).
در رساله پطرس رسول در مورد نحوه پوشش و آرایش زنان مسیحی آمده است: « و شما را زینت ظاهری نباشد، از بافتن موی و متحلی شدن به طلا و پوشش لباس، بلکه انسانیت قلبی در لباس غیر فساد، روح تعلیم و آرام که نزد خدا گرانبهاست، زیرا بدین گونه زنان مقدس در سابق نیز که متوکل به خدا بودند، خویشتن را زینت (باطنی) می کردند و شوهران خود را اطاعت می کردند مانند ساره که ابراهیم را مطیع می بود و او را آقا می خواند و شما دختران او شده اید» (رساله پطرس: 3/6- 1).
نکته بسیار مهم آنکه منشأ عفت و پوشش در مسیحیت با دیگر ادیان متفاوت است. تعالیم خاصی که با عنوان آموزه های تجرد و ترک لذات دنیوی در عهد جدید وجود دارد، زمینه عفت پیشگی مطلق در حد رهبانیت را در یک مسیحی مؤمن فراهم می کند، به طوری که حتی ازدواج به عنوان راه دوم مطرح می شود و براساس تعالیم عهد جدید، تجرد بر ازدواج برتری دارد.
عوامل درون دینی که باعث گرایش به رهبانیت در آیین مسیحیت گردیده، عبارت است از:
1- مجرد زیستن مسیح تا پایان عمر (33 سالگی)، طبق گفته اناجیل و اعتقاد عموم مسیحیان؛
2- مجرد زیستن پولس پس از مسیحی شده؛
3- نقل سخنان عیسی در اناجیل مبنی بر اینکه شاگردان من باید از پدر و مادر و کسان و حتی جان خود دست بشویند (انجیل لوقا: 14/26؛ 9/62-59؛ 9/4-1)؛
4- سخن پولس در رساله ها و سیره او.
امروزه تحت تأثیر فضای مدرنیستی غرب، حجاب زنان در فرق کاتولیک و ارتدکس تنها در کلیسا و هنگام عبادت مورد تأکید است و برای زنان مؤمن، تنها عدم زینت ظاهری و آرایش همراه با سادگی در لباس توصیه می شود.
3-2-3- حجاب در آیین زرتشت
در زمان بعثت زرتشت و قبل و بعد از آن زنان ایران از حجاب کامل برخوردار بوده اند « آشور زرتشت» که در زمینه اصل حجاب در جامعه خویش کمبودی نمی دیده است، نه تنها با تقریر و تنفیذ خود، بر حدود و کیفیت رایج آن صحه گذاشت بلکه برای تعمیق آن با پندهای خود کوشید تا ریشه های درونی حجاب را مستحکم نماید. در مزان زرتشت پوشش صورت معمول نبوده است ولی پوشاندن موی سر و داشتن لباس بلند و شلواری و چادر در بین همگان رایج بوده است. اگر چه زن با آزادی در محیط بیرون خانه رفت و آمد می کرده و یا همپای مردان به کار می پرداخته است ولی این امور با حجاب کامل و پرهیز شدید از اختلاطهای فساد انگیز همراه بوده است (محمدی آشنانی، 1373، صص 96-97).
3-3- جمع بندی
بر اساس آنچه ذکر گردید در همه ادیان اهل کتاب حجاب فرض و واجب بوده است. با توجه به مضامین بیان شده در مورد پوشش خاص زنان بنی اسرائیل (یهودی)، استفاده از چادر به عنوان پوشش سراسری که همه اندام را می پوشاند و نیز روبنده که صورت توسط آن مستور می گردد، محرز می باشد؛ اگرچه در سیره عملی بانوان یهود گاهی استفاده از روبنده معمول نبوده است.
آیین مسیحیت نه تنها احکام شریعت یهود در مورد حجاب زنان را تغییر نداده، بلکه قوانین آن را استمرار بخشیده است و در برخی موارد قدم را فراتر نهاده و با تأکید بیشتری اهمیت رعایت عفاف را مطرح ساخته است. در آیین زرتشت پوشش صورت معمول نبوده است ولی پوشاندن موی سر و داشتن لباس بلند و شلواری و چادر در بین همگان رایج بوده است.

بحث و نتیجه گیری
اسلام طرف دار حجاب بیش تر و حداکثر بانوان، به خصوص زنان و دختران جوان در بیرون منزل در مواجهه با نامحرم است، و بعضی از مصادیق حجاب برتر، مانند لباس های بلند و گشاد، مقنعه و چادر مشکی، تأمین کننده ی حجاب بهتر و بیش تر و به اصطلاح، پوشش حداکثری هستند. از نظر قرآن، مقتضی و زمینه ی نافرمانی از حدود و چهارچوب های الهی در انسان موجود است؛ « بَلْ یُرِیدُ الْإِنْسانُ لِیَفْجُرَ أمامَهُ». به خوبی می توان نتیجه گرفا که ترویج و تبلیغ حجاب و پوشش اسلامی موجود در جامعه را به سمت بدحجابی و بی حجابی پیش می برد- که اکنون بعضی از علایم و آثار آن در برخی شهرهای بزرگ آشکار گردیده است. با توجه به واقعیت موجود، باید تمام ابزارهای فرهنگ ساز جامعه از قبیل کتاب، مطبوعات و صدا و سیما را به سمت ارزش های اسلامی که یکی از بارزترین آنها رعایت پوشش مطلوب است، هدایت نمود؛ لذا در پایان این اثر به منظور حرکت در مسیر نهادینه شدن حجاب کامل اسلامی در جامعه، پیش نهادها و توصیه هایی ذکر می گردد.