دانلود پایان نامه

امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره آسیب پذیر کرده است. پژوهش های بی شمار نشان دادند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی – عاطفی ریشه های روانی اجتماعی دارند. همچنین تحقیقات نشان دادند که ارتقای مهارت های مقابله ای و توانایی های روانی – اجتماعی در بهبودکیفیت زندگی بسیار موثر است. توانایی های روانی – اجتماعی مجموعه ای از توانایی ها هستند که فرد را برای مقابله ی موثر با کشمکش ها و موقعیت های زندگی یاری می کنند. همه ما در زندگی با چالش ها و مشکلاتی مواجه می شویم، با این حال هر کس به شیوه خاص خود به مشکلات پاسخ می دهند (کلینکه، 1999/ 1390). والدین کودکان سندرم داون ممکن است در معرض آشفتگی های روانی و فقدان اعتماد به نفس در توانایی های خود به هنگام کمک و مراقبت به کودکان خود قرار گیرند که می توان با استفاده از یک برنامه حمایتی و آموزشی مناسب در جهت کمک به بهبود وضعیت این والدین کمک کرد (بارلو و همکاران، 2008). تحقیقات زیادی در زمینه کیفیت زندگی در گروه بیماران در ایران انجام شده، به طوری که در ایران در زمینه کیفیت زندگی مادران کودکان مبتلا به آسم و دیابت (خیرآبادی و همکاران، 1386) کم توانی هوشی (ملک پور، 1385)، تاب آوری و کیفیت زندگی مادران دارای فرزند کم توان ذهنی (حق رنجبر و همکاران، 1390) مورد بررسی قرار گرفته است.
تولد کودک سندرم داون در خانواده و ظهور نیاز های ویژه ی او از مسائل قابل توجه و بحث برانگیز بوده است، زیرا با تاثیر گذاری بر کمیت و کیفیت روابط والدین و ایجاد دگرگونی در شرایط معمول خانوادگی و چگونگی تعامل اعضای خانواده می تواند موجب آشفتگی و افزایش میزان استرس در والدین به خصوص مادران شود و در نتیجه به عملکرد خانواده آسیب رساند. همچنین می تواند مسائلی چون هزینه های سنگین، محدودیت در روابط اجتماعی، تحمل سرزنش ها و تحقیرهای دیگران، بروز مشکلات زناشویی، بروز مشکلات در خواهران و برادران و نظایر آن را برای اعضای خانواده به همراه داشته باشد (به پژوه، رمضانی، 1384). این کودکان به دلیل ویژگی های جسمی، ظاهری و علایم بالینی خاص نسبت به سایر کم توانان هوشی و مشخص بودن این علائم از بدو تولد فشار و استرس هایی را به والدین و خانواده وارد می کنند (میلانی فر، 1390)؛ و در یک نگاه کلی جهت حمایت والدین حداقل باید دو نوع حمایت صورت پذیرد 1- توانمندسازی والدین در جهت تربیت و آموزش کودک و در نهایت کم کردن آسیب های ناشی از کم توانی 2- کمک به والدین در پذیرش وضعیت موجود. در واقع سیستم حمایت کننده هم باید توانمندی والدین را جهت پرورش و ارائه روش های ویژه آموزشی و پرورشی برای کودک بالا ببرد و در عین حال والدین را برای پذیرش برخی محدودیتها آماده سازد و این دو عامل بر همدیگر اثر متقابل دارند (نیکنام، 1390)؛ بنابراین میزان آگاهی و نوع عکس العملی که مادران در قبال کم توانی فرزندانشان از خود بروز می دهند، در ایجاد جوی مساعد برای کودک ناتوان و سایر افراد خانواده به ویژه مادران نقش بسیار مهمی را ایفا می نماید. وجود محیط سالم خانوادگی ضروری ترین عامل سلامت خانواده است. این محیط را می توان آن گونه تنظیم کرد که در بهبود کیفیت زندگی افراد خانواده ها به ویژه مادران موثر باشد (کاکاوند، 1389)؛ بنابراین برگزاری دوره های آموزش برای خانواده های دارای کودکان سندرم داون در زمینه بهبود مهارت های زندگی توسط متخصصان و روانشناسان برای ارتقای کیفیت زندگی خانواده ها و در نتیجه کودکان با سندرم داون دارای اهمیت ویژه ای است.
تعریف نظری:
کیفیت زندگی
بر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی در برگیرنده ادرک فرد از موقعیت خود در در زندگی و در ساختار نظام فرهنگی- ارزشی ای که در آن زندگی می کند، می باشد (گلانز و همکاران،2010)
مهارت های زندگی
توانایی انجام رفتار سازگاررانه و مثبت به گونه ای که فرد بتواند با چالش ها و ضروریات کنار بیایید (سازمان بهداشت جهانی، ترجمه فتحی و همکاران، 1385)
سندرم داون
شایعترین اختلال کروموزومی که در بدو تولد به علت وجود برخی صفات ویژه خاص قابل شناسایی است این افراد دارای یک کروموزوم اضافی 21 هستند. وجود برخی از مسائل خاص رفتاری و جسمی ناشی از کروموزوم اضافه است (کاپلان و سادوک 2007/ 1389، همتی، 1390)
تعریف عملیاتی:
کیفیت زندگی
کیفیت زندگی در این پژوهش نمره ای است که آزمودنی در مقیاس کوتاه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) به نام IRQOL (نجات، منتظری، هلاکویی نائینی، محمد و مجد زاده، 1385) که شامل 4 بعد سلامت جسمانی، روانشناختی، روابط اجتماعی، بعد محیط و وضعیت به دست می آورند سنجیده می شود (نجات و همکاران، 1385).
مهارت های زندگی
مجموعه آموزش هایی که در12 جلسه 70 دقیقه ای، 10 مهارت (تصمیم گیری، حل مسئله، تفکر خلاق، تفکر نقاد، توانایی ارتباط موثر، حفظ روابط میان فردی، خود آگاهی، همدلی کردن و مهارت مقابله با هیجان ها و استرس). را برای مادران دارای فرزند سندرم داون به اجرا در می آورد. در این پژوهش از برنامه آموزش مهارت های زندگی (کلینکه، 1999/ 1390) و سازمان بهداشت جهانی استفاده می شود.
سندرم داون
دراین مطالعه کودکان 6 ماهه تا 8 ساله که بر اساس راهنمای تشخیصی اختلالات روانی (DSM) دارای ویژگی های مختص سندرم داون توسط پزشک متخصص در آنها تشخیص داده شده است و درکانون سندرم داون حضور دارند.
اهداف پژوهش:
هدف کلی
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون
اهداف اختصاصی
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سلامت جسمانی مادران دارای فرزند داون
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روانی مادران دارای فرزند داون