دانلود پایان نامه
متغیر مستقل: مهارت های زندگی
متغیر وابسته: کیفیت زندگی مادران
متغیر کنترل: سن کودکان(6 ماهه تا 8 ساله)، مادران دارای فرزند سندرم داون
روش اجرا
ابتدا از دانشگاه معرفی نامه ای مبنی بر انجام پژوهش مربوط به پایان نامه برای کانون سندرم داون ایران دریافت گردید. پس از ورود به مرکز و برگزاری جلسه توجیهی پژوهشگر با مسئولین مرکز، از بین تمامی مادران دارای کودکان سندرم داون که براساس مصاحبه بالینی توسط روانپزشک مرکز و کاریوتایپ تشخیص داده شده اند در ابتدا تعداد 44 نفر از مادران به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند که در طی پژوهش و با توجه به ساختار فیزیکی میحط برگزاری جلسات آموزشی تعداد نمونه به 36 نفر تقلیل یافت(18 نفر گروه آزمایش و 18 نفر گروه کنترل). بر اساس ملاک های ورود و خروج، نمونه ها انتخاب شدند و با ذکر ضرورت و اهداف پژوهش برای مادران این کودکان، از آنان رضایت نامه کتبی مبنی بر شرکت در پژوهش اخذ شد. سپس مادران با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. در ادامه از هر دوگروه به وسیله پرسشنامه کیفیت زندگی پیش آزمون به عمل آمد و نتایج آن ثبت شد. پس از همتا سازی گروه ها، اجرای مداخله 12 جلسه ای 70 دقیقه ای (هفته ای 2 جلسه) آغاز گردید. دو هفته پس از اتمام جلسات مداخله، پس آزمون در هر دو گروه اجرا شد. لازم به ذکر است که گروه کنترل هیچ گونه آموزشی را دریافت نکردند. ولی به لحاظ اخلاقی پس از انجام پژوهش دو جلسه مختصر آموزش مهارت های زندگی برای آنها برگزار گردید. پس از اتمام جلسه دوازدهم، پرسش نامه کیفیت زندگی مجدداً توسط مادران هر دو گروه تکمیل شد.
روش تجزیه و تحلیل داده ها
آن دسته از روش های آماری که برای استخراج نکات کلی و استنباط درباره پدیده مورد مطالعه از طریق آزمون فرضیه ها به کار می روند، بخش تحلیل داده ها را تشکیل می دهند. بر اساس نوع متغیرها و محتوای فرضیه پژوهش، نوع تحلیلی که در پژوهش به کار می رود متفاوت است.
روش های آماری که در این پژوهش به کار گرفته شده است، در بخش آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد و در بخش تحلیل استنباطی از آزمونهای ذیل استفاده شد:
برای اطمینان از نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون کولموگروف- اسمیرنوف استفاده شد. برای همگنی واریانس های متغیرها آزمون باکس استفاده شد. و بررسی تمامی فرضیه ها از تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد.
برنامه مداخله
آموزش مهارت های زندگی
در این پژوهش از برنامه آموزش مهارت های زندگی (کلینکه، 1999/1390) و سازمان بهداشت جهانی (فتحی و همکاران)استفاده شد. هدف از این برنامه افزایش مهارت های زندگی مادران می باشد که در طی 12 جلسه 70 دقیقه ای (هفته ای 2 جلسه)توسط پژوهشگر به شرکت کنندگان ارائه شد. در این برنامه، در هرجلسه، ضمن مرور آموزش های ارائه شده در جلسه قبلی و پیگیری انجام این آموزش ها، گام بعدی آموزش آغاز شد و در پایان هر جلسه به پرسش های آزمودنی ها پاسخ داده شد.
محتوای جلسات آموزشی مهارت های زندگی:
جلسه اول:
آشنایی اعضای گروه با هم و احساس راحتی به عنوان گروه، سازماندهی گروه (تعیین چارچوب ها و اصول کلی)، معرفی برنامه آموزش مهارت های زندگی، توضیح قواعد مربوط به جلسات آموزشی و ساعات تشکیل کلاس، آشنایی اعضا با وظایف و نقش هایی که در گروه دارند.
جلسه دوم:
مقابله با استرس
در این جلسه در مورد استرس، مهارت های مقابله ای و عوامل موثر در مقابله با استرس، درباره انواع مقابله (مقابله مساله مدار، هیجان مدار و ناسازگار) و راهبرد های مناسب در مقابل استرس صحبت شد.
از مادران خواسته شد که تکالیفی را در طی هفته انجام دهند؛ و استرس هایی را که در طول هفته با آن مواجه شده اند را یادداشت کنند و اینکه در هنگام برخورد با استرس از کدام شیوه مقابله استفاده می کنند را بیان کنند.
جلسه سوم:
مقابله با هیجانات
آشنایی با مهارت های مقابله با هیجانات بود. در این جلسه درباره عواطف، انواع هیجانات و تاثیرآن ها در ارتباطات اجتماعی، راهبرد های کنترل احساسات ناخوشایند صحبت شد؛ و برای تمرین از مادران خواسته شد تا تجارب خود را از واکنش های هیجانی افراد خانواده هنگام بروز یک رویداد خوشایند و ناخوشایند بیان کنند و احساس خود را از یک موقعیت هیجانی توصیف کنند.