مدل  کیرک پاتریک

کیرک پاتریک(1992)،  نظریه پرداز برتر در زمینه دلبستگی به خدا،  با شناسایی سه سبک دلبستگی به خدا ( دلبستگی ایمن،  دلبستگی ناایمن دوسوگرا،  دلبستگی ناایمن اجتنابی)،   مجموعه ای از شاخصها را برای هر سبک دلبستگی برشمرده است:

شاخصهای دلبستگی ایمن به خدا اینگونه تعریف می شوند: آندسته از افراد که دلبستگی ایمن به خدا دارند ممکن است ترکیبی از شاخص های زیر و یا همه آنها را گزارش کنند: (1) ارزش دهی به رابطه شان با خدا (2) انگاره ای از خدا که با اصطلاحاتی این چنینی مشخص می شود: خدای مهربان،  دلسوز،  دردسترس،  پاسخگو به نیازهایشان،  فهیم،  تسلی دهنده،  محافظ (3) تجارب رابطه ای که عمدتا با لحن مثبت همراه اند(4) ظرفیتی منعطف برای پذیرفتن و ترکیب کردن تجارب مثبت و منفی زندگی در چارچوب معنویت و رابطه شان با خدا(5) اذعان به اینکه شک و تردید بخشی از یک رابطه سالم است،  احساس ناخوشایندی از تردیدها،  و قبول وجود آنها (6) آزادی و یا راحتی برای تحقیق و بررسی اعتقاداتشان.

در مقابل آنهایی که نیمرخ دلبستگی ناایمن به خدا دارند ممکن است ترکیبی از شاخص های زیر و یا همه آنها را گزارشدهند:دلبستگی ناایمن دوسوگرا:  (1) عدم شفافیت یا اطمینان راجع به احساسات خدا یا ارزشدهی به آنها(2) دل مشغولی- شیفتگی متوسط تا افراطی نسبت به رابطه شان با خدا (3) احساسات مبهم نسبت به خدا (مثلا: میل به نزدیکی به خدا اما اضطراب از نزدیکی،  عصبانیت نسبت به جنبه های رابطه اما کاستن عصبانیت مذکور،  احساسات نوسانی)،  همراه با سردرگمی درباره چگونگی حس کردن خدا(4) تجارب رابطه ای که آمیزه ای از لحنهای مثبت و منفی در محتوا دارند (5) صفات خدا عبارتست از: تا حدی در دسترس،  پاسخگو ولی عدم اطمینان به ثبات در پاسخگویی،  حاضر و حامی ولی با انتظار عدم حضور در هر لحظه،   خدای غیرشخصی،  دور،  غیرقابل دسترس، بی توجه،  و بی علاقه به امور آنها.

مطلب مشابه :  مقاله (پایان نامه) : نام گذاری : فواید - استراتژی نام­گذاری -پایان نامه مقطع ارشد

دلبستگی ناایمن اجتنابی:  (1) بی ارزش جلوه دادن،  فاصله یا کاهش رابطه شان با خدا (2) در تجارب رابطه ای،   تجارب منفی بر تجارب مثبت و خنثی غلبه دارند (3) اجتناب ازتوکل به خدا،  زمانیکه گزارش می کنند می خواهند روی پای خود بایستند،  ادعای قدرت و استقلال دارند.

 

مدل ماروین

ماروین(1990)،  با سنجش نگرش افراد در دو مقوله خود و دیگران(خدا)،   مدل چهارگانه،  شامل انواع سبک های دلبستگی ایمن،  دوسوگرا،  اجتنابی و ترسرا در ارتباط با خدا شناسایی نمود.  برای هر دو  بعد (خود و دیگران)،  امتیازات پایین نشان دهنده ی نگرش منفی است و امتیازات بالا نشان دهنده ی نگرش مثبت است. شرح آن در ادامه آمده است.

الف) دلبستگی ایمن (دیدگاه مثبت به خود و خدا).  افرادی که دلبستگی ایمن به خدا دارند نگران رها شدن نیستند.  آنها خدا را قابل اعتماد و اطمینان می دانند.  آنها در تلاشند تا رابطه ی نزدیکی با خدا ایجاد کنند.  خدا به عنوان دیگر در دلبستگی ایمن در دسترس،  پاسخگو به نیازهای آنها و یاریگر،  به خصوص زمانیکه موقعیتهای نامطلوب روی می دهند است.  خدایی که آماده و مهیا به هنگام نیاز تجربه می شود،  خدایی که پاسخگو بوده و به پاسخگویی خود هنگامی که حمایت و آرامش از او خواسته      می شود ادامه می دهد.  خودِ ایمن نیز خود را پر بها و ارزشمند دانسته و می داند که دوست داشته می شود،  به دانشی که به آنها قوت قلب داده و آنها را تشویق  می کند،  پیوسته خود را ارزشمند تلقی کنند اطمینان دارد و همین امر است که منجر می شود در طول زندگی احساس آرامش کرده و جهان بیرون و درون خود را کشف کند.

(ب) دلبستگی دوسوگرا (نگاه منفی به خود و نگاه مثبت به خدا).  افرادی که دلبستگی آنها از نوع دوسوگرا است،  اغلب بسیار احساس گناه و شرم می کنند.  آنها بسیار نگران رها شدن و یا طرد شدن از جانب خدا هستند.  خداوند بطور متناقض در دسترس یا پاسخگوست،  او کسی است که حضور یا حمایتش را در هر لحظه ای ممکن است باز پس گیرد،  خدایی که از منظر مومن احساساتش شفافیت و قطعیت نداشته،  به نحوی که مومن قادر به شناسایی صحیح احساسات خدا برای ارزش دهی به او نیست.  اگرچه این افراد میل بسیار به ارتباط نزدیک با خدا دارند،  اما احساس می کنند که به اندازه ی کافی خوب نیستند و بسیار گرفتار حسودی و رنجش هستند و اغلب گله مندند.

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد - ارتقاء حقوق زن در ایران

(پ) دلبستگی اجتنابی (نگاه مثبت به خود و نگاه منفی به خدا).  افرادی که دارای این نوع سبک دلبستگی هستند،  بیشتر بر خود و قابلیت های خود در انجام کارها تکیه می کنند و کمتر به خدا تکیه می کنند.  آنها احساس می کنند که نمی توانند به خدا تکیه کنند چون خدا “غیرقابل پیش بینی” است.  این افراد کمتر علاقه به شرکت در کارهای مذهبی دارند.  این چنین افرادی مثلاً ممکن است یک بار در سال در مسجد یا کلیسا حضور یابند و از هرگونه تعهدات مذهبی اغلب اجتناب می کنند.  ارزش و بهای آنها به عنوان یک انسان مربوط به ادراک آنها از عدم حضور خدا و یا پس کشیدن او از آنها به طور کلی است که از احساس   بی ارزشی کلی نظیر “من اصلا لیاقت ندارم” تا اعتماد به نفس کاذب متغیر است،  موضعی دفاعی نظیر “من خوبم،  مشکلی ندارم”.

(د) دلبستگی همراه با ترس (نگاه منفی به خود و خدا).  افرادی که این نوع دلبستگی را دارند همواره ترس از طرد شدن از سوی خدا را دارند اما نمی خواهند رابطه ی نزدیکی با خدا برقرار کنند.  این افراد نگاه بدبینانه ای به زندگی و چیزهای اطراف خود دارند.

دسته بندی : آموزشی