ل توانستهاند به نحو مناسبی بین آزمودنیهای قوی و ضعیف تمیز قائل شوند و از این حیث عملکرد قابل قبولی داشتهاند. به بیانی دیگر؛ سوالات این دروس با توجه به شاخصهای مذکور، بر طبق نظریه کلاسیک از ویژگیهای روانسنجی مطلوب برخوردارند.
ضریب اعتبار دروس مورد مطالعه در این تحقیق، از اعتبار بدست آمده در مطالعهی واحدی و
فزونمهر (۱۳۸۴) و حشمتی و همکاران (۱۳۸۳) بالاتر و از اعتبار بدست آمده در مطالعهی جزایری (۱۳۸۴)، پایینتر بوده است. ضریب تمیز دروس مورد مطالعه در این تحقیق، نسبت به مطالعهی رحیمی (۱۳۸۷)، واحدی و فزونمهر (۱۳۸۴)، شاطریان محمدی (۱۳۸۴) و حشمتی و همکاران (۱۳۸۳) در وضعیت مطلوبتری قرار دارد. همچنین، ضریب دشواری بدست آمده برای دروس مورد مطالعه با ضریب دشواری مطالعات مذکور، همخوان است. میانگین ضریب دشواری زیستشناسی در این تحقیق (۵۰/۰) پایینتر از میانگین ضریب دشواری زیستشناسی در استان لرستان (۶۱/۰) در مطالعهی حشمتی و همکاران (۱۳۸۳) میباشد که بیانگر دشوار بودن امتحان زیستشناسی خرداد ۹۰ نسبت به خرداد ۸۱ میباشد.
ارزیابی کمی آزمون بر طبق مدلهای IRT
تحلیل ویژگیهای روانسنجی سوالات دو درس ادبیاتفارسی و زیستشناسی طبق مدل IRT نشان داد که دو مفروضه تکبعدی بودن و استقلال موضعی در آن دو برقرار است. همچنین در هر دو درس، آزمون خیدو نشان داد که مدل دو پارامتری نسبت به مدل یک پارامتری برازش بهتری با دادهها دارد.
در درس ادبیاتفارسی، در مدل یک پارامتری در سطح ۰۵/۰، ۱۸ سوال و در مدل دو پارامتری، ۴
سوال با مدل برازش نداشتند. به دلیل برازش بهتر مدل دو پارامتری با دادهها بهتر است سوالات ۱۵، ۴۶، ۴۹ و ۵۰ به دلیل عدم برازش با مدل، از آزمون حذف شوند. در درس زیستشناسی، در سطح ۰۵/۰ در مدل یک پارامتری ، ۳۳ سوال و در مدل دو پارامتری، ۱۰ سوال (۱ج، ۹الف، ۱۷ب، ۱۹ب، ۱۹ج، b21، ۲۳ب، ۲۵ج، ۲۶ب، a28) با مدل برازش نداشتند که به دلیل برازش بهتر مدل دو پارامتری با دادهها، بهتر است این سوالات از آزمون حذف شوند.
مدل یک پارامتری : میانگین دشواری سوالات دروس مورد مطالعه نشان میدهد که سوالات از دشواری متوسطی برخوردارند.
مدل دو پارامتری : با توجه به میانگین دشواری و قدرت تشخیص سوالات در دروس ادبیات
فارسی (۶۹/۰- ، ۰۳/۱) و زیستشناسی (۰۹/۰- ، ۹۶/۰)، در کل میتوان گفت؛ سوالات ادبیاتفارسی دشواری متوسط متمایل به آسانی و سوالات زیستشناسی دشواری متوسطی داشتند و به ترتیب دروس، از قدرت تشخیص خیلی بالا و بالایی برخوردارند و در تفکیک آزمودنیهای قوی و ضعیف موفق عمل کردهاند.
از طریق بررسی توزیع توانایی آزمودنیها و هیستوگرام آن، کمینه و بیشینه نمره توانایی در درس
ادبیاتفارسی (۷۷/۲-، ۱۶/۲) و در درس زیستشناسی (۰۶/۳- ، ۷۴/۲) مشخص گردید. میانگین توانایی دختران و پسران در درس ادبیاتفارسی(۳۱/۰ ،۳۱/۰-) و در درس زیستشناسی(۳۲/۰ ، ۲۹/۰-) بدست آمد که بیانگر عملکرد بهتر دختران در هر دو درس میباشد. همچنین، در هر دو درس پراکندگی در توزیع توانایی پسران بیشتر از دختران بود.
بررسی تابع آگاهی آزمون نشان داد که بیشینه مقدار آگاهی در دروس ادبیاتفارسی و زیست
شناسی بهترتیب در سطوح توانایی(۷/۰- ، ۱/۰) رخ داده است. میتوان گفت: در درس ادبیاتفارسی، توانایی
افراد متوسط رو به پایین در مقایسه با افراد قویتر با دقت بیشتری برآورد میشود. همچنین، در درس زیستشناسی،توانایی افرادی که در محدودهی توانایی متوسطی قرار دارند در مقایسه با سایر افراد، با خطای
کمتری برآورد میشود.
با توجه به اینکه میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمون ادبیاتفارسی به ترتیب ۱۹/۱۳ و ۸۰/۴
است، نمرهی ملاک ۸۳/۹ معادل نقطه ی تتا ۷/۰- میباشد. اگر نمرهی ۸۳/۹ به عنوان نمرهی ملاک انتخاب شود، خطای کمتری در تصمیمگیری راجع به قبولی یا رد آزمودنیها خواهیم داشت. بیشترین میزان آگاهیدهندگی آزمون در دامنهی توانایی (۳/۰- ، ۱-) قرار دارد که معادل دامنهی نمرات (۷۵/۱۱ ، ۳۹/۸) است. از آنجا که نمرهی ملاک ۱۰ به عنوان نمرهی قبولی در نظام آموزش و پرورش در این دامنه قرار میگیرد و فاصلهی بسیار کمی با نمرهی ملاک پیشنهادی ۸۳/۹ دارد، بنابراین بهطور قابل قبولی میتوان به نتایج آزمون اعتماد کرد. همچنین، طبق نمرهی ملاک (۸۳/۹)، ۱۷/۷۵ درصد و طبق نمرهی ملاک (۱۰)، ۸۳/۷۴ درصد افراد در این آزمون قبولند.
همچنین در درس زیستشناسی، با توجه به اینکه میانگین و انحراف استاندارد نمرات این آزمون به ترتیب ۹۷/۹ و ۱۲/۵ می باشد، نمره ی ملاک ۴۸/۱۰ معادل سطح توانایی ۱/۰ می باشد. اگر نمرهی ۴۸/۱۰ به عنوان نمرهی ملاک انتخاب شود، خطای کمتری در تصمیمگیری راجع به قبولی یا رد آزمودنیها خواهیم داشت. بیشترین میزان آگاهیدهندگی آزمون در دامنهی توانایی (۵/۰ ، ۴/۰-) قرار دارد که معادل دامنهی نمرات (۵۳/۱۲ ، ۹۲/۷) است. از آنجا که نمرهی ملاک ۱۰ به عنوان نمرهی قبولی در نظام آموزش و پرورش در این دامنه قرار میگیرد و تقریباً ۵/۰ نمره با نمرهی ملاک پیشنهادی ۴۸/۱۰ فاصله دارد، بنابراین به طور قابل قبولی میتوان به نتایج آزمون اعتماد کرد. همچنین، طبق نمرهی ملاک (۴۸/۱۰)، ۱۷/۴۵ درصد و طبق نمرهی ملاک (۱۰)، ۱۷/۴۷ درصد افراد در این آزمون قبولند.
هر چند عملکرد دانشآموزان در درس زیستشناسی نامناسب بوده است، اما سوالات این درس
از نظر ویژگیهای روانسنجی(شاخص دشواری و ضریب تمیز) با ملاکهای علمی طراحی سوال و آزمونسازی انطباق دارد. پایین بودن میانگین درس زیستشناسی از نمره ملاک میتواند به دلایل مختلفی از جمله برنامه نامناسب آموزشی، عدم تلاش و یا انگیزه پایین آزمودنیها، نامناسب بودن شیوهی تدریس و … باشد.
انتظار می رود به منظور تفکیک افراد مسلط از غیر مسلط، آگاهی آزمون در اطراف نمرهی ملاک
به مقدار زیادی قلهای بوده و از بیشترین میزان دقت در اندازهگیری توانایی افراد برخوردار باشد. با توجه به اینکه حداکثر میزان آگاهیبخشی در دو آزمون ادبیاتفارسی و زیستشناسی در فاصلهی بسیار نزدیکی به نمرهی ملاک ۱۰ قرار دارد، میتوان گفت که این اصل در دو آزمون مذکور رعایت شده است.
کمبود یا فقدان سوالاتی که به طور مناسب با سطح خاصی از توانایی انطباق داشته باشند، میتواند
اندازهگیری در آن سطح را با مشکل مواجه سازد. با توجه به اینکه دو آزمون ادبیاتفارسی و زیستشناسی، در سطوح بالا و پایین توانایی از میزان آگاهی ناچیزی برخوردارند، پیشنهاد میشود جهت برآورد دقیق توانایی آزمودنیهای قوی و ضعیف، تعدادی سوال دشوار و آسان با قدرت تشخیص بالا به آزمون اضافه یا جایگزین دیگر سوالات شود.
آزمون ادبیات فارسی فاقد سوالات دشوار است و ۱۴ سوال از ۱۷ سوال این آزمون که آسان
محسوب میشوند در نیمهی اول آزمون قرار دارد. آزمون زیستشناسی نیز با سوالات آسان آغاز میشود، هر چند که سوالات آسان کمی دارد. میتوان نتیجه گرفت که اصل ترتیب سوالات از ساده به مشکل در دو آزمون مذکور به نسبت رعایت شده است. همانطور که سیف (۱۳۹۱) بیان کرده است؛ وقتی یک آزمون با سوالات آسان آغاز میشود، موجب افزایش اعتماد به نفس آزمودنیها میشود، بهطوریکه افزایش کارایی آنها را در عملکرد روی سوالات پیچیده بعدی به دنبال خواهد داشت.
با توجه به مقادیر برآورد شدهی پارامترهای سوال و پارامتر توانایی و همچنین مقادیر برآورد شدهی
آگاهی سوالات و آزمونها، میتوان زیرمجموعهای از سوالات را برای اهداف و نمونههای خاصی از آزمودنیها، برای آزمونهای آینده انتخاب نمود که این امر به ایجاد بانک سوالات استاندارد ادبیاتفارسی و زیستشناسی کمک خواهد نمود.
به منظور بررسی میزان توافق دو مدل کلاسیک و IRT در تشخیص سوالات مناسب و نامناسب، از
پارامتر تشخیص استفاده شد.
جدول ۵-۱ : میزان توافق دو مدل کلاسیک و IRT در تعیین سوالات مناسب و نامناسب
از نظر قدرت تشخیص برای آزمون ادبیات فارسی
IRT
سوال
مناسب
نامناسب
CTT
مناسب
۶۰
۱
نامناسب
۱
۰
جدول ۵-۲: میزان توافق دو مدل کلاسیک و IRT در تعیین سوالات مناسب و نامناسب
از نظر قدرت تشخیص برای آزمون زیست شناسی
IRT
سوال
مناسب
نامناسب
CTT
مناسب
۷۲
۵
نامناسب
۰
۱
همانطور که جداول بالا نشان میدهند، از نظر قدرت تشخیص؛ در آزمون ادبیاتفارسی، ۶۰ سوال و در آزمون زیستشناسی، ۷۲ سوال در هر دو مدل مناسب و همچنین، در آزمون زیستشناسی در هر دو مدل، یک سوال نامناسب شناسایی شد. به عبارتی دیگر؛ دو مدل کلاسیک و IRT در آزمون ادبیات فارسی ۳۶/۹۸ درصد موارد و در آزمون زیستشناسی در ۵۹/۹۳ درصد موارد با هم توافق داشتند.
به طور کلی؛ مطلوب است که سوالات دارای ضریب تمیز بالا و ضریب دشواری متناسب با هدف
آزمون باشند. از آنجا که امتحاناتنهایی در گروه آزمونهای ملاکمرجع قرار دارند، انتظار میرود به منظور تفکیک افراد مسلط از غیر مسلط، آگاهی این آزمونها در اطراف نمرهی ملاک (نمره ۱۰) بیشینه باشد. به این معنا که در امتحاناتنهایی که با اهداف ارزشیابی پایانی صورت میگیرند، میبایست سوالات دشواری متوسط داشته باشند. در حالی که در کنکور که با اهداف گزینشی برگزار میگردد، تتای ماکسیمم در تتای بالاتری قرار میگیرد. یعنی، دشواری سوالات در سطح بالایی قرار دارد. با توجه به متفاوت بودن نمرهی برش امتحاناتنهایی و کنکور، میتوان گفت؛ در کل امتحانات نهایی چون آزمونهای ملاکمرجع هستند، قابلیت گزینش داوطلبان ورود به موسسات و مراکز آموزشعالی را ندارند. تحقق هر کدام از اهداف ارزشیابی و گزینشی مستلزم امتحانات جداگانهای میباشد. همچنین، با توجه به خطیر بودن تصمیماتی که بر اساس نتایج کنکور گرفته میشود، ضرورت دارد مطالعات گسترده و علمی به منظور جایگزینی نظام جدید گزینش دانشجو صورت پذیرد و امتحاناتنهایی از جنبههای مختلف اندازهگیری (روایی، اعتبار و ویژگیهای روانسنجی سوالات) بارها و بارها مورد بررسی قرار گیرند.
وضعیت قبولی آزمودنیها و چگونگی توزیع نمرات آنها
در آزمون ادبیاتفارسی حدوداً، ۷۵ درصد از آزمودنیها قبول شدند. دختران نسبت به پسران در
این درس، دارای توان یادگیری کم و بیش یکسانی هستند و در مقایسه با آنها از تجانس بیشتری برخوردارند. نسبت قبول شدگان دختر به پسر تقریباً ۵/۱ برابر و نسبت ردشدگان پسر به دختر تقریباً ۵/۳
برابر است.
در آزمون زیستشناسی ۲/۴۷ درصد جزء قبول شدگان هستند. به بیانی دیگر، تقریباً نسبت
قبولیها به ردیها ۵۰ به ۵۰ است و این اوج واریانس را نشان میدهد، به طوریکه میتوان گفت این آزمون در محدودهی نمرهی ملاک قبولی از قدرت تمایز بالایی برخوردار است. در آزمون مذکور، نسبت قبولشدگان دختر به پسر و همچنین، نسبت

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه دربارهادبیات فارسی، زیست شناسی، اندازه گیری، دانشجویان
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید