دانلود پایان نامه

1)جنبه های اجتماعی: هدف از تشکیل تعاونیها استفاده از نیروی فردی اعضا در همکاری جمعی است تا حدی که در یک نظام پیشرفته تعاون، اعضای تعاونیها برای رفع حوایج خود به هیچ کس حتی دولت محتاج نباشند. بنابراین تشکیل یک شرکت تعاونی بدین معنی است که با تجمع نیروهای فردی، وقت، انرژی و سرمایه اشخاص، شرکتی بوجود می آید که قادر است برای همه اعضا خدماتی انجام دهد که هر یک به تنهایی قدرت انجام آن را نداشته اند. در حقیقت فکر تعاون اجتماعی، زمینهای برای هر نوع همکاری از جمله تشکیل شرکت های تعاونی است.
2)جنبه های اقتصادی: اگر چه فکر تعاونی یک احساس عاطفی همیاری عمومی است، با این حال، این حقیقت را نمی توان انکار کرد که زمینه های اقتصادی، محرک اصلی این احساس بودهاست. در حقیقت آرزوی بهرهمندی طبقات کمدرآمد از یک حداقل درآمد و توزیع صحیح کالا بین تمام طبقات، به صورت عادلانه و منصفانه به نحوی که همهی مردم از حداقل کالاها و مواد ضروری زندگی بتوانند بهرهمند شوند، دلیل عمده و اصلی شرکتهای تعاونی بوده است.
بند سوم: از نظر عضویت
عضویت در شرکت های تعاونی از چند جهت با شرکت های تجارتی متفاوت است؛
الف) از نظر هدف اصلی عضویت
عضویت در شرکت های تجارتی اصولاً به اعتبار شخصیت عضو نیست بلکه به اعتبار میزان سرمایهای است که شریک در شرکت می گذارد. به همین دلیل در شرکت های تجارتی جایی نه برای بزرگترین شخصیت های اخلاقی، مذهبی، اجتماعی و نه جایی برای مستمندترین فرد جامعه، بدون اینکه بخواهند در سرمایهگذاری شرکت مشارکت نمایند، اصولاً وجود ندارد. در حالیکه در شرکت های تعاونی، شخصیت اجتماعی اعضاء در درجهی اول اهمیت است و سرمایه در درجات بعدی قرار می گیرد. در حقیقت سرمایه وسیلهای است در خدمت تعاونی برای سرویسدهی به اعضا.
ب) از نظر تعداد اعضا
در مورد تعداد اعضاء در شرکت های تجاری، به جزء شرکت سهامی عام وخاص که حداقل اعضاء برای تشکیل آنها، حداقل 3 نفر در سهامی خاص و 5 نفر در سهامی عام می باشد، در سایر شرکت های تجاری حضور حداقل دونفر برای تشکیل شرکت ضروری است. اما در شرکت تعاونی، تعداد اعضاء به هیچ وجه مهم نیست بلکه مؤسسین سعی میکنند حداقل اعضاء با حداکثر سرمایه را تأمین کنند. شرکت تعاونی سازمانی اجتماعی و درعین حال اقتصادی است. اعضای شرکت تعاونی به عنوان افراد عضو، یک مؤسسهی دستهجمعی را با سرمایهی سهمی و دستهجمعی اداره مینمایند. شرکت های تعاونی نیز به شرکت های تعاونی عام وخاص تقسیم میشوند که عضویت در آن برای همه آزاد است و قسمتی از سرمایهی آن، از طریق فروش سهام به مردم تأمین میشود. شرکت تعاونی خاص، شرکتی است که عضویت در آن فقط برای گروهی خاص آزاد است مانند شرکت های تعاونی مربوط به کارگران،کارمندان و کشاورزان و…
در این خصوص چند مطلب قابل ذکر است :
1- حداقل تعداد اعضای شرکت تعاونی سهامی  عام نباید از 500نفر کمتر باشد .
2-حداقل مقدار سرمایه اولیه در شرکت های تعاونی عام، یکصد میلیون ریال و در شرکت های تعاونی خاص ده میلیون ریال است.
3-حداقل مبلغ اسمی هر سهم در تعاونی عام ،یکصد هزار ریال و در تعاونی خاص، سیصد هزار ریال است.
ج) از نظر تشریفات ورود و خروج اعضا
اولاً عضویت در شرکت های تجاری مقید به ملاحظات اخلاقی و اجتماعی نیست بلکه تنها عوامل و عناصر کسب سود است که شرکت را در امر انتخاب اعضاء جهت می دهد.
این در حالی است که در شرکت تعاونی، دو نوع سرمایه را میتوان تشخیص داد:یکی سرمایه اقتصادی و دیگری سرمایه اجتماعی یعنی چکیده روابط انسانی که از تجمع افراد به وجود می آید. به عبارت دیگر گرد آمدن افراد در یک تعاونی، امکان استفاده از نیرو های پراکندهی آنها را در جهت پیشبرد هدفی مشترک فراهم میآورد. همکاری، تشریک مساعی و همیاری اعضا، یکی از اساسیترین ویژگی هایی است که مؤسسه تعاونی را از یک مؤسسه بازرگانی مشخص میسازد. اگر در یک تعاونی از نیروی اعضا به عنوان شریک یا همیار استفاده نشود و یا افراد با مساعی خود در تعاونی مشارکت نداشته باشند، و فقط مبلغی به عنوان سرمایه بپردازند چه فرقی میتوان بین تعاونی و شرکت تجاری قائل گردید؟
ثانیاً: در مورد شرایط عضویت، در مورد شرکت های تجاری شرط خاصی مقرر نشده است اما در مورد شرکت های تعاونی، اشخاصی به عضویت شرکت تعاونی پذیرفته میشوند که دارای شرایط مقرر در قانون بخش تعاونی باشند. علاوه بر آن باید در نیل به اهداف تعاونی و عمل به اساسنامه شرکت بکوشند.در بحث شرایط عضویت باید گفت؛ به موجب ماده 9 قانون بخش تعاونی شرایط عضویت در تعاونی ها عبارت است از:
داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران
عدم ممنوعیت قانونی و حجر
خرید حداقل سهام مقرر در اساسنامه
تعهد رعایت مقررات اساسنامه تعاونی
عدم عضویت در تعاونی مشابه
کفایت و ظرفیت شرکت نیز باید در نظر گرفته شود. طبق نمونه اساسنامه شرکت تعاونی ، هیأت مدیره مکلف است در صورت عدم کفایت امکانات و ظرفیت شرکت، درخواست عضویت داوطلبان را رد کند. برای پذیرفتهشدن به عضویت شرکت تعاونی، نیاز داشتن به خدمات داوطلب نیز شرط است. درصورتی که هیأت مدیره تشخیص دهدکه داوطلب، واجدشرایط مقرر است، درخواست وی را برای عضویت در شرکت تعاونی می پذیرد در غیر این صورت درخواست عضویت را رد میکند. هیأتمدیره باید در قبول عضویت داوطلبان، مقررات شرکت را ملحوظ دارد و مکلف است که در صورت عدم کفایت امکانات و ظرفیت شرکت ولو اینکه داوطلبان، واجد کلیهی شرایط لازم باشند، از قبول درخواست آنها خودداری نماید. به نظر میرسد که درخواست عضویت از طرف هیأت مؤسس و هیأت مدیره شرکت تعاونی، قطعی و غیرقابلاعتراض میباشد.
ثالثاً؛ خروج اعضاء در شرکت های تجاری به جز شرکتهای سهامی، بدون قید و شرط نیست و مستلزم موافقت سایر اعضاء و گاهی حکم دادگاه است اما در شرکت های تعاونی مطابق ماده 12 قانون بخش تعاون، خروج از تعاونی اختیاری بوده و امکان منع وی وجود ندارد لیکن مقنن طی تبصرههای 1و2 ماده مزبور دو شرط را در خروج از عضویت لازم الرعایه دانسته که شرط تبصره 1 تنها شامل اعضای متخصص تعاونیهای تولید میباشد.
بند چهارم: از نظر سرمایه
سرمایه اصولاً در شرکتهای تجارتی نقش حیاتی ایفا میکند. سرمایه در شرکتهای تعاونی تمایزات چندی با شرکتهای تجارتی دارد که از آن جمله میتوان به میزان سرمایه، منابع تأمین سرمایه و حصه هر یک از اعضا در تأمین سرمایه اشاره کردکه در ذیل به توضیح برخی از این تمایزات میپردازیم:
الف)میزان و حداقل سرمایه لازم: تشکیل شرکت های تجارتی غیرتعاونی اصولاً مستلزم تعهد کل سرمایه و پرداخت قسمت نقدی سرمایه در مورد شرکت های سهامی و پرداخت کل سرمایه در مورد شرکت های غیرسهامی و در هر صورت تقدیم و تسلیم سرمایهی غیرنقدی است. در صورتیکه سرمایه از حداقل مقرر کمتر شود و نسبت به تکمیل آن اقدام نشود. این امر میتواند از موجبات انحلال بشمار آید. انحلال شرکت های مذکور به نحوی از انحا ارتباط با سرمایهی شرکت دارد. مثلاً در صورت خاتمهی موضوع شرکت یا انقضای مدت شرکت و عدم تمدید آن، شرکت منحل می گردد، اگرچه ظاهراً به سرمایه ربطی ندارد، مع ذالک این انحلال به دلیل این است که در این صورت سرمایهی شرکت بلامصرف میماند و دلیل منطقی و عاقلانهای برای ادامهی آن وجود ندارد. ماده 16 قانون بخش تعاون در مورد سرمایه شرکت تعاونی میگوید:” سرمایه تعاونی، اموال و داراییهایی است که برای تأسیس تعاونی یا افزایش سرمایه قبلی در اختیار آن قرار میگیرد.” بدیهی است وجود سرمایه یکی از عناصر اساسی برای تشکیل بنگاههای اقتصادی از جمله شرکتهای تعاونی به شمار میرود. ماده 3 دستورالعمل تشکیل شرکتهای تعاونی سهامی عام مصوب 1388، حداقل سرمایه این قسم از شرکتها را معادل پنج میلیارد ریال دانسته و مطابق ماده4 دستورالعمل تشکیل تعاونیها مصوب79، حداقل مزبور در شرکتهای تعاونی عام و خاص به ترتیب یکصد میلیون ریال و ده میلیون ریال اعلام گردیده است. لازم به ذکر است سرمایه تعاونی در ابتدای تشکیل شرکت بر اساس حجم عملیات و اهداف تعاونی که در طرح توجیحی پیش بینی گردیده باشد تعیین و ضمن درج در اساسنامه به تصویب اعضا میرسد. اشاره به این نکته ضروری است که بنا به ماده 17 قانون بخش تعاونی، بخش خصوصی نمی تواند در تأمین یا افزایش سرمایه شرکتهای تعاونی اقدام کند زیرا ماده 17 تنها به ارگانهای دولتی، وابسته یا تحت پوشش دولت و ارگانهایی که جنبه عمومی دارند اجازه میدهد که در شرکت تعاونی سرمایهگذاری کنند. ثانیاً سرمایهگذاری این ارگانها سبب عضویت آنها در شرکت تعاونی نمیشود و چون حق رأی و مشارکت در تصمیمگیریها و اداره امور شرکت تعاونی مخصوص اعضای آن است بنابراین ارگانهای مزبور با وجود سرمایهگذاری در شرکت تعاونی، حق رأی و حق مشارکت در امور مذکور را ندارند. لیکن به بیان تبصره یک ماده 30 قانون بخش تعاونی میتوانند نمایندهای برای نظارت و بازرسی در تعاونی و شرکت در جلسات مجمع عمومی و هیأت مدیره به عنوان ناظر و بدون حق رأی اعزام دارند.
ب)اتخاذ تصمیم: در شرکت های تجارتی اصولاً حق رأی به نسبت سرمایهی هر شریک در شرکت است اما در شرکت های تعاونی هر شریک، صرف نظر از میزان سرمایه او در شرکت، فقط یک حق رأی دارد. بنابراین برخلاف شرکت های تجارتی که اصولاً اتخاذ تصمیم ارتباط مستقیم با سرمایه دارد، در شرکت های تعاونی خود اعضاء تعاونی نقش اصلی و اساسی را بازی میکنند نه سرمایه آنها.