دانلود پایان نامه

مبانی نظری و مروری بر پیشینه تحقیق
بخش اول: مبانی نظری
مقدمه
موضوع مورد بحث در ادبیات مالی این است که آیا کیفیت اطلاعات حسابداری، هزینه های سرمایه سهام را تحت تأثیر قرار می دهد. بخش عمده از مباحث در این خصوص است که یک عامل خطرپذیری قیمت گذاری شده در ارتباط با کیفیت اقلام تعهدی وجود دارد. در این راستا، فرانسیس و همکاران (2005 و 2004) استدلال می کنند که کیفیت اقلام تعهدی بر هزینه سرمایه تأثیر می گذارد. آن ها پایه نتیجه گیری خود را تا حدودی بر همبستگی مثبت معنی دار بین بازده عامل کیفیت اقلام تعهدیو بازده های سهام قرار داده اند. با این حال با استفاده از آزمون های قیمت گذاری دارایی های دو مرحله ای (همانند فاما و مکبث 1973)، کور و همکاران (2008) نشان می دهند که بار عامل کیفیت اقلام تعهدی هرچند به طور متوسط مثبت است، اما تغییرات مقطعی بازده را تبیین نمی کند. علاوه بر این، کور و همکاران (2008) استدلال می کنند که کیفیت اقلام تعهدی (به عنوان یک ویژگی)، بازده های تحقق یافته آتی (یک سال آینده) را نیز پیش بینی نمی کند (اُگنوا 2010، ص 1).
از طرفی نیز یافته‏های پژوهش ماشرووالا و ماشرووالا (2011) نشان دهنده تمرکز صرف شاخص کیفیت اقلام تعهدی در ژانویه است، که این امر باعث ایجاد شک و تردید جدی نسبت به این دیدگاه می‏شود که شاخص کیفیت اقلام تعهدی منعکس کننده خطرپذیری است. زیرا هیچ دلیل نظری (تئوریک) برای خطرپذیری نظام مند وجود ندارد که تنها در ژانویه نمود پیدا کند. یافته های کور و همکاران (2008) و ماشرووالا و ماشرووالا (2011) با قیمت گذاری کیفیت اقلام تعهدی توسط بازار مغایرت دارد.
با وجود این ابهام درباره وضعیت خطرپذیری شاخص کیفیت اقلام تعهدی، همچنان در بخش بزرگی از ادبیات حسابداری استنتاج بر مبنای این فرض صورت می گیرد که کیفیت اقلام تعهدی معیاری برای خطرپذیری اطلاعاتی است. بنابراین درک بهتری از این که آیا قیمت گذاری شاخص کیفیت اقلام تعهدی با تفسیری بر مبنای خطرپذیری سازگار است، مهم به نظر می‏رسد (ماشرووالا و ماشرووالا 2011، ص 1349).
پیش از پرداختن به این موضوع که آیا شاخص کیفیت اقلام تعهدی یک عامل خطرپذیری است، لازم است ابتدا به طور مختصر مطالبی در مورد اقلام تعهدی و شیوه های اندازه گیری آن ها بیان شود.
اقلام تعهدی
اقلام تعهدی را می توان به عنوان انتقال دهنده وجه نقد به زمان دیگر، معرفی کرد. بدین معنی که پرداخت ها و دریافت های وجه نقد، به درستی در اقلام تعهدی ثبت شده، مندرج است و این موضوع موجب می شود این اقلام، واقعیت اقتصادی شرکت را بهتر نمایش دهند. اقلام تعهدی که حاصل رویدادهای مالی واحدهای تجاری هستند، زمانی شناسایی می شوند که مقدار آن ها قابل اندازه گیری باشد. اگر نتوان مقداری برای آن ها تعیین کرد، قلم تعهدی شناسایی نمی شود. علاوه بر این، ارقام تعهدی مزبور باید از عهده آزمون مربوط به قابل اعتماد و معتبر بودن برآید. حذف هر قلم تعهدی که دارای شرایط لازم برای شناسایی است موجب خواهد شد که مسئله مفید بودن و صداقت اطلاعات مالی خدشه دار شود (محمد زادگان، 1385 ص 25).
در رابطه با تعریف جامع اقلام تعهدی، ریچاردسون و همکاران (2005)فعالیت های تجاری را به سه بخش اصلی 1) فعالیت های عملیاتی جاری،2) فعالیت های عملیاتی غیر جاری و 3) فعالیت های مالی تقسیم کردند و بر این اساس اقلام تعهدی را به عنوان مجموع تغییرات در سرمایه گردش غیرنقدی، خالص دارایی های عملیاتی غیرجاری و خالص دارایی های مالی تعریف کردند (ریچاردسون و همکاران 2005، ص 446).
تغییرات در سرمایه در گردش غیرنقدی برابر تغییر در دارایی ها جاری عملیاتی(به جز وجه نقد و سرمایه گذاری کوتاه مدت) منهای تغییر در بدهی های جاری عملیاتی (به جز بدهی های کوتاه مدت بهره دار) است. به عبارت دیگر این طبقه از اقلام تعهدی شامل دارایی ها و بدهی های عملیاتی جاری است که در نتیجه فعالیت های جاری و طی چرخه عادی عملیات واحد تجاری شناسایی و گزارش می شوند (همان منبع، ص 446 و 449).
دومین دسته اصلی اقلام تعهدی، اقلام تعهدی عملیاتی غیر جاری است که از تفاوت دارایی ها و بدهی های عملیاتی غیرجاری واحد تجاری به دست می آید و به آن خالص دارایی های غیر جاری عملیاتی گفته می شود(همان منبع، ص 449).
سومین دسته از اقلام تعهدی مربوط به فعالیت های مالی واحد تجاری می شود که به آن خاالص دارایی های مالی اطلاق می شود. این اقلام از تفاوت دارایی ها و بدهی های مالی به دست می آید(همان منبع، ص 17).
اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری
جونز (1991) تفاوت سود و وجوه نقد حاصل از عملیات را به عنوان اقلام تعهدی تعریف و آن را به دو بخش اقلام تعهدی غیراختیاری و اقلام تعهدی اختیاری تقسیم می کند که در تمامی تحقیقات مرتبط با اقلام تعهدی، این تقسیم بندی مورد قبول محققین قرارگرفته است (حسینی 1385، ص.17).
فرانسیس (2005)، دکو و همکاران (1995) و براد شاو (2001) آن دسته از اقلام تعهدی که در مدل تجاری شرکت ها و محیط عملیاتی آن ها به وجود می آید و مدیریت واحد تجاری در پیدایش آن ها دخالتی نداشته و در حین انجام فعالیت های تجاری شرکت ایجاد شده باشند و قابل اعمال نظر توسط مدیریت نمی باشند را اقلام تعهدی غیراختیاری می نامند. دسته ای دیگر از اقلام تعهدی که به خاطر انتخاب روش های حسابداری، تخصیص های اختیاری، تصمیمات مدیریتی و قضاوت ها و برآوردها به وجود می آیند را اقلام تعهدی اختیاری می نامند. به عبارت دیگر از هر شرکت به شرکت دیگر مقدار و نوع این اقلام می تواند متفاوت باشد چون تحت تأثیر رویه و خط مشی های انتخابی شرکت قرار دارد و هر چقدر مدیر یک شرکت آزادی عمل بیشتری برای بوجود آوردن آن ها داشته باشد، احتمال بیشتری دارد که از این اقلام برای تأثیر گذاری روی سود استفاده کند که این عمل به پدیده مدیریت سود معروف است (حسینی، 1385 صص. 23-22).
مدل های مختلف اندازه گیری اقلام تعهدی غیر اختیاری
از سال 1985 تاکنون مدل های متفاوتی برای تفکیک اقلام تعهدی به بخش های اختیاری و غیراختیاری ارائه شده است. در ابتدا مدل های ساده ای مانند مدل دی آنجلو و هیلی مطرح شد که در این مدل ها از جمع کل اقلام تعهدی برای اندازه گیری اقلام تعهدی غیراختیاری استفاده می شود. به مرور زمان مدل های تکامل یافته تری ارائه شد که از متغیرهای بیشتری برای اندازه گیری اقلام تعهدی غیراختیاری استفاده می کنند. نکته آغازین برای اندازه گیری اقلام تعهدی غیراختیاری، اندازه گیری جمع کل اقلام تعهدی است که در برخی از تحقیقات از طریق کسر کردن جریان های نقدی عملیاتی از سود خالص عملیاتی و در برخی از تحقیقات به صورت ذیل محاسبه شده است.
TAt = ∆CAt – ∆CLt – ∆Casht – ∆STDt – DEPt
که در آن:
TA: جمع کل اقلام تعهدی؛
CL∆: تغییر در بدهی های جاری؛
CA∆: تغییر در دارایی های جاری؛
Cash∆: تغییر در وجه نقد و معادل وجه نقد؛