دانلود پایان نامه
2-7 زیر ساختهای لازم برای گسترش تجارت الکترونیکی در ایران:
برای گسترش تجارت الکترونیکی زیر ساخت های لازم است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
وجوه قوانین گمرکی – مالیاتی و بانکداری الکترونیکی متناسب با نیازهای جدید تجارت الکترونیکی
تعریف کد تجاری (بارکد ملی) برای محصولات و خدمات
تهیه و تدوین نظام ملی اطلاعات و نظام حقوقی اطلاع رسانی و کپی رایت
ایجاد سیستم های امنیت اطلاعات و محرمانه بودن اطلاعات شخصی
امکان پذیرش اسناد الکترونیکی توسط قوه قضاییه
ایجاد امکان دسترسی آسان – ارزان و پر سرعت به اینترنت
ایجاد پول الکترونیکی و گسترش فرهنگ استفاده از آن
بسیاری از این زیر ساخت ها در کشور ما وجود ندارد. ولی با سرعت بالای پیشرفت فن آوری، ناگزیر باید برای ایجاد آنها چاره ای اندیشید که وظیفه دولت در این زمینه بسیار اساسی و تعیین کننده می باشد. با وجود این آشنایی شرکت ها و سازمان ها با استراتژی و مدل های تجارت الکترونیکی و شروع کار با همین امکانات کم، علاوه بر مزایا و فوایدی که برای خود آنها دارد می تواند به تسریع روند ایجاد این زیر ساخت ها نیز کمک کند. بسیاری از شرکت ها هستند که اقدام به ایجاد وب سایت با صرف هزینه های قابل توجه نموده اند اما اغلب آنها با اینکه دارای ظاهری جذاب و زیبا هستند اما بدون یک استراتژی یا معرف راهبردی بوجود آمده اند. دلیل این امر را می توان در عدم آشنایی متخصصین کامپیوتری طراحی وب سایت یا ویژگی های یک برنامه بازاریابی و نیازهای مشتریان جستجو کرد (مدهوشی و صفاری نژاد، 1383).
2-8 تعریف بانک:
بانکداری زمانی آغاز شد که داد و ستد و مبادله کالا غیر از جنس به جنس بین مردم شروع و با گسترش تجارت حتی پیش از آن که پول به مفهوم جدید مورد استفاده قرار گیرد. نیاز به خدمات مؤسسات بانکی محسوس گشت. احتیاج به یک وسیله پرداخت، سنجش ارزش و بالاخص وصول مطالبات از مشتریان دور و نزدیک با وجود خطرات ناشی از نقل و انتقال پول ایجاب می کرد که این فعل و انفعال توسط مؤسساتی به نام بانک انجام گیرد. بانک عبارت است از یک نهاد یا سازمان مالی که سپرده های پولی را می پذیرد و به متقاضیان وام می دهد. سیستم های بانکی به دلایل زیر اهمیت دارند:
1- بانک ها موجب می شود، تا بین کسانی که می خواهند پس انداز نمایند و سرمایه گذاران، ارتباط برقرار شود.
2- بانک ها می توانند در عرضه پول و انتقال سیاست های پولی به سیستم های اقتصادی، نقش مهمی ایفا کنند.
3- بانک ها پیشتاز نوآوری مالی بوده، موجب می شوند که برای پس انداز کردن و به کارگیری این پس اندازها در سرمایه گذاریها، راه کارهای نوین ابداع شود. نظام بانکی به عنوان یکی از محورهای اساسی اقتصاد هر کشور مطرح است. چرا که نقش اصلی واسطه وجوه و متعادل کننده نقدینگی جامعه را بازی می کند. بانک با تجهیز منابع و سپرده ها و تدارک نقدینگی برای سرمایه گذاری، رونق اقتصاد را باعث می شوند و در ایجاد اشتغال و تولید در جامعه نقش اساسی دارند. افزودن بر این بانک این امکان را به وجود می آورند که پول های مردم منتهی به کانال ها یا مسیرهایی که فرد خواهان آن است ولی خود از عهده چنین کاری بر نمی آید، بشود. تا قبل از انقلاب صنعتی ایران دارای صنایع دستی قابل ملاحظه ای بود که عرضه آن به بازارهای جهانی توسعه تجارت خارجی را سبب شده بود و مسائل مختلف پولی و مبادله آن باعث شد تا صرافی ها برای رفع این مشکل ظهور نمایند به طوری که تا اواخر قرن نوزدهم توان پاسخگویی به احتیاجات پولی را نیز داشتند (مبرهن، 1391).
2-9 چگونگی پیدایش بانکداری در ایران:
به عقیده بعضی از مورخین، اولین سکه در ایران به نام داریک و در زمان هخامنشیان و در دوره حکومت داریوش ضرب شده است. در دوره اشکانیان و ساسانیان نیز سکه هایی به نام درهم ضرب می شد امّا این سکه ها رواج زیادی پیدا نکرد و بیشتر مبادلات بازرگانی درآن زمان با شمش زر و سیم صورت می گرفت.
در ایران تا دوره حکومت صفویه تجارت خارجی توسعه چندانی نداشته و رابطه تجاری با همسایگان در سطح ناچیزی قرار داشت. در زمان شاه عباس صفوی رابطه تجاری کمی با کشورهای اروپایی برقرار شد، امّا این ارتباطات بازرگانی نیز زیاد دوام نیافت و در واقع می توان گفت که تا یک قرن پیش، ایران روابط تجاری مهمی با خارج نداشته است. جریان پول در کشور نیز فوق العاده محدود بوده و اسکناس تا سال 1267 هجری شمسی که بانک شاهنشاهی ایران تشکیل گردیده وجود نداشت.
در شمال ایران پیش از تأسیس بانک شاهنشاهی روبل های روسی مدت زیادی رواج فراوان پیدا کرد، به طوری که دولت مجبور گردید به وسیله اعلامیه های رسمی مبادله زر و سیم با روبل را ممنوع اعلام کند. امّا این اعلامیه ها کارگر نیفتاد و به لحاظ گسترش معاملات بازرگانی با کشور روسیه، روبل های رایج در ایران در بعضی مواقع حتی تا پنجاه درصد پول در گردش را تشکیل می داد.
در ایران از زمانهای قدیم صرافانی وجود داشتند که کار آنها مبادله و نقل و انتقال پول بود و در مقابل بهره زیادی که می گرفتند اقدام به پرداخت وام می کردند. در چنین شرایطی بود که در اواخر قرن شانزدهم میلادی، نماینده دولت انگلیس در تبریز گزارشی را به این مضمون می نویسد: «در نتیجه نبودن بنگاههای بانکی طبق اصول جدید، معاملات بازرگانی نقداً انجام می گیرد و از این لحاظ صرافان که عده قلیلی بیش نیستند نقش مهمی را ایفا می کنند و می توان به طور تحقیق گفت تمام پول رایج کشور در دست آنهاست. داد و ستد و معاملات مردم به وسیله حواله ها و بروات مخصوصی است که بین صرافان رایج می باشد و اگر اشخاصی بخواهند بروات خود را تبدیل به پول نقد کنند بیست درصد بهره صرف برات به آنها تعلق می گیرد».
از اواخر قرن دوازدهم هجری شمسی به بعد به تدریج از تعداد صرافان کاسته شد و فکر ایجاد بانک به روش جدید مطرح گردید. در ایران بانک به صورت امروزی برای اولین در سال 1889 میلادی (1267 هجری شمسی) تشکیل شد. در آن موقع «بانک شرق نزدیک» که یک مؤسسه انگلیسی بود و مرکز فعالیت آن در لندن و هندوستان قرار داشت، بدون اخذ مجوز از دولت وقت ایران اقدام به تأسیس چند شعبه در چندمین شهر ایران یعنی تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، بوشهر، تبریز و رشت نمود. همان طورکه قبلاً ذکر گردید، تا قبل از تأسیس این بانک ، فقط صرافی ها به کار نقل و انتقال و تبدیل پول و اسعار می پرداختند که کار پررونقی بود ولی تا آن موقع هنوز اسکناس رواج نداشت. با تأسیس شعب بانک مذکور در چند شهر ایران، بانک اقدام به انتشار اوراقی با عنوان حواله و عهده خزانه دار خود نمود و به جریان انداخت که ارزش آنها از پنج قران به بالا بود و در مقابل ارایه آنها، شعب آن بانک سکه های نقره پرداخت می کردند. اوراق بانک مذکور بخصوص در تهران رواج فراوانی پیدا کرد و به منزله اسکناس در دست مردم در جریان بود. اگرچه بانک مذکور در نظر داشت کلیه معاملات بازرگانی و بانکی را در ایران به خود اختصاص دهد، امّا بعد از دو سال و در سال 1890 مجبور گردید کلیه شعب و اموال خود را به مبلغ بیست هزار لیره به بانک شاهنشاهی بفروشد (فرجی، 1385، ص 91-90).
بانک شاهنشاهی ایران: در سال 1872 (1252 هجری شمسی) یک نفر انگلیسی به نام بارون جولیوس دو رویتر موفق گردید امتیازات وسیعی از شاه قاجار (ناصرالدین شاه) کسب نماید. این امتیازات شامل انحصار کامل تجارت ایران، کشیدن راه آهن، حق انحصار استخراج معادن باستثنای معادن طلا و نقره، حفر قنوات و هر گونه وسایل آبیاری و تأسیس بانک به مدت هفتاد سال و بالاخره مقاطعه درآمد گمرکهای کشور برای مدت بیست و پنج سال بود.
چند سال بعد در سال 1889 میلادی (1267 هجری شمسی)، در اثر اقدامات زیاد بارون دو رویتر و نیز دخالت دولت انگلیس، مجدداً امتیاز دیگری به بارون دو رویتر برای مدت شصت سال داده شد. این امتیاز برعکس امتیاز قبلی تنها به منظور تأسیس بانکی به نام بانک شاهنشاهی ایران بود. مرکز اصلی بانک شاهنشاهی در لندن و اداره مرکزی آن در تهران بود. سرمایه این بانک در تاریخ تأسیس مبلغ یک میلیون لیره انگلیسی تعیین شد که تماماً پرداخت گردیده بود. به موجب ماده سوم امتیازنامه، بانک شاهنشاهی ایران حق انحصاری انتشار اسکناس را به دست آورد. گذشته از این، براساس همین امتیازنامه، بانک از پرداخت هرگونه مالیاتی معاف بود.
بانک شاهنشاهی ایران تا پیش از تأسیس بانک ملی ایران تقریبلاً به عنوان بانک بازرگانی منحصر به فرد فعالیت می کرد؛ زیرا بانک روس و ایران که بیشتر به عملیات سیاسی می پرداخت، نمی توانست هیچ گونه رقابت بازرگانی با بانک مزبور بنماید. گذشته از این عملیات بانک عثمانی نیز در ایران فوق العاده محدود بود.
از آنجایی که حسابهای دولتی نیز در بانک شاهنشاهی متمرکز بوده و انتشار انحصاری اسکناس را در ایران در اختیار داشت و اسکناسهای یک تومانی، پنج تومانی، ده تومانی و بیست تومانی چاپ و منتشر می کرد، نقش بانک مرکزی را نیز به عهده داشت (فرجی، 1385، ص 92).
بانک استقراضی ایران: در سال 1268 یکی از اتباع روس به نام ژاک پولیاکف، امتیاز تأسیس بانک استقراضی روس را برای مدت 75 سال از ناصر الدین شاه دریافت کرد. پس از چندی دولت روس برای افزایش نفوذش در ایران کلیه سهام این شرکت را خریداری کرده و اداره آن را خود در ایران به عهده گرفت. بر طبق اساسنامه، این بانک نه تنها حق انجام کلیه معاملات را داشت، بلکه معاملات زیر را هم می توانست انجام دهد.