دانلود پایان نامه

سن یکی از ویژگیهای شخصی در مدیریت است. سنین 35- 19 سالگی را سن جوانی مینامند که این دوره سنی با محموعهای از ویژگیهای ابتکار، شجاعت، خوشبینی و تخیل همراه است. سنین 50 – 35 را سنین میانسالی و 50 سال به بالا را کهنسالی دانستهاند که ویژگیهای آنها کم و بیش مشابه میباشد. در این مورد برخی معتقدند که عملکرد رهبران جوان بهتر است و کارایی مطلوبتری دارند. در رابطه با مدرک تحصیلی و تحصیلات دانشگاهی عنوان شده است که تغییر و نوآوری در مدیران با سطح تحصیلات بالا به مراتب بیشتر و مناسبتر است. در رابطه با سابقه مدیریت نیز چنین آمده است که سابقه و تجربه مدیریت، قدرت پیشبینی، نفوذ و کنترل در رهبری را افزایش میدهد و در کارایی تأثیرگذار است (نوذری، 1380).
بیان مسئله
موفقیت و عدمموفقیت هر سازمان و کشوری را مدیریت هوشمندانه و سازماندهی برتر امور آن تعیین میکند، بدین لحاظ بازنگری مشکلات واقعی شیوههای مدیریت موجود و ارائه شیوههای مدیریت نوین با دیدی عمیق و وسیع از ضروریات پیشرفت کلیه سازمانها بهویژه سازمانهای فرهنگی وآموزشی است(متقیشهری، 1384).
مطالعاتی که در زمینه رهبری انجام گرفته، بدون تناقض، ارتباط مستقیم توانایی و قابلیترهبری با عملکرد، رفتار و عکسالعمل زیردستان شامل رضایت شغلی، وضعیت روانی مثبت، تعهد سازمانی موثر، کاهش جابجاییها، کاهش ترک سازمان، بهبود عملکردکاری، دنبال کردن اهداف رقابتی، دستیابی به اهداف، پشتکار، مقاومت بیشتر در برابر استرس و بها دادن به پیشرفت، را گزارش کردهاند. نیاز به مدیریت و هدایت سازمان و اهمیت رهبری مناسب و خوب در موفقیت سازمانهای آموزشی جهت دستیابی به اهداف امری انکارناپذیر میباشد. رهبری موثر باید مسیری را در جهت تلاشهای همه کارکنان برای به انجام رساندن اهداف سازمان فراهم آورد (نورایی، 1387؛ میتشل و بویل، 2008).
شواهد تحقیقی حاکی از آن است که رهبران تحولگرا در مقایسه با رهبران عملگرا موفقتر هستند و زیردستان خود را به کار و تلاش بیشتری در مقایسه با رهبران عملگرا که بیشتر بر رابطه دادوستدی تاکید میکنند، برمیانگیزند. یک مدیر باید به تقویت خصایص هر دو سبکرهبری عملگرا و تحولگرا در خود بپردازد و از آنها در شرایط مختلف و یا به نسبتهای مختلف در شرایط یکسان بهره گیرد تا بدین طریق بر چالشهای پیشرو غلبه کند (حلاجی، 1388).
ویساروتاما و وایرپآسیکانن،(1994) با مطالعه بر روی رهبریموقعیتی و انواع سنخ نماى مایرز – بریگز گروهی از مدیران فنلاندی، به این نتیجه رسیدند که نوع شخصیت فرد به عنوان فیلتری در رفتار مدیریتی افراد تاثیر میگذارد، همچنین وایرپآسیکانن و وسیروتاما (1997) با بررسی رابطه بین MBTI و تمرکز و خلاقیت مدیران نشان دادند، مدیران درونگرا دارای خلاقیت بیشتری هستند و مدیران برونگرا بیشتر به ریسکپذیری سوق دارند و مدیرانی که ادراکی هستند، هم دارای خلاقیت زیاد و هم ریسک پذیری زیاد هستند (عامری، 1381).
سن، مدرکتحصیلی، سابقهمدیریت، گذراندن دورههای آموزشی مدیریت و رشتهتحصیلی از ویژگیهای فردی هستند که بر عملکرد مدیران اثر میگذارند، که در اینباره تحقیقات نتایج متفاوتی را نشان دادهاند (متقیشهری، 1384).
در سازمانهای آموزشی کشور، به مسئله مدیریت آموزشی و تربیت مدیران کارامد و اثربخش برای دانشکدهها عنایت زیادی نشده است. به طبع این عدم توجه مشکلات فراوانی برای جامعه در تمام ابعاد فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و … داشته است. امید بر آن است که در راه اعتلای فرهنگ و تعلیم و تربیت جامعه، مدیران آموزشی شایستگیهای انسانی، علمی و فنی لازم را داشته باشند، چرا که عدم آشنایی و آگاهی آنها از اصول مدیریت و رهبری ضررهای جبران ناپذیری بر تعلیم و تربیت جامعهه در پی دارد (کوزهچیان، 1378).
سبک رهبری مدیران دانشکدههای تربیتبدنی به دلیل تنوع امور اجرایی و ارتباط با افراد مختلف (اعضایهیئت علمی، دانشجویان و کارمندان) از اهمیت ویژه برخودار است.
مساله این است که مدیران (رؤسا، معاونین، مدیران گروهها) دانشکدههای تربیتبدنی در دانشگاههای کشور با تخصص و گرایش مختلف از جمله مدیریت ورزشی، فیزیولوژی ورزشی، رفتار حرکتی و … مسئولیت مدیریت و رهبری تعداد زیادی دانشجو و اعضا هیئت علمی و به طور کلی دانشکدهها و گروهها را عهدهدار هستند. طبیعتاً بهجز آنانیکه در گرایش مدیریت ورزشی تخصص گرفتهاند، بقیه دروس مدیریتی را به صورت تخصصی مطالعه نکردهاند، لذا با مفاهیم مدیریتی و رهبری به شکل تئوری و تخصصی آشنایی ندارند. این گروه که تعداد آنها در سطح دانشگاهها کم نیست، از چه سبک رهبری استفاده میکنند؟ اگر شناختی دقیق از چگونگی اداره امور نداشته باشند، آسیبهای جدی بر سازمان و حوزه تحت رهبریشان وارد میسازند؟ آیا آنان که در گرایشهای مختلف تخصص گرفتهاند از سبک رهبری برتر، همچون تحولگرایی استفاده میکنند؟
مدیران معمولا از سبکهایی استفاده میکنند که برایشان سادهتر و با ویژگیهای شخصیتیشان تناسب بیشتری داشته باشند، در واقع فقط تعداد معدودی از مدیران میتوانند سبک رهبری خود را با مقتضیات و موقعیتهای مختلف تطبیق دهند (عامری، 1381). بیشتر سوء تفاهماتی که بین مدیر و زیردستان پیش میآید ناشی از عدم شناخت شخصیت مدیر و عدمدرک پیامهای او به عنوان یک فرستنده است، از آنجا که سبکرهبری مدیر، با توجه به سبکهای متداول رهبری و مدیریت و خصوصیات شخصی او انجام میگیرد، شناخت ویژگیهای مربوط به سبک رهبری مدیر در تنظیم رفتار او با زیردستان کمک میکند (حسنزاده، 1382). آیا رابطهای بین ویژگیهای شخصیتی مدیران با سبک رهبری آنان وجود دارد؟ و بسیاری از پرسشها که یافتن پاسخ دقیق آنها از مشکلات مدیریتی دانشکدههای تربیتبدنی میتواند بکاهد و اثر بخشی مدیریت را افزایش دهد.
ضرورت و اهمیت تحقیق
عصر کنونی دوره تحولات شتابنده و غیر قابل پیشبینی است. وضعیت کنونی مدیریت در جامعه ما بیانگر عدم توازن میان پیچیدگیهاست. سازمانها برای مقابله با تهدیدهای محیطی و استفاده از فرصتهای احتمالی، ناچارند ظرفیتها و توانمندیهای درونی خود را بشناسند، ضعفها را ترمیم کنند و به تقویت نقاط قوت بپردازند. مسائل و مشکلات مدیریت آنچنان پیچیده و در هم تنیده است که تشخیص مشکل بهتنهایی میسر نیست. ماهیت انسانی سازمانها و پیچیده بودن رفتار کارکنان و مدیران، این پیچیدگی را دو چندان کرده است (کیدسودا و اوگانلانا، 2008). رشد و گسترش نظام آموزشی دانشگاهها، از ویژگی بارز جوامع عصر ما است. پیامد این امر بهویژه در دهههای اخیر در کشورهای روبهتوسعه، تبدیل نظام آموزشی به سازمان عظیم و فراگیر میباشد که لازمه گردش کار چنین سازمانی به سبب داشتن ارتباط مستقیم و مستمر با تعداد کثیری از دانشجویان (دختر و پسر) با وجود نیازهای متفاوت جسمی و روحی و نیز هدایت این افراد و برقراری روابط انسانی در بین آنها، بیتردید نیازمند رهبری اثربخش است (نورائی، 1385). تربیتبدنی به عنوان بخش مهمی از تعلیم و تربیت عمومی، نقش موثر در توسعه همه جانبه و متوازن انسان دارد و یک نیاز اساسی وبنیادی در تامین سلامتی و تندرستی جوامع بهشمار میرود. لذا از طریق بکارگیری مدیریت و منابع در زمینههای وابسته به آن میتوان به اهداف مورد نظر دست یافت. در یک دامنه وسیع تاثیر مثبت رفتارهای رهبری تحولگرا بر روی برونداد افراد و سازمانها در زمینههای متنوع شامل ارتش، ورزش، تجارت، بخشهای دولتی و آموزش نشان داده شده است. یکی از اصول مسلم رهبری تحولگرا برانگیختن افراد و گروهها به منظور ایستادگی حتی در شرایط غیرقابل پیشبینی، سخت و پراسترس است (آلیسون و فرانسوس، 2009). به نقل ازجویس بی بنو(2004) یک مطالعه آشکار کرد که 1738 مقاله از 15000 مقاله (12/0) منتشر شده از سال 1990 درباره موضوع رهبری، شامل کلید واژههای شخصیت و رهبری بودند. به طور آشکار، محققان علاقهی زیادی به مبناهای گرایشی رفتار رهبری دارند. در واقع تحلیل چندگانه توسط لورد، دیوادر و آلیگر(1986) برخی روابط را بین خصوصیات شخصی و ادراک رهبری را گزارش کرد. تحلیل چندگانه جدیدتری، این آثار را با تهیه مدرکی که برخی خصوصیات بهطور ثابت، با ظهور و کارایی رهبری در ارتباط بودند، بیشتر توسعه داد. هر چند این تحلیلهای چندگانه رابطه مهمی را با دانش ما، از طریق ارتباط بین شخصیت و رهبری، ایجاد کردند، ولی آنها ارتباطی را بین شخصیت با رهبری تحولگرا و عملگرا نشان نمیدهند (آروی و همکاران، 2003). مارتینلوئیس (1996) پس از بررسی رفتار رهبری مدیران ورزشی در دانشکده تربیت بدنی عنوان کرد که عامل تغییر و اجرا در مدیران ورزشی به مراتب بیشتر از مربیان ورزشی است که به دلیل شناخت و درک مبانی مدیریت مبنی بر موقعیت، در اتخاذ سبک مناسب مدیریتی در موقعیتهای معین موثر بوده است(نورائی، 1385).
بدیهی است اختلافات فردی باعث بسیاری از تفاوتهای رفتار انسانی هستند و نخستین سرچشمه این اختلافات، شخصیت آدمی است. چرا که تحقیقات نشان میدهند که ممکن است بسیاری از مشکلات سازمانها با عوامل شخصیتی ارتباط داشته باشند، به این معنا که این خصوصیات شخصیتی، افراد را مستعد انجام رفتارهای مختلف در موقعیتهای مختلف مینماید (نکویی مقدم، 1387).
شایسته است که عوامل تاثیرگذار بر چگونگی عملکرد مدیریت دانشکدههای تربیتبدنی شناسایی شود و در جهت بهبود کارایی و اثربخشی مدیران گام برداشت. عوامل بسیاری در این زمینه نقش دارند که یکی از این عوامل شخص «مدیر» است که امکانات و نیروی انسانی موسسه یا مرکز آموزش عالی مربوطه را در راستای نیل به اهداف تربیت نیروی متخصص ورزش در دانشگاهها رهبری مینماید. بدین منظور لازم است که در امر مدیریت دانشکدههای تربیتبدنی و علوم ورزشی با انجام تحقیقات گسترده و دامنهدار در زمینه خصوصیات فردی و شخصیتی، فاکتورهای مورد نیاز برای تسهیل مدیریت و اطلاعات مورد نیاز را کسب کرده و آنچه را که وجود دارد با آنچه که میتواند وجود داشته باشد بررسی و ارزشیابی کرده و در جهت رسیدن به اهداف مربوطه حرکت نمود.
با تشخیص سبکهای رهبری، شخصیت و خصوصیات شخصی مدیران و اینکه چه نوع شخصیتی با کدام سبکرهبری مطابقت دارد و چگونگی رابطه هر یک از سبکهای عملگرایی وتحولگرایی با خصوصیات شخصی و شخصیتی میتوان امیدوار بود که مدیران دانشکدههای تربیتبدنی از این راه زمینه گسترش دیدگاه نظری خود، کارکنان و در مجموع کل سازمان را فراهم کنند.
از طریق شناخت متغیرهای ذکر شده (سبکرهبری و شخصیت) میتوان دستورالعملهای استخدام، انتقال و ارتقاء مدیران دانشکدههای تربیت بدنی را بهبود بخشید و مدیرانی به کار گمارد که اثربخشی و کارایی بیشتری دارند. در صورتیکه نتایج و یافتههای این تحقیق نشان دهند که شخصیتهای درونگرا، برونگرا، باثبات و بیثبات سبکرهبری ویژهای دارند و با توجه به اینکه هر یک از سبکهای رهبری در شرایط مختلف دارای اثربخشی متفاوتی هستند، این امر لزوم توجه به دورههای آموزشی جهت بالا بردن آگاهیهای مدیران درخصوص مفاهیم مدیریتی بویژه رفتار سازمانی را مهمتر جلوه خواهد داد.
تحقیقات و پژوهشهایی که روی جامعه آماری مورد نظر انجام گرفته است تنها به بررسی رشته تحصیلی تربیت بدنی و یا غیر تربیت بدنی پرداختهاند و با توجه به اینکه جامعه آماری پژوهش حاضر مدیران و معاونین دانشکدههای تربیتبدنی میباشد و با امور ورزشی و مدیریتی سروکار دارند، تخصص مدیریت ورزشی نسبت به تخصصهایی همچون فیزیولوژی ورزشی، رفتار حرکتی، آسیب شناسی و … مرتبطتر میباشد. به همین دلیل بررسی این موضوع ضرورت دارد که چند درصد جامعه آماری مورد نظر مدرک تحصیلی مرتبط با شغل و حرفه مدیریتی خود دارند.
لازم به ذکر است که در مورد رابطه بین سبکرهبری عملگرا و تحولگرا با شخصیتو خصوصیات شخصی مدیران دانشکدههای تربیتبدنی دانشگاههای ایران، تا کنون تحقیقی انجام نگرفته است و با توجه به اینکه نظریه رهبری عملگرا-تحولگرا از نظریههای نوین در رهبری است، تحقیق حاضر به دنبال آن است تا در این زمینه و در خصوص گسترش تحقیقات مربوط به رهبری و مدیریت در دانشکدههای تربیتبدنی دانشگاههای کشور، نقش کوچکی را ایفا نماید و انگیزهای برای سایر پژوهشگران در جهت تکمیل و گسترش چنین تحقیقاتی در ورزش و تربیت بدنی کشور به خصوص دردانشگاهها ایجاد کند.
اهداف تحقیق
هدف کلی :
ارتباط بین سبک های رهبری تحولگرا و عملگرا با شخصیت و ویژگیهای شخصی مدیران دانشکدههای تربیتبدنی دانشگاههای ایران
اهداف اختصاصی :
توصیف ویژگیهای شخصی مدیران دانشکدههای تربیتبدنی